انحرافات اجتماعی

دانلود پایان نامه

-چون رفتارهای زشت، در دیده ی انسان زیبا جلوه می کند، افراد جامعه آن رفتار را به عنوان هنجاری پایدار رواج می دهند.
در نهایت جرأت بر گناه، موجب خوار شدن انسان می گردد، سبب می شود انسانها به گناه افتخار کنند وجامعه از پاکدامنی به شگفتی آید. و با همراهی با اهل گناه، برحماقت خود بیفزایند.
2-6-2-2. بی محتوا شدن دین و رشد و تربیت ناکارآمد
اسلام دارای ظرفیت و گستردگی می باشد. لذا برای رشد و تربیت انسان برنامه و هدف دارد. اماگاهی به سبب بد فهمی ها و نارسایی ها و عملکرد متولیان دین و نیز محرومیت هایی که از سلامت جسم و روان و شخصیت افراد نشأت می گیرد نسبت به دین، رویکردی منفی به وجود می آید. به طوری که مردم سستی در دین را برای بهبود دنیا بر می گزینند که البته به بلاهای زیانبارتر گرفتار می شوند. در این بلاها ی دنیا، رشته ها ی دین سست ونااستوار وحریم های دین و دینداری شکسته می گردد، و در ارزشها و احکام و هنجارهای الهی، دگرگونی حاصل می شود.به گونه ای که دیگرنمی دانند رفتار مورد انتظار جامعه کدام است. به جای آنکه فضا و امکان رشد وتربیت جامعه ی خویش را فراهم آورند و دنیا را وسیله ای در جهت کسب کمالات الهی و رشد قرار دهند، دنیا و جلوه گری های آن را سرلوحه ی زندگی قرار می دهند، مانند ویژگی های ناپایدار دنیا، بر سر هنجارهای الهی تعهدی از خود نشان نمی دهند.
لذا همیشه گریزانند و ناگزیر می گردند که به ربوبیت غیرخدا تن دهند. و سیر ربوبی شدن ورشد را با روشهای غیراصولی، به سمت فضایی سوق می دهند که در خلاف جهت تعالیم قرآنی است. اراده شان را در جهت رشد ناهنجاریها پرورش می دهند.
نتیجه این می شود که چون نیازها وگرایشات معنوی ایجاد نمی شود، به سمت غیّ و گمراهی کشیده شده، عمل شایسته وهنجار مطلوبی نیز صورت نمی گیرد.
2-6-2-3. سلب اعتماد عمومی
شکل‌گیری و پایداری روابط اجتماعی میان افراد مبتنی بر این است که، هر یک از افرادجامعه بر اساس هنجارهای مورد قبول، رفتار نمایند و اعتمادسازی کنند و نقض پیمان نکنند.
اما وقوع هنجارگریزی و فراوانی آن، سرانجام جامعه را به هرج و مرج و ناخشنودی و بی اعتمادی مردم، منتهی می نماید و نظام جامعه را دچار ضربه ای مهلک می کند. امام بزرگوار علی علیه السلام درعدم پایبندی به وعده ها که منجر به عدم پذیرفته شدن از سوی خدا وجامعه می گردد، می فرمایند: « مردم را وعده ای داده، سپس خلف وعده نمایی! وخلاف وعده عمل کردن، خشم خدا و مردم را بر می انگیزاند.»
علامه محمد تقی جعفری در این باره می نویسد: « هیچ زمامداری نباید حتی از شبه وعده ای که به مردم می دهد، تخلف نماید. هیچ انسانی از وعده ای که داده است تخلف نمی کند مگر این که کرامت و شرف و حیثیتی برای شخصیت خود قائل نباشد، زیرا هر وعده ای که یک انسان به کسی یا جامعه ای می دهد در حقیقت، شخصیت خود را ضامن ایفای آن وعده قرار می دهد. نتیجه این است که تخلف از وعده، وارد کردن “اختلال شکننده برشخصیت” است که هیچ چیز جز ندامت و وفا به آن وعده، آن را جبران نمی کند… هنگامی که شخصیت زمامدار در میان مردم، به جهت تخلف از وعده، پست و تباه گشت قطعی است که توانایی مدیریت به طور طبیعی از وی سلب گردد.» چون اعتماد مردم از او سلب گشته است.
تباهی ورسوایی نتیجه ی سر برتافتن افراد جامعه از اطاعت الهی و هنجارها است، بدین گونه که عده ای، با تردیدافکنی نسبت به دستورات و ارزشهای الهی وبا وضع قوانین تبعیض آمیز وعدم پایبندی به قوانین موجود در جامعه، فرهنگ غنی اسلام را دچار انحرافات اجتماعی می کنند و همین امر، امنیت واعتماد را از مردم سلب خواهد کرد.
2-6-2-4.کاهش انسجام اجتماعی و گسیخته شدن قواعد و رسوم اجتماعی
انسجام اجتماعی در هر جامعه ای از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که دوام و قوام هر جامعه ای به حفظ نظم اجتماعی آن بستگی دارد و آن میسر نخواهد بود، مگر اینکه هنجارهای تعریف شده ی جامعه مورد احترام افراد واقع شود.
