است که از این میان، ۶۵۴۵۵۶۹ ریال، صرف تفریح و سرگرمی خانواده و خدمات فرهنگی آن ها می شود (پیوست ۵) و این در حالی است که متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهرنشین برحسب انواع منابع تأمین درآمد معادل ۱۱۶۱۴۶۷۶۶ ریال (پیوست ۶) در سال برآورد شده است. مقایسه ارقام فوق نشان می دهد که هر خانوار شهری در استان لرستان ماهانه با کسری درآمد مواجه است که برای جبران هزینه های زندگی خود یا مبادرت به اخذ تسهیلات مختلف از بانک ها نموده و یا از پس انداز قبلی خود بهره برداری می نماید.
بر اساس همین آمارگیری متوسط کل هزینه سالانه یک خانوار روستایی در استان لرستان معادل ۹۹۹۳۵۷۲۹ ریال (پیوست ۴) است که از این میان، ۲۹۴۲۸۱۴ ریال، صرف تفریح و سرگرمی خانواده و خدمات فرهنگی آن ها می شود (پیوست ۵) و در مقابل رقم متوسط درآمد یک خانوار روستایی در سال ۱۳۹۰ برحسب انواع منابع تأمین درآمد معادل ۶۹۱۵۵۷۲۷ ریال (پیوست ۶) است (سالنامه آماری استان لرستان، ۱۳۹۰).
و اما وضعیت معیشتی مردم در استان همدان بر اساس آخرین نتایج حاصل از اجرای طرح هزینه و درآمد خانوارهای استان همدان در سال ۱۳۹۱ بیانگر این است که متوسط هزینه خالص سالانه یک خانوار شهری معادل ۱۴۰۰۴۹۰۰۰ ریال است (پیوست ۷) که از این میان، ۱۲۶۱۱۲۸ ریال، صرف تفریح و سرگرمی خانواده و ۱۵۲۹۱۷۱ ریال صرف مسافرت های دسته جمعی، هتل و مسافرخانه می شود (پیوست ۸). متوسط درآمد خالص یک خانوار شهرنشین بر حسب انواع منابع تأمین درآمد، معادل ۱۵۶۶۱۰۷۷۵ ریال در سال برآورد شده است (پیوست ۹). مقایسه ارقام فوق نشان می دهد که هر خانوار شهری در استان همدان به طور متوسط ماهانه ۱۳۸۰۰۰۰ ریال از درآمد خویش را پس انداز می کند.
بر همین اساس، متوسط کل هزینه خالص سالانه یک خانوار روستایی در استان همدان معادل ۹۱۱۹۷۰۰۰ ریال است (پیوست ۷) که از این میان، ۴۸۰۴۶۱ ریال، صرف تفریح و سرگرمی خانواده و ۷۰۱۴۷۱ ریال صرف مسافرت های دسته جمعی، هتل و مسافرخانه می شود (پیوست ۸). متوسط درآمد خالص سالانه آن ها معادل ۹۶۵۰۷۶۵۰ ریال است (پیوست ۹) (سالنامه آماری استان همدان، ۱۳۹۰).
۲-۵-۲ زیرساخت ها و تأسیسات موجود در مجاورت کوه گرین
دسترسی، یکی از مