چه جوری تصمیم می گیرین؟ اگه شمام مثل بیشتر افراد باشین، شاید تا به حال هیچوقت به این موضوع فکر نکردین. اما هر فرد واسه تصمیم گیری روش خاص خود رو داره. واقعا انواع تصمیم گیری هست و بعضی وقتا سبک تصمیم گیریا از یکی به یکی دیگر خیلی متفاوته. سبک تصمیم گیری هر فرد اثر بزرگی روی سودمندی تصمیمات اون و همین طور بر روابطش با همکاران و زیردستانش داره. این یعنی انواع تصمیم گیری افراد، سبکای مدیریت و رهبری اونا رو تعیین می کنه.

 

شما می تونین با شناخت انواع تصمیم گیری قدم مهمی در پرورش سبک منحصربه فرد رهبری خود وردارین. از اونجا که سبک تصمیم گیری شما نقش پررنگی در توانایی رهبری شما بازی می کنه، خوبه که با نحوه ی به ویژهِ تصمیم گیری خودتون آشنا باشین و که با توجه به پستی که در اون مشغولید و محیط کاری تون، از سبک درستی پیروی می کنین یا نه؟

اصول پایه ای واسه تصمیم گیری

روشای مختلفی واسه تصمیم گیری هست، اما اینجا می خوایم با یکی از اصول پایه ای تصمیم گیری شروع کنیم. یکی از بزرگ ترین و مهم ترین فرقای انواع تصمیم گیری بین افراد اینه که بعضی آدما تصمیمات خود رو بیرونی وبرخی داخلی می گیرن.

تصمیم گیرندگان بیرونی نیاز دارن که تموم امتیازات و مشکلات تصمیم احتمالی خود رو فهرست کنن، یا احساس نیاز می کنن که نتایج احتمالی تصمیمی رو که می خوان بگیرن با یک دوست یا همکار در بین بذارن. این افراد در نقش مدیریت یا رهبری، بقیه رو از اول تا انتها در جریان مراحل اخذ تصمیم قرار میدن، و این احساس رو در بقیه به وجود میارن که بخشی از مراحل تصمیم گیری هستن.

واقعیت اینه که احساس نیاز تصمیم گیرندگان بیرونی به بررسی مسئله از همه حولوحوش موجب می شه که به نظر برسه اونا بین تصمیمان مختلف دودل هستن و این موضوع تاثیرگذاری و قدرت تصمیم پایانیِ تصمیم گیرندگان بیرونی رو کم می کنه.

تصمیم گیرندگان داخلی مراحل فکری خود رو تو ذهن شون طی می کنن. اونا واسه تصمیم گیری نه تنها به داده های بقیه متکی نیستن، بلکه ممکنه از داده های بیرونی به کلی خودداری کنن؛ چون نمی خوان نظرات و ایده های بقیه دور و بر مسئله بر تصمیم پایانی اونا سایه بندازه.

از این روش تصمیم گیری ممکنه به عنوان بی توجهی به نظرات بقیه برداشت شه. پس پیشنهاد می شه که تصمیم گیرندگان داخلی در نقش رهبری، در جایی از مراحل تصمیم گیری، میدون بحث رو باز کنن تا بقیه بدونن که افکار و احساسات شون مورد توجه قرار گرفته. ضمنا، زمانی که یک تصمیم (بی هیچ پیش آگهی) انجام و اعلام می شه این احساس رو در شنوندگان اون به وجود میاره که تصمیمی بی پایه واساسه. پس مهمه که فرد به عقب برگرده و چرایی تصمیم رو توضیح بده. این کار می تونه بعضی پریشونیایی رو که در اثر اجرا سبک تصمیم گیری داخلی بروز می کنه تخفیف بده.

مطمئنا، هنوز توصیفات «داخلی» و «بیرونی» واسه توضیح انواع تصمیم گیری خیلی شفاف به نظر نمی رسند. حتی شاید بشه واسه هرکدام از سبکای تصمیم گیری داخلی و بیرونی دسته بندیای جزئی تری متصور شد. نگاه هرچه دقیق تر به انواع روشای تصمیم گیری مدیران کسب وکارها و سازمانا، و نقش اساسی انواع تصمیم گیری در توانایی فرد واسه رهبری خیلی مهمه.

سبک تصمیم گیری دستورالعملی

تصمیم گیرندگان دستورالعملی مهمترین نمونه تصمیم گیرندگان داخلی هستن. این افراد بی اینکه به بقیه مراجعه کنن یا اطلاعات بیشتری از مسئله به دست بیارن، طبق اطلاعات حال حاضر خود، تو ذهن شون امتیازات و مشکلات هر تصمیم رو بررسی می کنن.

البته این طور نیس که این افراد واسه گرفتن تصمیم شون تحقیق بیشتری انجام نمی دن. واقعا، چون اونا عموما به جمع آوری اطلاعات از آدمایی که با اونا کار می کنن تمایلی ندارن، استفاده از کمک منابع تحقیقاتی خارج از سازمان واسه انجام بهترین تصمیم ممکن واسه شون خیلی ضروریه.

این سبک همیشه بهترین روش تصمیم گیری نیس، به ویژه زمانی که تصمیمِ گرفته شده آدمای زیادی رو در سازمان تحت اثر قرار می ده. کسائی که ذاتا به سبک دستورالعملی تصمیم گیری می کنن ممکنه لازم باشه انواع تصمیم گیری رو که در اون دیدگاهی همه جانبه از موقعیت پیشِ رو فراهم می شه مورد توجه بذارن.

سبک تصمیم گیری تحلیلی

مثل به سبک دستورالعملی، افراد در سبک تصمیم گیری تحلیلی هم، بیشتر مراحل رو تو ذهن خودشون انجام میدن. گرچه، واسه گرفتن اطلاعات و پیشنهادای بیشتر به بقیه مراجعه می کنن. در خیلی از موارد شخص مورد مشورت حتی از این موضوع آگاه نیس که اطلاعات درخواستی، نقشی در تصمیم گیری داره. واسه تصمیم گیرندگان تحلیلی این روش راهی عالی واسه کسب اطلاعات درست و بی سوگیریه که میشه از اون واسه انجام تصمیم سود برد.

در کاربرد سبک تصمیم گیری تحلیلی مهمه که از مقابل هم قرار دادن کارکنان پرهیز شه. این کار بیشتر روش خوبی واسه گرفتن تصمیمات درون سازمانی نیس، چون که اگه طرف احتیاط رو رعایت نکنین می تونه به دشمنی مستقیم کارکنان منجر شه. گرچه، سبک تصمیم گیری تحلیلی روش ای عالی واسه دریافت اطلاعات بی سوگیریه که میشه واسه گرفتن تصمیمات طبق اطلاعات حساب شده از اون استفاده کرد.

سبک تصمیم گیری مفهومی

روی دیگر انواع تصمیم گیری که طبق روش بیرونی تصمیم سازیه، سبک تصمیم گیری مفهومیه. تصمیم گیرندگان مفهومی نه تنها از کمک بیرونی استقبال می کنن، بلکه واسه تصمیم گیری به اون نیاز دارن. در سبک تصمیم گیری مفهومی از کمک افراد متفاوت واسه دریافت پیشنهادهای جور واجور (طوفان فکری) درباره به راه حل احتمالی مسئله استفاده می شه. نتیجه اجرا سبک تصمیم گیری مفهومی، خروجی ایه که بیشتر خیلی خلاقانه تر از نتیجه انفرادیه.

سبک تصمیم گیری مفهومی امتیازات و مشکلات خود رو داره. شرکتایی که جویای خطر و تمایزند با استفاده از محیط تصمیم گیری مفهومی می تونن کامیاب شن و نکته ی مثبت این سبک همینه. نکته ی منفی اینه که این نوع از انواع تصمیم گیری ذاتا خطر بالاتری نسبت به دیگر سبکا داره، پس هنگام کاربرد اون باید با دقت انجام داد.

سبک تصمیم گیری رفتاری

مثل سبک تصمیم گیری مفهومی، در سبک تصمیم گیری رفتاری از دریافت بینش آدمای دیگر نسبت به مسئله استفاده کرده می شه. گرچه، به جای خواسته راه حل احتمالی، گزینه های موجود به افراد ارائه می شه و اونا باید امتیازات و مشکلات هر راه حل رو به بحث بذارن.

ارائه تعدادی گزینه محدود واسه بحث، فضای محدود تر (و واسه همین خطر کمتری) به دنبال داره، علاوه بر اینکه منافع دریافت نظرات جور واجور بقیه پیش از گرفتن تصمیم رو هم تأمین می کنه.

خیلی این روش رو به عنوان بهترین سبک تصمیم گیری معرفی می کنن. البته، این نکته ی مهم رو هم به خاطر بسپارید که واسه استفاده از سبک تصمیم گیری رفتاری فرد باید رهبری قاطع و راسخ باشه. چون اون نه فقط باید بتونه گروه رو به طرف انجام تصمیمی واحد جهت بده، بلکه باید مشتاق و آماده باشه تا مسئولیت تصمیمی رو که گروه به عنوان یک واحد گرفته، برعهده بگیره.

دیگر انواع تصمیم گیری

مطمئنا محدود کردن انواع تصمیم گیری به تنها چار مدل، به میزان زیادی موجب ندیده گرفته شدنِ انواع خیلی زیادِ سبکای تصمیم گیری میشه که افراد و رهبرانِ دنیای کار و کاسبی از اونا استفاده می کنن. اینجا می خواهیم به دیگر انواع تصمیم گیری اشاره کنیم که رهبران اونا رو واسه انجام تصمیم در سازمانا به کار می گیرن. ممکنه بخواهید درباره یکی از اونا بیشتر بدونین و از اون در تصمیم گیریای خود بهره ببرین.

دموکراتیک

در شرایطی که تصمیم تون بیشتر از خودِ سازمان، روی افرادی اثر می ذاره که واسه شما کار می کنن، بهترین کار اینه که تصمیم رو به رأی بذارین و قدرت خود رو به اونا واگذار کنین. البته اطمینان پیدا کنین که تموم اطلاعات، در دسترس کسائی که قراره رأی بدن قرار داره، تا اونا بتونن تصمیمی آگاهانه بگیرن.

اتفاق نظر جمعی

رسیدن به تصمیمی که همه افراد با اون موافق باشن سخت، راهی قطعی واسه اطمینان خاطر از انجام تصمیم درسته. در مورد تصمیمات حساس (و نه تصمیمات دارای فوریت) بهترین کار اینه که تا حصول اتفاق آرای همگانی افراد درگیر، تصمیم گیری رو آویزون بذارین.

تفویض اختیار

در نقش رهبری، بیشتر واسه تصمیم گیری درباره هر موضوعی که پیش ِ روتون قرار میگیره فرصت کافی وجود نداره. اگه به عنوان رهبر فرصت بررسی کامل و کافی مسئله ای رو ندارین، ممکنه تفویض اختیار به فردی که از زمان و تخصص لازم برخورداره تا به جای شما تصمیم بگیره، بهترین گزینه باشه. حتما فردی رو انتخاب کنین که تجربه داره و شما و بقیه اعضای سازمان به اون اعتماد دارین.

سبک تصمیم گیری خودتون رو بررسی کنین

حالا که با انواع تصمیم گیری آشنایی راحت پیدا کردین، شاید می تونین در مورد سبک تصمیم گیری خودتون حدسایی بزنین. واسه گرفتن تصمیمات بزرگ نیاز دارین با بقیه حرف بزنین یا اینکه گزینه ها رو روی کاغذ میارید؟ بیشترِ مراحل تصمیم گیری شما تو ذهن خودتون اتفاق میفته؟ هنگام تصمیم گیری داده های دریافتی از بقیه رو مهم می شمارید یا نگرانید که این داده ها دورنمایی رو که نسبت به مسئله دارین دچار انحراف کنن؟

زمانی که به درک عمیقی از سبک تصمیم گیری ذاتی تون دست پیدا کنین، می تونین واسه تقویت اون و تبدیل شدن به رهبری مؤثرتر به سراغ آموختن بیشتر برید.

برگرفته از:blog.udemy

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید