ادراک

دانلود پایان نامه

.(1386
1-Self – preservation
٧٩
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)
ﻧﮑﺘﻪ ﻣﻬﻢ اﯾﻦ ﮐﻪ ﻃﺮحوارهﻫﺎی ﻧﺎﮐﺎرآﻣﺪ اوﻟﯿﻪ ﭘﺲ از ﺷﮑﻞﮔﯿﺮی، ﺗﻔـﺴﯿﺮ اﻃلاﻋـﺎت ورودی را ﺗﺤـﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨﺪ و ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﺳﺎزوﮐﺎر ﺗﺪاوم اﺳﺘﻤﺮار ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ. آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﺤﺮﯾﻒ اﻃلاﻋﺎت ﻧـﺎﻫﻤﺨﻮان، ﺳـﺒﮏ ﺧﺎﺻﯽ از ﭘﺮدازش اﻃلاﻋﺎت را در زﻧﺪﮔﯽ ﭘﺪﯾﺪ ﻣﯽآورﻧﺪ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ ﻫﺮ ﻃﺮحوارهای ﻣﯽﺗﻮاﻧـﺪ ﺳـﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺨﺼﻮﺻﯽ را ﭘﺪﯾﺪ آورد. ﺳﺒﮏﻫﺎی زﻧﺪﮔﯽ ﺷﯿﻮهﻫﺎی ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد ﺗﺠﻠﯽ ﻃﺮحوارهﻫﺎ و ﺑﺎورﻫـﺎی ﺑﻨﯿﺎدی اوﻟﯿﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ.
ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان دوﻣﯿﻦ ﻋﺎﻣﻞ اﺧﺘﺼﺎﺻﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬار در رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ
ﻣﻔﻬﻮم ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬار دﯾﮕﺮ در رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ، ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ. در اﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻣﻔﻬـﻮم ﺳـﺒﮏ زﻧـﺪﮔﯽ از
دﯾﺪﮔﺎه آدﻟﺮ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ دﯾﺒﺎﭼﻪای ﮐﻮﺗﺎه ﺑﺮ روانﺷﻨﺎﺳﯽ ﻓﺮدی اراﺋـﻪ ﻣـﯽﺷـﻮد. ﺑـﺪون ﺷـﮏ آﻟﻔـﺮد آدﻟـﺮ ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﻣﻤﺘﺎز در ﺗﺎرﯾﺨﭽﻪ روانﺷﻨﺎﺳﯽ و ﺑﻪ وﯾﮋه روانﺗﺤﻠﯿﻞﮔﺮی دارد. اﻓﮑﺎر آدﻟﺮ ﺣﺘﯽ در ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻃـﺮح-
وارهﻫﺎی ﻧﺎﮐﺎرآﻣﺪ ﯾﺎﻧﮓ ﻧﯿﺰ ﺗﺄﺛﯿﺮ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺻﻄلاح ﻃﺮحواره را اوﻟﯿﻦ ﺑـﺎر آدﻟـﺮ 1929)؛ ﺑـﻪ ﻧﻘﻞ از آﻧﺰﺑﺎﺧﺮ،(1992 ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮده اﺳﺖ. وی ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ آﺳﯿﺐﺷﻨﺎﺳﯽ رواﻧﯽ، ﺑﺎزﺗﺎب رواﻧـﯽ ﻃـﺮحواره-
ﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎﻟﻢ و روانآزرده اﺳﺖ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺳﺒﮏ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪای ﺟﺒﺮان و ﻣﻔﻬﻮم ﺟﺒﺮان اﻓﺮاﻃﯽ ﮐﻪ در ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻃـﺮح-
وارهﻫﺎ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﯽ را ﺑﺎزی ﻣﯽﮐﻨﺪ، از ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺑﻨﯿﺎدی ﻧﻈﺮﯾﻪ آدﻟﺮ اﺳـﺖ (اﺳـﻮﯾﻨﯽ،.(2009 ﮐﺎرﻟـﺴﻮن، واﻟﺘـﺰ، ﻣﺎﻧﯿﺎﮐﯽ((2006 ﻣﻄﺮح ﮐﺮدهاﻧﺪ ﮐﻪ روانﺷﻨﺎﺳﯽ ﻓﺮدی آدﻟﺮ ﻣﺪل رو ﺑﻪ رﺷﺪی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﮐﻞﮔﺮاﯾﯽ و ﺟﻨﺒـﻪ-
ﻫﺎی ﭘﺪﯾﺪارﺷﻨﺎﺧﺘﯽ و ﻣﻌﻨﻮی ﮐﺎرﮐﺮد اﻧﺴﺎن ﺗﺄﮐﯿﺪ دارد و ﭼـﺸﻢاﻧـﺪاز ﺧـﻮشﺑﯿﻨﺎﻧـﻪای اﺳـﺖ ﮐـﻪ اﻧـﺴﺎن را ﻣﻮﺟﻮدی ﻣﻨﺤﺼﺮﺑﻪﻓﺮد، ﺧلاق، ﺗﻮاﻧﺎ و ﻣﺴﺌﻮل ﻣﯽﻧﮕﺮد.
آدﻟﺮ ﻣﻔﻬﻮم ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ را ﺑﺮای اوﻟﯿﻦ ﺑﺎر در ﺳﺎل 1900 ﻣﻄﺮح ﮐﺮد. ﺳـﺒﮏ زﻧـﺪﮔﯽ ﻣﺤـﻮریﺗـﺮﯾﻦ ﺳﺎزه در ﻧﻈﺮﯾﻪ روانﺷﻨﺎﺳﯽ ﻓﺮدی اﺳﺖ (اﺳﺘﻮﻟﺘﺰ، ﮐﺮن، 2007؛ دﯾﻨﮑﻤﯿﺮ، اﺳﭙﺮی، .(2000 ﺳـﺆالات ﺑـﺴﯿﺎری در زﻣﯿﻨﻪ ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻄﺮح اﺳﺖ. ﺑﺮﺧﯽ از اﯾﻦ ﺳﺆالات از اﯾﻦ ﻗﺮارﻧﺪ: ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﭼﯿﺴﺖ، ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﺪ، آﯾﺎ ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﻫﻤﻪ اﻓﺮاد را ﻣﯽﺗﻮان درﯾﺎﻓﺖ، ﻓﺮد ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮد را اﻧﺘﺨﺎب ﻣـﯽﮐﻨـﺪ، ﭼﻪ زﻣﺎﻧﯽ ﻓﺮد ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ آن را ﺗﻐﯿﯿﺮ دﻫﺪ و ﻏﯿﺮه. آدﻟﺮ روﯾﻪ و روش ﻣﺸﺨﺺ ﻓﺮد در زﻧﺪﮔﯽ را ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﻣﯿﺪه اﺳﺖ. اﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪای از وﯾﮋﮔﯽﻫﺎی ﺷﺨﺼﯿﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻓـﺮد ﺑـﻪ ﻃـﻮر ذﻫﻨـﯽ در
٨٠
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)
ﺳﺎلﻫﺎی اوﻟﯿﻪ ﮐﻮدﮐﯽ آن را در ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻮﻋﯽ ﻃﺮحواره ﻧﻈﺎمﯾﺎﻓﺘﻪ ﻓـﺮدی در ﺑﺎﻓـﺖ اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ ﺧـﺎﻧﻮاده، ﺑـﺮای ﺧﻮد، ﻃﺮاﺣﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﮐﻮدک ﺷﯿﻮهﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ رﻓﺘﺎری را در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﺤﯿﻂ ﻣـﯽآزﻣﺎﯾـﺪ و ﺳـﭙﺲ دﯾـﺪﮔﺎه ﯾﮕﺎﻧﻪ ﺧﻮد را در ﻣﻮرد ﺧﻮد، دﯾﮕﺮان و ﺟﻬﺎن اﯾﺠﺎد ﻣﯽﮐﻨﺪ (ﮐﺮن، وﯾﻠﺮ، ﮐﺎرﻟـﺖ، .(1997 ﺷـﯿﻮه زﻧـﺪﮔﯽ ﺑـﻪ اﺷﮑﺎل ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺴﺎوی ﺑﺎ ﺧﻮد ﯾﺎ ﻣﻦ، ﺷﺨﺼﯿﺖ ﻓﺮد، ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﺷﺨﺼﯿﺖ، ﻓﺮدﯾﺖ، ﺷﮑﻞ ﻓﺮدی ﻋﻤﻞ ﺧـلاق، ﺷﯿﻮه روﯾﺎروﯾﯽ ﻓﺮد ﺑﺎ ﻣﺸﮑلات، ﻧﻈﺮ و ﻋﻘﯿﺪه درﺑﺎره ﺧﻮد و ﻣﺸﮑلات زﻧـﺪﮔﯽ، و ﺗﻤـﺎم ﻧﮕـﺮشﻫـﺎی ﻓـﺮد درﺑﺎره زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ (آﻧﺰﺑﺎﺧﺮ آﻧﺰﺑﺎﺧﺮ، .(1956
آدﻟﺮ((1956، ﺑﻪ ﻧﻘﻞ از ﻣﻮزاک و ﻣﺎﻧﯿﺎﮐﺴﯽ (1999) ﭼﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ: »دﯾﺪﮔﺎه ﮐـﻮدک ﻧـﺴﺒﺖ ﺑـﻪ زﻧﺪﮔﯽ، ﻏﺎﯾﺖ ﻧﮕﺮش او ﺑﻪ زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ، ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ در ﮐﻠﻤﺎت، ﺑﻠﮑﻪ اﺑﺮاز آن در ﻓﮑﺮ و ﺷﺎﻫﮑﺎر ﺧـﻮد ﻓﺮد اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﮐﻮدک ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﺣﺮﮐﺖ ﺧﻮد ﻣﯽرﺳﺪ، ﮐﻪ ﺑﻪ او ﺑﻌﺪ از ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﻣﯿﺰان ﺧﺎﺻـﯽ از آﻣﻮزش ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺳﺒﮑﯽ ﺧﺎص ﺑﺮای ﺗﻔﮑﺮ، اﺣﺴﺎس و ﻋﻤﻞ در ﻃﻮل زﻧﺪﮔﯽ دﺳﺖ ﺑﯿﺎﺑﺪ.«
ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد آدﻟﺮ ﺳﺒﮏﻫﺎی زﻧﺪﮔﯽ داﺋﻤﯽ اﻓﺮاد، ﺷﮑﻞ ﮔﺴﺘﺮش ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺷﯿﻮه زﻧﺪﮔﯽ اوﻟﯿﻪ آﻧﻬﺎ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و ﺑـﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺑﺮﺧﻮرد اﻓﺮاد ﺑﺎ ﺳﻪ ﺗﮑﻠﯿﻒ ﻣﻬﻢ زﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از: ﮐﺎر، ﺟﺎﻣﻌﻪ، و رواﺑﻂ ﺻﻤﯿﻤﺎﻧﻪ، ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ آﻧﻬﺎ ﭘﯽ ﺑﺮد. زﯾﺮا ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ در اﻧﺘﺨﺎب ﮐﺎر، ﻧﺤﻮه ارﺗﺒﺎط ﺑـﺎ دﯾﮕـﺮان و ﻋـﺸﻖ ﻣـﻨﻌﮑﺲ ﻣﯽﺷﻮد (ﺷﺎرف، .(1996 اﯾﻦ ﺳﺒﮏ ﺑﺮ اﺳﺎس ادراکﻫﺎ، ﺧﺎﻃﺮهﻫﺎی اوﻟﯿﻪ و اﺷﺘﺒﺎهﻫﺎی اﺳﺎﺳﯽ ﻓﺮد در زﻧﺪﮔﯽ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﯽآﯾﺪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ در ﻃﻮل زﻧﺪﮔﯽ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺖ و اﮔﺮ از ﺑﯿﺮون در آن دﺧﺎﻟﺘﯽ ﻧﺸﻮد، ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﻤﯽ-
ﮐﻨﺪ. اﯾﻦ اﻟﮕﻮ ﺑﻪ اﻓﺮاد ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس آن دﻧﯿﺎی ﭘﯿﺮاﻣﻮن ﺧﻮد را ﺳﺎزﻣﺎندﻫﯽ، درک، ﭘـﯿﺶﺑﯿﻨـﯽ و ﮐﻨﺘﺮل ﮐﻨﻨﺪ(ﺗﺎﻣﺴﻮن و رادوﻟﻒ،.(2000 اﻓﺮاد از ﺳﻨﯿﻦ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ زﻧﺪﮔﯽ، ﻋﻘﺎﯾﺪی را درﺑـﺎره ﭼﯿﺰﻫـﺎﯾﯽ ﮐـﻪ در زﻧﺪﮔﯽ اﺗﻔﺎق ﻣﯽاﻓﺘﺪ، اﯾﺠﺎد ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ؛ اﯾﻦ ﮐﻪ ﭼﻪ ﭼﯿﺰی ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ اﺳﺖ و ﭼﻪ ﭼﯿﺰی ﺷﮑﺴﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷـﺪ. درک و ﺷﻨﺎﺧﺖ اﯾﻦ اﻣﻮر ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣلاﺣﻈﻪای ﺑﺮ ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ اﻓﺮاد دارد (اﺳﺘﯿﻦ، .(2003 ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ و رﻓﺘﺎری ﻧﮕﺮﯾﺴﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ اﻓﺮاد ﺑﺮای ﺣﻞ ﻣـﺸﮑلات زﻧـﺪﮔﯽ و در ﻣﺤﯿﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ (اﺳﺘﻮﻟﺘﺰ، ﮐﺮن، .(2007 ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﻫﻤﺎن اﻟﮕﻮﻫـﺎی رﻓﺘـﺎری ﻓﻌﻠـﯽ ﻓـﺮد ﻧﯿﺴﺖ. ﮐﻞ رﻓﺘﺎر ﺷﺨﺺ از ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻨﺤﺼﺮﺑﻪﻓﺮد وی ﻧﺎﺷـﯽ ﻣـﯽﺷـﻮد. ﺳـﺒﮏ زﻧـﺪﮔﯽ ﯾـﮏ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ اﺳﺖ؛ ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻮﻋﯽ ﺑﺎزﻧﻤﻮد آرﻣﺎﻧﯽ از ﻣﻮﺟﻮدﯾﺖ ﻓـﺮد در ﻓﺮآﯾﻨـﺪ ﺷـﺪن (ﭘﺮوﭼﺎﺳـﮑﺎ و ﻧـﻮرﮐﺮاس،
٨١
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)
.(1381 ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ آدﻟﺮ((1933 ﮐﻮدک از ﺳﻦ ﭼﻬﺎر ﯾﺎ ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺷﺮاﯾﻂ زﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮد را ﻣﻮرد ارزﯾﺎﺑﯽ ﻗـﺮار داده و ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮد را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﯽﮐﻨﺪ. ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺮ اﻫﺪاف و ﺷﯿﻮهﻫﺎی دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑـﻪ اﯾـﻦ اﻫـﺪاف ﺗﺄﮐﯿﺪ دارد. ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺗﻔﮑﺮ، رﻓﺘﺎر و ﻧﻈﺮ ﻓﺮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﻮد و ﺟﻬﺎن را در ﺑـﺮ ﻣـﯽﮔﯿـﺮد (ﭘﺮوﭼﺎﺳـﮑﺎ و ﻧﻮرﮐﺮاس، .(2007
ﻣﻮزاک و ﻣﺎﻧﯿﺎﮐﺴﯽ (1999) ﺑﺮای ﺗﻮﺟﯿﻪ ﭘﺪﯾﺪآﯾﯽ ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺳﻪ ﻓﺮض اﺳﺎﺳﯽ را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ:
ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺑﻪ ﻣﺎ ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ زﻧﺪﮔﯽ را ﺑﻬﺘﺮ درک ﮐﻨﯿﻢ، ارﺗﺒـﺎط ﺑﺮﻗـﺮار ﮐﻨـﯿﻢ، ﮐـﺎوش ﮐـﺮده و ﻓﺮﺿﯿﻪ ﺑﺴﺎزﯾﻢ. ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺑﻪ ﻣﺎ اﺟﺎزه ﻣﯽدﻫﺪ ﺗﺎ اﺣﺴﺎﺳﺎت ﺧﻮد را ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ درﺑﺎره اﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﺎ ﮐﻪ ﻫﺴﺘﯿﻢ و در ﻣﻮرد زﻧﺪﮔﯽ و ارﺗﺒﺎط ﺑﺸﺮ ﺑﺎ آن ﭘﺮورش دﻫﯿﻢ.

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.