اقدامات درمانی

دانلود پایان نامه

       vərəϑraγne. frādat̰.gaēϑāica. ” بشود که تو به من زوت روی آوری ، از برای شیر و چربی ،از پی تندرستی… ” (پورداود،1337 :100). یسنا هات 16 بند 8 :    1xṣ̌uuīδa. āzūiti.2 yazamaide     tacat̰.āpa.3       uxṣ̌iiat̰.uruuara.4     āzōiš
” شیر و چربی ، آب رزوان ، درخت (گیاه ) بالنده را می ستاییم از برای مقاومت … ” (همان منبع ،194- 195 ). یسنا هات 3 بند 1 barəsmana. paiti.bərəta.1 haδa.zaoϑre. hāuuanōiš.2 raϑβō. xvarəϑəm.3 miiazdəm. āiiese. yešti.4hauruuata.5 amərətāta.gāuš. hudā̊.6xṣ̌nūmaine.:: “… در هنگام هاونی خورش میزد ، خرداد (و) مرداد (و)شیر خوشی دهنده را خواستار ستائیدیم …”(پورداود،1337 :131) 2)وندیداد ، فرگرد 7 بند77: yaoždaiiąn. aŋhən.
aṣ̌āum. zaraϑuštra:
nōit̰. paiiō. fṣ̌uta. zaoϑre.
nōit̰. gə̄uš. zaoϑre.
barəsmaine. paiti.baire.
aṇtarāt̰. naēmāt̰. yārə.drājō.
āat̰. pasca. yārə.drājō.
vasō. xvarəϑā̊. aŋhən.
nərəbiiō. aṣ̌auuabiiō.
hamaϑa. yaϑa. paracit̰.
” آیا گاوی که از مردار سگ یا آدمی بخورد ، قابل تطهیر هست یا نه ؟ اهورامزدا می گوید : که از شیر و فرآورده های شیری آن گاو به مدت یک سال در مراسم دینی شیری آن گاو حرام است” (رضی،588:1376) . وندیداد فرگرد 5 بند52: āat̰. pascaēta. aipi.γžauruuatąm. aspaiianąmca. paiiaŋhąm.
gāuuaiianąmca. maēṣ̌inanąmca. buziianąmca…
“آنگاه پس آن [که آمیخته ادرار گاو و خاکستر در رحم ریخته شد ،از تازه دوشیده شده ی شیر مادیان ، گاو و میش و بز و …” (رضی،1376 :321) . هرگاه زنی بچه ی مرده به دنیا می آورد، از نظر غذایی برای وی رژیم سختی در نظر می گرفتند چراکه دیو نسو براو چیره گشته و فرزندش را کشتنه است . پس از اقدامات درمانی یعنی استفاده از خاکستر و ادرار گاودر رژیم غذایی وی شیر تازه را تجویز می کردند .در گذشته استفاده از خاکستر بدان سبب بود که ماحصل سوختن آتش عاری از هرگونه آلوده گی است ، و تاکید برمصرف شیر در دوران نقاهت ، بازسازی توان از دست رفته فرد ، بوده است . در این بنداز واژه ی “gāuuaiia- ” استفاده شده است .دوان اشتقاق این واژه را چنین می داند : gāuuaiianąmca- <* gāuuaiia- < gāuuaiiana - <* gāųįana- وی "* gāuuaiia-" را به معنی فرآورده های گاوی و"- "* gāųįana رابه معنی طویله ی گاو می داند (دوان،542،2003) . هوفمان gauua- را در عبارت haoma yō gauua – هومی می داند که با شیر نوشیده شود (هوفمان ،15:1967) . بیلی ریشه ی gauu- را دراوستا به معنی افزودن می داند( بیلی ،83:1971) . . فرگرد13 بند 28 وندیداد درباره ی احکام مراقبت از سگ هاست . در این بند مجموع خوراکیهایی که باید به سگ داده شود شامل چربی ، گوشت و شیر (:xšuuiš - ) است . در یسنا هات 68 بند 2 و یسنا هات 16 بند8 به واژه یa-) xšuuiϑ) بر می خوریم. دوان (xšuuiš - ) را در حالت فاعلی مفرد احتمالابرابر با (xuuid –) اوستایی و šųid) –) هندواروپایی (=شیرین کردن ) می داند .احتمال دارد( (šųid – بر اساسid-" šų IIr.*k" برای نوع خاصی مایع ،دوباره سازی شده باشد وبراساس افعال دیگردر IIr.*kšų-" "مثلا Av:xšuuip-" " و در "skr.kṣip – "به معنای پرتاب کردن ، چرخاندن ویا واژه ی"Av: xšufa- sa- /skr.kṣubh- "به معنای تکان خوردن ولرزیدن باشد (دوان ،209:2003) . اما در یسنا هات 16 بند 8 "a- xšuuiδ" به معنی شیر / شیر چارپایان است، البته آن نوع شیری که در مراسم دینی تقدیس یافته و با هوم آمیخته و میان برای نوشیدن پخش شود (رضی،1381 :801). در فرگرد 5 بند 52 از واژه ی "paiiangha- " نیز اشاره شده است . مایر هوفرآن را مشتق از " *páyas –" دانسته و آن را به شیر ، شیر دامی ترجمه می کند (مایرهوفر،83:2002) . در فرگرد 7 بند 77به واژه ی مرکب "paiio – fšuta – "بر می خوریم .ترکیب مذکور را برخی به معنای پنیر یا کره گفته اند. بخش نخست به معنی شیر و بخش دوم از ریشه ی "fšō- "به معنی پسودن و حرکت کردن است .یعنی شیری که به خاطر زده شدن و تکان دادن ،چربی ، سرشیر و روغن آن گرفته و جدا می شود (رضی،1381 :588).بنابراین می توان گفت آنجا که سخن از غذای سگ است کلمه ی" xšuuiš- "استفاده شده است ،کلمه ی "- "xšuuiδ نیز به معنای شیری است که در اعمال دینی و آیینی استفاده می شود ، و واژه ی" paiia- "به طور عامل شامل تمام فرآورده های شیری مثل کره ، پنیر ، سرشیر ... می شود . در تیشتر یشت همچنین از هوم آمیخته شده با شیر یاد می شود ؛ به عنوان مثال در تیشتر یشت ، کرده ی 1 بند 3 : ahe. raiia. xvarənaŋhaca.
təm. yazāi. surunuuata. yasna.
tištrīm. stārəm. zaoϑrābiiō:
tištrīm. stārəm. raēuuaṇtəm.
xvarənaŋuhaṇtəm.2 yazamaide.
haomaiiō.3 gauua. ” … آن تیشتر را ،تیشتر ستاره ی رایومند فره مند را می ستاییم با هوم درآمیخته با شیر … “( پانئنو،51:1990) . جیوام نیز نوعی شیر است که در مراسم مذهبی کاربرد داشته است .پهلوی این واژه jīwām –” “است که (jām- ،jum – و jīw- ) از آن مشتق شده اند . شکل اوستایی آن gąmjīuiiąm-) و jīuiiąm – ) است جیوام یک نوع شیر طبیعی است که امروزه آن را با هوم وآب دعا خوانده شده مخلوط می کنند و در یسنا ،ویسپرد و وندیداد آمده است و در آیین عبادی زرتشتیان مورد استفاده قرار می گیرد )کتول ،665:2008) .
در متون پهلوی نیز به شیر و فرآورده های شیری اشاره شده است .به عنوان مثال در درخت آسوریک هم از شیره گیاهی یاد شده است و هم شیر حیوانی . درخت آسوریک ، بند 50 : čē jīw až man karēnd   andar yazišn ī yazδān   “چو شیر از من کنند اندر پرستش یزدان ” (نوابی،75:1346) . jīw – ” ” در اینجا به معنای شیره ی گیاه است .علم شیره ی درخت نخل را معادل عسل می داند (علم،1:2004) . در بند 93 درخت آسوریک :  kē dār warg-ē xwarēnd   až buz šīr dōšēnd
” که ، برگ درخت خورند از بز شیر دوشند šīr همان شیر حیوانی است . در بندهای 98و 99در درخت آسوریک به فرآورده های لبنی دیگری نیز اشاره می شود : 98 ud man šīr, panīr   bēd afrōšag ud māst ( )” 98) واز شیر من ، پنیر دیگر افروشه و ماست (می سازند)” afrōšag شیری است که از حیوان نو زائیده ، می دوشند یا حلوایی است که از آرد و روغن می پزند .اونوالا افروشه و ماست را به صورت mahēst ,apurnāyak خوانده است.
dūγ-um kašk karēnd   wasnaδ šāhīgānān ” دوغم را کشک کنند برای کاخهای شاهی “(نوابی،76:1346) . در شایست ناشایست ، بند 124: ōšt ud rōγn ud pēm ud panīr ud rēčār šōy nēst. ” گوشت ، روغن ،شیر ، پنیر ، ریچار را شست و شو نیست “. مزداپور منظور از ریچار را فرآورده های لبنی می داند (مزداپور،1369 :43 ) . در بندهش هندی بند 35 فصل 14 چنین آمده است : “… ایشان با دهان شیر از پستان بز دوشیدند . هنگامی که شیر را خورده بودند ، مشی به مشیانه گفت که : ” شادی من از آن ( بود) که من آن شیر را نخورده بودم … “( بهزادی ،94:1368) . در گزیده های زادسپرم فصل 10 ، بند 11: andar šab wahman (ud) srōšahlā mēš ī kuršag īšīr pestān be ō sūrāg burd . u-š tā rōz gōhrag – gōhrag šīr be ō zarduxšt hamē dād . ” در شب ، بهمن و سروش پرهیزگار میش کروشه ای شیر پستان را به سوراخ بردند و او تا روز جرعه جرعه شیر به زرتشت همی داد “(راشد محصل،1366 :60 ). kurušag = = mēš ī میشی که شیر ده بود. در مینوی خرد فصل 5 بند5،6،7و12 : برمصرف شیر بسیار تاکید شده است: mardōm ud cahārbāy kē az mādar bē zāyend dā cē
hān ī ka-šān xvarišn tuvān xvardan, ēg-išān rōyišn ud parvarišn az šīr 5)” چه مردم و چارپایی که از مردم بزیند تا زمانیکه بتوانند غذا بخورند ، نمود و پرورششان از شیر است ” به نظر نگارنده شاید به شکلی غیر مستقیم اشاره به دو سال کامل شیر دهی به نوزاد است ، چه بسا پیشینیان از اهمیت شیر مادر و تاکید برمصرف شیر تا زمان غذا خوردن و تاثیر شیر بر سلامتی آگاهی داشته اند . (6) ud ped šīr veh šāyend zīvestan 6) ” و با شیر بهتر می توان زیست ” . (7) ud agar mardōm ka az šīr ī mādar abāz gīrend, bē ō šīr ī gōspendān 7) “و اگر مردم را هنگامی که از شیر مادر باز گیرند ، به شیر گوسفندان آموخته کنند ” hamōzišn kunend … (12) ōy ī pēm-xvarišn mardōm tandrusttar ud zōrumanttar, ud āyišnz ī frazendān avizenttar (abēvizenttar) baved 12) “و مردم شیر خوار تندرست و زورمند تر و نیز تولد فرزندانشان بی گزندتر است “(تفضلی ،31:1354) . در کارنامه ارشیر بابکان سخن از غذایی است که ماده اصلی آن شیر است و سپس به آن آرد و شکر اضافه می کنند ؛ آموزگار معتقد است فحوای کلام نشانگر نوعی غذااست که برای رفع تشنگی و خستگی مناسب بوده است و ظاهرا به عنوان پیش غذا مصرف می شده است (آموزگار ،62:1376) . زوهر
اوشیدری زوهر را چنین تعریف می کند :” زوهر نذر مایعی است مثل آب و شیر و غیره که هنگام مراسم مذهبی به آب یا آتش هدیه می شده است (اوشیدری ،309:1378) . در هرمزد یشت بند 9 :
    yazaēṣ̌a. mąm. zaraϑuštra.
       paiti. asni.1 paiti. xṣ̌afne.

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.