انتخابات ریاست جمهوری

دانلود پایان نامه

ب) احزاب روسیه گرا و ایران گرا : این احزاب شامل احزاب اسلامی از جمله حزب اسلام، حزب وحدت، حزب دمکراتیک اسلامی، حزب فضیلت ، حزب اتحاد واحزاب غیراسلامی شامل حزب سوسیال دمکرات، رفاه سوسیال،کمونیست، ناموس، و… می باشند
4) احزاب بزرگ و احزاب کوچکی
الف) احزاب بزرگ و با نفوذ اجتماعی و اعضا زیاد که در کل کشور فعال بوده و کمیته های خود را در شهرهای مختلف آذربایجان گسترش داده اند. احزاب آذربایجان نوین ، مساوات، جبهه خلق،اسلام، سوسیال دمکرات، دمکرات، لیبرال و استقلال ملی ازجمله این احزاب می باشند.
ب) احزاب کوچک متمرکز در شهر باکو یا سایر شهرهای کوچک دیگر که با شخصیتها و رهبران خود شناخته می شوند و سازمان و تشکیلات قابل توجهی ندارند.احزاب غیرت، ناموس، رفاه سوسیال، مساوات معاصر ، صاحبکاران ، و… از جمله این احزاب می باشند.
5) احزاب قانونی و غیر قانونی
الف) احزابی دارای مجوز فعالیت قانونی محدود بوده و بیشتر آنها نیز احزاب حکومتی می باشند. حاکمیت آذربایجان مطابق با ملاحظات سیاسی و شرایط اجتماعی خود فقط به تعداد محدودی از احزاب سیاسی مجوز فعالیت داده است که تعداد آنها به تعداد انگشتان دست می رسد. غیر ازاحزاب حکومتی در میان احزاب مخالف احزاب: ینی مساوات، جبهه خلق ، استقلال ملی، سوسیال دمکرات، دمکرات، وحدت ، لیبرال و چند حزب دیگر دارای مجوز می باشند.
ب) احزاب بدون مجوز فعالیت : احزابی که قبل از انتخابات مجلس ملی سال 1995لغو مجوز رسمی فعالیت شده اند و احزاب جدیدی که به دلیل ملاحظات سیاسی و ایدئولوژیکی خود چنین مجوز را صادر نمی کند. حاکمیت آذربایجان در سالهای اخیر به کمتر حزب مخالفی مجوز فعالیت رسمی صادر کرده که حزب اسلام با وجود داشتن پایگاه اجتماعی قابل توجه و فعالیتهای درون تشکیلاتی و سیاسی از آن جمله می باشد. طبق قوانین این کشور،احزابی که کنگره های سراسری برگزار کرده اند، می توانند فعالیت سیاسی داشته باشندوحکومت نیز به دلیل نداشتن این مسئله مانع فعالیتهای آنها نمی گردد. درانتخابات مجلس ملی سال 2005 حدود 45 حزب رسمی شرکت کرده بودند .
6) احزاب پان ترکیست
الف)احزابی که آشکارا این ایده را تبلیغ و مخالف سرسخت ج.ا.ایران می باشند.احزاب جبهه خلق، اتحاد آذربایجان واحد، امید، مساوات معاصر ، قورتولوش و آزادی ازآن جمله اند.
ب) احزابی که این ایده جزو سیاستهای آنها می باشد ولی بخاطر ملاحظات سیاسی و شرایط اجتماعی موجود ، آن را اعلام نمی کنند ولی توسط ارگانهای مطبوعاتی و شخصیتهای طراز چندم خودشان با تعابیر خاصی مطرح می گردد. حزب ینی مساوات و دمکرات و استقلال ملی از احزاب مخالف و حزب ینی آذربایجان و مام میهن از احزاب حکومتی در این تقسیم بندی قرار می گیرند.
ج) احزاب مخالف ایده های پان ترکیستی احزابی هستند که گرایشات ایران گرایی و اسلامی دارند. احزاب اسلام ، وحدت ، سوسیال دمکرات و چند حزب کوچک دیگر جزو این احزاب هستند.
7) احزاب فعال و غیر فعال
الف) بسیاری از احزاب کوچک در جمهوری آذربایجان در طول 15 سال گذشته یا لغو شده اند و یا فقط اسمی از آنها باقی مانده است و غیر فعال هستند. این احزاب در مقاطع سیاسی خاص یا منحل شده اند ویا در اثر ائتلاف با سایر احزاب بزرگ ماهیت حزبی خود را از دست داده اند. احزاب آلیانس ،استقلال آذربایجان، قورتولوش،کار، ترقی ملی، سبز، آمون (تکامل) ازآن جمله اند.
ب) احزاب فعال و مطرح که محور بسیاری از احزاب قرار گرفته اند و در جامعه آذربایجان از نفوذ و شناخت قابل توجهی برخوردار هستند. احزاب مساوات، اسلام، جبهه خلق، سوسیال دمکرات ، دمکرات ، وحدت ، ینی آذربایجان ، لیبرال ، استقلال ملی از جمله این احزاب هستند.
7. گروههای شیعی اسلام گرا
7-1.مقدمه
گروههای شیعی اسلام گرا جمهوری آذربایجان در طول دو دهه گذشته بعد از استقلال از ترکیب اتحاد جماهیر شوروی سابق فراز ونشیبهای زیادی را پشت سرگذاشته اند. شروع فعالیتهای سیاسی- اجتماعی نسبتاً آشکار و حضور در صحنه های مختلف اجتماعی- فرهنگی این کشور همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی ایران آنان را برجسته تر کرده است. آنها با عنوان خمینی چی ها و بیشتر از منطقه نارداران باکو ابراز وجود کرده و دست به اقدامات سیاسی مختلفی زدند که این امرموجب احضار و تحت فشار قرار گرفتن آنها در نزد ارگانهای امنیتی وحکومتی می گردید.
همزمان با استقلال جمهوریهای شوروی سابق در منطقه بالتیک ، زمزمه های استقلال طلبانه در این کشور نیز با شعارهای اسلامی انجام و اسلام گرایان مشهور همچون حاج علی اکرام علی اف در راس این جریانات استقلال طلبانه و آزادیخواهانه قرار می گیرند و حتی عده ای از آنها خواستار الحاق به موطن اصلی خود ایران می گردند.
بعد از پیروزی حرکت های استقلال خواهی با عنوان حرکات مردمی (خلق حرکاتی)، حاج علی اکرام علی اف بعنوان یکی از اعضای 11 نفری شورای رهبری این حرکات جبهه خلق انتخاب شده و در مقاطع مختلفی،درتدبیر امورات نقش ایفا می کند اما با آشکار شدن دیدگاههای انحرافی و ضد اسلامی و ضد ایرانی این ائتلاف، اسلام گرایان از این شورا جدا می شوند.
بعد از سقوط رژیم کمونیستی و تشکیل اولین دولت مستقل جمهوری آذربایجان، حکومت ایلچی بیگ با ایده های پان آذریسم ،سیاستهای ضد ایرانی و ضد روسی و تمایلات شدید غربی حکومت را برای مدت کوتاه 13 ماهه در دست می گیرد. اگر چه در این دوران شاهد جو شدید ضد ایرانی و ضد اسلامی حکام آذری می باشیم اما در عین حال شاهد سازمان یافتن گروههای اسلام گرا در ابعاد سیاسی- اجتماعی می باشیم. آنها در اولین اقدام شروع به ثبت رسمی تشکیلات سیاسی خود به نام حزب اسلام می کنند و شعبات خود را به تدریج در نقاط مختلف کشور راه اندازی و فعالیت خود را توسعه می دهند. بیشتر اقدامات اولیه آنها جنبه فرهنگی و ترویج و تبلیغ و تدریس معارف اسلامی بخصوص در شهرها بود، ضمن اینکه درمرکزیت کشور یعنی باکو نیز با انجام فعالیت های فرهنگی- دینی، برجستگی محسوسی در فعالیت های آنها نُمود پیدا می کند.
با از دست رفتن منطقه قره باغ و اشغال آن توسط ارامنه، دولت وقت درضعف شدیدی قرارمی گیرد و حیدر علی اف سیاستمدار کهنه کار کمونیستها دردهه های 70 و 80 با ابرازهای مختلف تبلیغاتی و عوام فریبی وجلب نظر فرماندهان نظامی، حکومت را در دست می گیرد. در ماههای ابتدایی ، گروههای شیعی اسلام گرا فعالیت قابل توجهی انجام داده و حضور خوبی در صحنه های سیاسی- اجتماعی و تشکیلاتی می یابند و توسعه فعالیتهای خود را در قالب حزب اسلام از جمله تحکیم موقعیت حزبی در باکو و شهرها و همچنین اتخاذ مواضع سیاسی– اجتماعی نسبت به مسائل مختلف کشور و فعالیتهای فرهنگی– دینی ادامه می یابد( همان) و حیدر علی اف رئیس جمهور این کشور نیز با سیاست خاصی تلاش می کند از وجود آنها به عنوان توازن در روابط خود با ایران ، غرب و روسیه استفاده نماید.
بعد از چند سال، حکومت علی اف با فرا رسیدن انتخابات مجلس محدودیتهایی را برای گروههای شیعی اسلام گرا ایجاد می نماید. ابتدا ازکاندیداتوری نمایندگان حزب اسلام برای شرکت در انتخابات مجلس جلوگیری کرده و سپس مجوز فعالیت رسمی این حزب لغو و در اوایل سال 1375 سران حزب اسلام به اتهام جاسوسی به ایران دستگیرو به زندانهای طولانی مدت10 الی 11 ساله محکوم وسایر اعضا حزب نیز در سراسر کشور تحت فشار، تهدید و بازجویی قرار می گیرند. در این مقطع، فعالیتهای اسلام گرایان دربعد سیاسی– اجتماعی دچار رکود می شود و جو ضد ایرانی و ضد اسلامی به اوج خود می رسد و رهبران حزب اسلام نیز این وضعیت را به دوران اختناق وکشتار علماءدینی سالهای37- 1934 شوروی سابق تشبیه می کنندکه حدود نیم دهه فعالیتهای سیاسی اسلام گرایان تحت تاثیر این محیط ضد اسلامی قرار می گیرد.
درچند سال اخیرتفاوت عمده ای درفعالیت سیاسی گروههای شیعی اسلام گرا مشاهده می شود که عبارت است از؛ ظهور چندین جریان و تشکل سیاسی و حضور قدرتمند در صحنه های سیاسی– اجتماعی و واکنش به مسائل جهان اسلام بخصوص حوادث لبنان و فلسطین ، مبارزه با توهین به مقدسات، تلاش برای حضور در صحنه های سیاسی با وجود ممانعتهای حکومت می باشد. مجمع دینی جمعه مسجدی با رهبری آقای الگار ابراهیم لی با شعارهای اسلام گرایانه و با طرفداران جوان خود در صحنه های مختلف سیاسی- اجتماعی حضور یافته و حکومت را به چالش می کشد و در کنار او تشکلهای دیگری همچون اتحادیه بیرلیک، دیرلر ، حزب اسلام ، اتحادیه معنوی، و… در صحنه های اجتماعی حضور پیدا می کنند. اگر چه فشار های حکومت هیچوقت کاهش نیافته بلکه روزبروز بیشتر می شود اما اتحاد موجود و کثرت این تشکلها مانع برخورد جدی و همه جانبه حکومت شده است.
بعد از مرگ حیدر علی اف و روی کار آمدن فرزند وی سیاست پدر تداوم پیدا کرده است و به هیچ یک از تشکلهای اسلامی مجوز فعالیت رسمی داده نشده وحتی ممانعتهای زیادی نیز ایجاد می شود و حکومت هر جریان اسلامی را که احساس کند خطری برای منافع دولت در برخواهد داشت، به شدت سرکوب کرده است که نمونه آن بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال 2003 می باشد. که بسیاری از اسلام گرایان از جمله طرفداران حاج الگار ابراهیم لی را محبوس و تحت فشار و تهدید و ارعاب قرار داد.حکومت با ابزارهای مختلف از حضور گروههای شیعی اسلام گرا در هرم های قدرت مانع جدی می شود، اما این گروهها حوادث داخلی کشور و مسائل جهان اسلام را به دقت بررسی و نسبت به آن واکنش نشان می دهند که مبارزه برای مقابله با حضور سیاسی- اجتماعی رژیم صهیونیستی ، مبارزه با اهانت به مقدسات و برخورد با موهنان ، مبارزه با حکومت بدلیل محدودیتهای صورت گرفته برای زنان محجبه، مخالفت با مانع تراشی حکومت در جلوگیری از سر داده شدن اذان از بلندگوهای مساجد، حضوردرصحنه های مطبوعاتی و رسانه ای، شرکت در مراسم روز جهانی قدس، حضور شگفت آور در اعتراضات ضد صهیونیستی حوادث غزه از آن جمله اند.

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.