آیت الله مکارم شیرازی

دانلود پایان نامه

فهرست منابع 266
منابع فارسی 266
پایگاههای الکترونیکی 266
Abstract 1
فصل اول
کلیات و مفاهیم
1. 1. کلیات
1. 1. 1. بیان مسئله تحقیق
نهج البلاغه اولین کتاب معتبر شیعه پس از قرآن کریم است که سید رضی (م 406) از روایات موجود در زمان که بیشتر جنبه بلاغی سخنان امیر المؤمنین × باشد گرد آورده است. او خود از بزرگان ادب عرب و شعر و دانش است و با این همه در مقابل عظمت کلام علی × سر تعظیم فرود می‌آورد و بارها اعجاب خود را در قبال گفتار امیر سخن اظهار می‌دارد بخشی نامه‌های حضرت به اشخاص مختلف است.
این کتاب شریف از جنبه‌های گوناگون قابل مداقه و بررسی است و در طول سده‌های متمادی گذشته بر آن شروح و آثار متعددی در اطراف آن نگاشته شده است. از جمله ابعاد قابل و شایستۀ تعمق و تحقیق در این کتاب گران‌سنگ بعد ادبی به ویژه بعد مفردات نهج البلاغه است. و در بخش مفردات نیز به طور ویژه واژگان غریب و عبارات مشکل نهج البلاغه بایستۀ پژوهش است. مراد از واژگان غریب واژگانی است که بیش‌تر اهل ادب و دارندگان ملکه فصاحت و بلاغت از آن بهره می‌گیرند و حضرت علی × که خود از بزرگان سخن‌وری است فرمودند: «نحن امرا الکلام» و لذا تعمق و بررسی بیش‌تر در این باب به بیش‌تر قابل فهم شدن نهج البلاغه منجر خواهد شد.
بر پایۀ مطالب پیشین و در راستای استمرار به پروژۀ پژوهش در باب کلمات غریب و مشکل نهج البلاغه کوشش خواهد شد به کلمات غریب از حیث فقه اللغه، معنای آن‌ها، ساختار کلمات و توجه به کاربردهای احتمالی یک کلمه در معانی مختلف را در حوزۀ نامه‌های (30 ـ 1) نهج البلاغه مورد پژوهش قرار گیرد ان شاء الله.
2. 1. 1. سؤالات تحقیق
1ـ شناخت صحیح واژگان نهج البلاغه به ویژه کلمات غریب چه تأثیری در بهره‌‌مندی بیش‌تر از آن کتاب خواهد داشت؟
2ـ اصول و مقدمات بایستۀ شناخت صحیح واژگان غریب نهج البلاغه کدام است؟
3ـ بهترین مجموعۀ لغوی و شروح نهج البلاغه کدام‌اند و ویژگی‌های هر یک در شناخت صحیح غریب نهج البلاغه (برجستگی‌ها وکاستی‌ها) چیست؟
4ـ خصائص بررسی تمام عیار واژگان غریب و مشکل نهج البلاغه کدام است؟
(سوالات فوق در حوزۀ کلمات غریب و مشکل موجود در تامه‌های یکم تا سی‌ام نهج البلاغه صورت خواهد گرفت.)
3. 1. 1. فرضیات تحقیق
1ـ در فهم نهج البلاغه به عنوان یک مجموعه حدیثی باید تمام اصول فقه الحدیث را به کار بست.
2ـ علاوه بر شناخت معنای لغوی کلمات برای شناخت غرایب و معنای استعمالی آن، به کارگیری اصول فهم حدیث لازم و ضروری است.
3ـ میرزا حبیب الله خویی (م 1374 ش) در منهاج البرائه تحت عنوان اللغه شرح لغتی دارد که از شروح فوق العاده است. شیخ محمدتقی شوشتری در بهج الصباغه با استناد به آیه، شعر و ضرب المثل شرح خوبی دارد و قطب الدین راوندی، در منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه بعضی لغات را شرح داده است و ابن ابی الحدید معتزلی، در شرح نهج البلاغه، گاهی برخی از لغات را به طور مشروح مورد ارزیابی قرار داده است. ابن میثم بحرانی، در شرح خود بحث‌های ارزشمند لغوی دارد ولی از کاربردهای مختلف یک لغت سخنی به میان نیاورده است. صبحی صالح، در انتهای نهج البلاغه‌ی خود به توضیح بیش از 5000 لغت منتخب اقدام نموده است. محمد عبده، در شرح خود، معانی برخی لغات را به صورت اجمالی بیان کرده است. آیت الله مکارم شیرازی، برخی از لغات را به صورت پانوشت در کتاب پیام امام خود ارزیابی نموده است و سید علی اکبر قرشی، در کتاب مفردات نهج البلاغه، با ریشه‌یابی لغات، معانی آن‌ها را بیان نموده است. آقای عمران علیزاده، در این باب کتابی دارد به نام واژه‌های نهج البلاغه. آقای کریم زمانی در کتاب سیری در فرهنگ لغات نهج البلاغه، معنی، ساختار صرفی و کاربرد برخی لغات را بیان نموده است. آقای منصور پهلوان در کتاب فرهنگ واژگان نهج البلاغه، به بیان معانی 2000 لغت غریب نهج البلاغه پرداخته که این اثر تعلیقات مؤلف از شرح و ترجمه‌ی تنبیه الغافلین ملا فتح الله کاشانی و تعلیقات خود ایشان بر این کتاب است. هر یک از این کتب، محاسن و کاستی‌هایی دارند و ما برآنیم در این تحقیق به طور جامع به آن بپردازیم.
4ـ پس از کشف تمام موارد استعمال الفاظ غریب نهجالبلاغه در زبان عرب معاصر با صدور نهجالبلاغه باید بر قواعد و اصول فقهالحدیث به ویژه تشابه، تجوز و توجه به موارد صدور و بهرهمندی از دیگر الفاظ امیر المؤمنین عنایت ورزید.

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.