«اگر نیروها و گروههای اجتماعی در مسیر نفع جمعی عمل کنند، علاوه بر اینکه تک تک انسانها به هدف خود می رسند، جامعه نیز روبه تعالی می رود. شرط این حرکت جمعی آن است که (به قول پارسنز) نفع فردی و نفع جمعی اعضا جامعه در یک مسیر و یک جهت قرار داشته باشد. یعنی هم شرایط برای افراد فراهم و هم این مسأله به آنها فهمانده شده باشد.» مانند زمانی که عرب به اسلام گروید، وموجب عزت وکثرت آنها شد.
بروز ناهنجاریها، سبب می گردد نیروهای جامعه بیشتر بر ضد یکدیگر کار نمایند تا در مسیر نفع جمعی. در سطح گسترده نیز، زندگی اجتماعی را دشوار و پیش‌بینی‌ناپذیر می‌کند و نوعی تضاد و کشمکش را میان دو گروه سازگار و ناسازگار ایجاد می کند، لذا انسجام اجتماعی را کاهش می یابد، به عبارتی آشفتگی اجتماعی، را به همراه خواهد داشت. آشفتگی اجتماعی نیز با تعابیر مختلفی مثل بی‌نظمی اجتماعی، ناهنجاری اجتماعی، اختلال اجتماعی و آنومی یا بی‌سازمانی اجتماعی، بیان شده است.
بنابراین تزلزل نظام هنجارها، عدم ثبات ونظم قواعد و قوانین اجتماعی را در بر دارد.بر این اساس امام علی علیه السلام در تبیین پیامدهای تلخ اختلافات داخلی و کاهش انسجام اجتماعی، چهارچیز را عامل شکننده ی ستون فقرات یک جامعه ی انقلابی معرفی می نمایند: ١-کینه ورزی دلها و تخم نفاق در سینه کاشتن 2-پشت کردن و همکاری نکردن با یکدیگر3-بخل حاکم بر مردم4- وخودپسندی .
برای همین مردم را از هر کاری چون کینه ی هم در دل داشتن، بذر نفاق در سینه کاشتن و از هم بریدن و دست از یاری یکدیگر کشیدن که نیروی ایشان را می گسلد، برحذر می دارند. ونیز از مردم می خواهند به پایان کاربنگرندکه چطور با تفرقه وحزب حزب شدن خداوند لباس کرامت را از تن بیرون می آورد ونعمتها را می گیرد.
لذا ناهنجاریها وعدم تعهد نسبت به رعایت هنجارها ی دینی منجر به جداشدن از توده های جمعیت مسلمین شده و به تعبیر دیگر انزوای اجتماعی، که یکی از انحرافات فکری و عقیدتی است، را به همراه می آورد.
از اینجا به عمق کلام مولا امیرمؤمنین علیه السلام در مورد نبود وحدت پی برده که فرمودند: «افراد تک رو طعمه ی شیطان اند همان گونه که گوسفند تک رو طعمه ی گرگ است .» اما توجه باید نمود که وجود انسجام و وحدت هرگزبه معنای هماهنگی با اکثریت فاسد جامعه نیست. به همین علت حضرت می فرمایند: «هرگز در مسیر هدایت از کمی همراهان وحشت نکنید.»
در این صورت جامعه دچار پراکندگی می شود و در این پراکندگی ها ” فتنه ها” پدید می آید.
2-6-2-5. پدید آمدن فتنه
فتنه تعبیری قرآنی است و در معانی مختلفی استعمال شده است که تمام آنها از مصادیق و لوازم فتنه می باشند.فتنه به معنای آزمایش و امتحان الهی به وسیله ی نعمت ها و سختی ها و شداید، به خداوند نسبت داده می شود، که در این صورت کسی نیست که در این گونه فتنه نباشد، چنین فتنه هایی کارکردی تربیتی دارد و استواری مؤمنان را تقویت می کند.
در المیزان آمده : «… هم خود آزمایش را فتنه می گویند و هم ملازمات غالبی آن را، که عبارت است از شدت و عذابی که متوجه مردودین در این آزمایش یعنی گمراهان و مشرکین می شود.»
فتنه از دیدگاه امام علیه السلام به عنوان پدیده ای سیاسی، مانع جریان تکامل، و عقبگردی در مسیر حرکت نبوی است. فتنه به این اعتبار فعل خدا نیست، بلکه ساخته ی دست انسان است. که مذموم و آزمایش ناهنجار است برخلاف امتحان خدا. پس در معنای دقیق فتنه می توان گفت:« آنچه موجب اختلال و اضطراب آور است.»
از کلام امام علیه السلام این گونه استناد می شود که چون فتنه ها دارای ویژگی ظلمت، آمیختگی حق وباطل، گزندگی، شبهه ناکی، اختیار زدایی وسختی می باشد، آثاری در جامعه به دنبال دارد که عبارتند:

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.