انواع جرایم نظامی و نحوه رسیدگی به اونا : 

جرایم نظامیان و قوانین حاکم بر اونا با جرایم غیرنظامیان متفاوته و قوانین خاص خود رو می خواد. به طورکلی جرایم نظامی به سه دسته تقسیم می شن. در این مقاله درباره انواع جرایم نظامی و نحوه رسیدگی به اونا صحبت می کنیم.

 

۱. جرایم خاص نظامی

بخشی از جرایم نظامی مفهومی جدا از جرایم عمومی ندارن، بلکه تنها شدت عمل بیشتر و رسیدگی سریع تر در اونا هست. ولی تعدادی از جرایم مختص نظامیانه ، مثل فرار از خدمت سربازی که دادگاهای نظامی مسئول رسیدگی به این جرایم ان. تحقیقات و بررسیای انجام شده در سازمان قضایی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۷۸ نشون می ده عادی ترین تخلف و جرم در مورد سربازان، پدیده فرار از خدمت سربازیه و طبق تحقیقای انجام یافته در این مورد یکی از مؤلفه های مهم و اصلی تأثیرگذار بر فرار از خدمت سربازان کمبود و کمبود عزت نفس در بین آنانه.

برابر ماده ۲ قانون مجازات اسلامی هر رفتاری مثل فعل یا ترک فعل که قانون واسه اون مجازات تعیین کرده جرم حساب می شه و جرم نظامی هم از این قانون ی کلی مستثنا نیس و هرجا که مقنن نقض انضباط پادگانی یا تخلف از وظایف و تکالیف نظامی رو جرم دانسته و واسه اون مجازات تعیین کرده، تعریف جرم نظامی محقق می شه.

تبصره ۲ ماده ۵۹۷ قانون آیین قضاوت کیفری پذیرفته شده ۱۳۹۳ مقرر می داره: منظور از جرایمِ مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی، جرایمیه که اعضای نیروهای مسلح در مورد وظایف و مسئولیتای نظامی و انتظامی که طبق قانون و مقررات به عهده ی آنانه انجام دهنده شدن.

از دیدگاه شورای نگهبان جرایم خاص نظامی جرایمی هستن که افراد غیرنظامی قادر به ارتکاب اون نیستن مثل خوابیدن در بین نگهبانی، فرار از خدمت و نظایر اون. بقیه جرایم مثل اختلاس و جرم جعل اسناد که از جرایم عمومی حساب می شن در دایره ی تعریف قرارنمی گیرن. ماده واحده ی قانون اعاده ی صلاحیت مراجع قضایی در توضیح جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی مقرر می داشت: «منظور از جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی جرایمیه که افسران و درجه داران و افراد و کارمندان وزارت دفاع و ارتش به باعث خدمت در سازمان یا واحد نظامی مربوطه انجام دهنده شده باشن». باور ی بعضی از حقوقدانان هم بر اینه که جرایم نظامیان مثل اختلاس و ارتشا ولو به مناسبت شغل هم ارتکاب یافته باشه جزو جرایم نظامی نیس.

طبق دیدگاهی دیگر جرایم نظامی جرایمی هستن که تنها در نیروهای مسلح جرم حساب می شن و در خارج این سازمان جرم تلقی نمی شن. جرایمی مثل فرار از خدمت، تمرد (سرپیچی کردن) و لغو دستور، ترک پست، نبود رعایت شئونات نظامی، نبود رعایت سلسه مراتب و … که این جور جرایم در جامعه، جرم به حساب نمیاد. تعریفی دیگر، جرایم خاص نظامی رو جرایمی می دونه که در جامعه به وسیله قشر خاصی که به اونا نظامی گفته می شه ارتکاب پیدا میکنه. توجه ویژه مقنن چه قبل و چه بعد از انقلاب به جرایم نظامی بر کسی پنهون نیس، به وجود اومدن دستگاه عریض و طویل محاکم خاص نظامی اهمیت این موضوع رو دوبرابر می کنه.

قانون و معیاری که قوانین موضوعه ی جاری واسه شناسایی و تشخیص جرایم نظامی مشخص کردن و فصل ممیزه ی جرم نظامی از جرم عمومیه، وجود دو صفت توأم با همدیگه در یک فعل مجرمانهه. یکی از دو وصف، مربوط به شخصیت حقوقی انجام دهنده جرمه یعنی باید فاعل و انجام دهنده ی جرم از اعضای نیروهای مسلح باشه و دیگری اینه که عمل ذاتا نظامی باشه، مثل فرار از جنگ.

اصل ۱۷۲ قانون اساسی هم مقرر کرده که جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی، جرم نظامیه و ماده یک قانون قضاوت نیروهای مسلح در اجرای اصل نامبرده، جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی رو این جور تعریف کرده: منظور بزه هاییه که اعضای نیروهای مسلح در مورد وظایف و مسئولیتای نظامی و انتظامی که طبق قانون و مقررات به عهده ی آنانه انجام دهنده گردند.

نکته ی مهم اینه که طبق قانون آیین قضاوت کیفری اگه فرد نظامی انجام دهنده جرم عمومی شه به جرایم اون در محاکم دادگستری عمومی رسیدگی می شه.

۲. جرایم عمومی نظامی

جرم عمومی نظامی جرمیه که نظامی انجام دهنده می شه اما هیچ گونه ارتباطی به وظایف محوله به اون نداره. درواقع فرد نظامی مثل یک آدم عادی انجام دهنده جرم می شه. جرم عمومی نظامی جرمیه که نظامیان و غیرنظامیان هر دو قادر به ارتکاب اون هستن مثل خریداری اسلحه یا مخفی کردن اون، ارتشا و … پس ملاک و ملاک تشخیص جرایم نظامی، اول اینکه شخصیت انجام دهنده جرمه که باید عضو نیروهای مسلح بوده باشه و دوم اینکه طبیعت جرمه که باید در مورد وظایف و مسئولیتای خاص نظامی و انتظامی خود اقدام به ارتکاب جرم کنه.

۳. جرایم مخلوط نظامی

جرم مخلوط نظامی جرایمیه که نظامیان به باعث یا در بین خدمت انجام میدن پس این جور جرایم ذاتا عمومی هستن ولی چون به باعث خدمت هستن نظامی حساب می شن. بعضی از حقوقدانان جرایمی رو که فقط از طرف نظامیان قابل تحققه جرم نظامی به‏ معنای خاص دانسته و جرایمی رو که غیرنظامیان‏ هم ممکنه انجام دهنده شن جرم مخلوط دانسته ان که باید اصل رو بر غیرنظامی بودن اونا قرار داد.

به طورکلی میشه گفت که یک نظامی انجام دهنده چار جرم می شه:

  1. جرم ماهیتا نظامی یا نظامی محض که افراد غیرنظامی قادر به انجام اون نیستن و فقط مخصوص نظامیانه مثل خوابیدن در بین نگهبانی که باید در سازمان قضایی نیروهای مسلح رسیدگی شه؛
  2. جرم عمومی نظامی که افراد غیرنظامی هم می تونن انجام دهنده اون بشن و مشترک بین افراد نظامی و غیرنظامیه و واسه نظامیان زمانی رخ می ده که در بین خدمت باشن و به باعث وظایف خود انجام دهنده اون بشن مثل اختلاس و ارتشا؛
  3. جرم طبق وظیفه ی ضابط بودن که به وسیله ضابطین قوه قضاییه در بین انجام دستورات مقام قضایی ارتکاب پیدا میکنه مثل کتک کاری متهمین که باید در محاکم عمومی رسیدگی شه؛
  4. جرم عمومی که خارج از وقت اداری یا به سببی غیر از وظایف شغلی شون انجام دهنده می شن و ارتباطی با وظایف شغلی اونا نداره مثل ترک انفاق که در محاکم عمومی رسیدگی می شه.

جرایم پولی نظامیان

در مقررات موضوعه ی کشور ما، ثروث تعریف نشده و فقط قانون مدنی در مواد ۱۱ و ۱۲ به بیان انواع اموال پرداخته ولی چیزی که نشونه اینه که ثروث باید قابل اختصاص یافتن به شخص، قابل نقل وانتقال و برآورنده ی نیاز آدم باشه. در کلمه، چیزی که رو تملک بپذیرد ثروث گویند.

جرم پولی اون دسته از رفتار و اعمالیه که شخص یا افراد نسبت به اموالی انجام میدن که توانایی معامله و انتقال به غیر رو داره. حال این اموال می تونه اموال منقول یا غیرمنقول در تصرف فرد یا افراد، حقیقی یا حقوقی باشه. یعنی جرم پولی بحث ایه کلی و شامل هر عامل یا پدیده ایه که روند عادی و قانونی راه معاملات رو چه در کشور چه در بیرون نقض می کنه.

جرایم پولی خاصِ نظامیان مثل ایجاد حریق یا خراب کردن اموال مؤثر در کیفیت جنگ و دفاع، فروش و حیف ومیل و واگذاری اشیای نظامی و اموال نیروهای مسلحه. جرایم پولی مرکب که هم نظامیان و هم غیرنظامیان انجام دهنده اون می شن عبارت ان از: سرقت، اتلاف عمدی، خراب کردن و تحقیق و رشاء و ارتشا.

ماده ۷۲ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح که در مورد جرم ایجاد حریق یا خراب کردن نظامیان تقنین شده بدین شرحه: هر نظامی عمدا و با سوءِقصد تأسیسات یا ساختمانا یا استحکامات نظامی یا کشتی یا هواپیما یا امثال اونا یا انبارها یا راه ها یا وسایل ارتباطی و مخابراتی یا مراکز شامل اسناد و دفاتر یا اسناد و دفاتر یا اسناد طبقه بندی شده مورداستفاده ی نیروهای مسلح یا وسایل دفاعی یا تموم یا قسمتی از ملزومات جنگی و اسلحه یا دیگر مهمات رو آتیش بزنه یا خراب کردن کنه یا دیگری رو مجبور به اون کنه یا دامای مورداستفاده نیروهای مسلح رو تلف یا ناقص کنه به حبس از پنج تا پونزده سال محکوم می شه.




1

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید