امیرالمومنین

دانلود پایان نامه

در تفسیر «اهل بیت» نظریات مختلفی ارائه شده است که به سه نمونه اشاره می‌کنیم.
برخی از مفسران اهل سنت، اهل بیت را فقط به همسران پیامبر اسلام تفسیر کرده‌اند. دلیل این نظریه این است که آیه تطهیر در بین آیاتی است که همگی مربوط به زنان پیامبر است؛ پس سیاق آیه اقتضاء می کند که این آیه شریفه نیز مربوط به همسران پیامبر باشد.
این نظریه به چهار دلیل باطل است:
اولاً: ضمایر و افعال آیه تطهیر همه مذکر است، که یا اختصاص به مردان دارد و یا شامل مردان و زنان هر دو می‌شود، ولی قطعاً شامل عده خاصی از زنان به تنهایی نمی‌شود.
ثانیا: با توجه به شرح و تفسیر آیه تطهیر، اهل بیت باید دارای ویژگی عصمت مطلقه باشند در حالی که مسلمین بر عدم عصمت همسران پیامبر اجماع دارند. آیا عایشه که با سخنان پیامبر و خلیفه او مخالفت کرده و به جنگ خلیفه پیامبر پرداخته و عامل ریختن خود بیش از هفده هزار تن از مسلمانان شده، معصوم است و رجس و پلیدی از او بدور؟!
ثالثاً: در این که این آیات به همراه آیات قبل و بعدش نازل شده باشد اطمینانی وجود ندارد لذا سیاق منعقد نمی‌شود؛ زیرا در تشکیل سیاق شرط آن است که نزول آیات با یکدیگر صورت گرفته باشد و با توجه به اینکه نظم کنونی قرآن با ترتیب نزول متفاوت بوده است هیچگاه نمی‌توان به این مساله اطمینان پیدا کرد که نزول آیه تطهیر پس از آیات مربوط به همسران پیامبر صورت گرفته است.
رابعاً: سیاق آیات مربوط به همسران پیامبر همراه با عتاب است در حالی که سیاق آیه تطهیر سیاق مدح و تمجید است، همچنین آیه تطهیر شأن نزول مستقلی دارد و آیات مربوط به همسران آن حضرت نیز شأن نزول مستقلی.
نظریّه دوم این است که منظور از «اهل البیت»، شخص پیامبر اسلام ، على، حسن، حسین، و فاطمه و همسران پیامبر مى‌باشد.
طبق این نظریّه، یکى از اشکالات سه گانه نظریّه اوّل (اشکال اوّل) از بین مى رود، چون مجموعه‌اى از زنان و مردان مى توانند مخاطب ضمیر مذکّر باشند ولى دو اشکال دیگر (که شرح آن در نقد نظریّه اوّل گذشت) نسبت به زنان پیامبر در اینجا هم مطرح مى باشد، بنابراین نظریّه فوق نیز قابل قبول نیست.
نظریه سوم، که نظریّه تمام علماى شیعه است و هیچ یک از اشکالات فوق بر آن وارد نمى‌باشد، این است که منظور از «اهل بیت» افراد خاصّى از خاندان پیامبر ، یعنى على و فاطمه و حسن و حسین و در رأس آنها شخص پیامبر مى‌باشد.
شاهد بر صحّت این نظریّه این که، هیچ یک از اشکالات چهار گانه مطرح شده در نظریه اوّل شامل این نظریه نمی‌شود. بعلاوه روایات فراوانى دالّ بر نظریّه سوم وجود دارد.
فخر رازى پیرامون مقدار این روایات و میزان اعتبار آن اعتراف جالبى دارد. او در ذیل تفسیر آیه مباهله مى‌گوید:
واعلم ان هذه الروایه کالمتفق على صحتها بین اهل التفسیر والحدیث.
این روایت (که اهل البیت را تفسیر مى کند) روایتى است که دانشمندان اهل تفسیر و حدیث، همه اتّفاق بر صحّت آن دارند.
دو نمونه از این روایات به قرار زیر است
هنگامی که پیامبر – به رحمت الهی- که از آسمان فرود می آمد نظر کرد فرمود: برایم فرا خوانید برایم فرا خوانید. صفیه گفت: یا رسول الله، چه کسی را فرا خوانیم؟ فرمود: اهل بیتم را، علی و فاطمه و حسن و حسین را. پس از اینکه آنان را آوردند، پیامبر کساء خویش را برآنان افکند و دستهای خویش را بلند کرد و فرمود:«خدایا، اینان خاندان منند. بر محمد و خاندان او درود فرست.» در این هنگام خداوند آیه «إنما یرید الله…» را نازل فرمود..
حاکم نیشابوری بعد از نقل این حدیث می‌گوید:
هَذَا حَدِیثٌ صَحِیحُ الْإِسْنَادِ، وَلَمْ یُخَرِّجَاهُ
«این حدیث سندش صحیح است گرچه بخاری و مسلم آن را در صحیح خویش نیاوردند»
از ابی سعید خدری از ام سلمه روایت شده است که گفت: این آیه در خانه من نازل گردید: «نَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکمُ‏ْ تَطْهِیرًا». گفتم یا رسول الله آیا من از اهل بیت هستم؟ فرمود تو نیک انجامی، تو از همسران رسول الله هستی. ام سلمه گفت:«اهل البیت» رسول الله و علی و فاطمه حسن و حسین هستند.
اگر گفته شود: حداکثر چیزی که آیه تطهیر دلالت بر آن دارد عصمت اهل بیت یعنی علی، فاطمه، حسن و حسین و در رأس آنها پیامبر است ولی آیه فوق هیچ ارتباطی به مسأله ولایت و امامت ندارد به عبارت دیگر بحث ما پیرامون آیاتی است که دلالت بر ولایت و امامت امیرالمومنین علی دارد و آیه فوق دلالت بر این امر ندارد بلکه بر نهایت چیزی که دلالت دارد عصمت اهل بیت است، پس چرا به این آیه استدلال کرده‌اید؟

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.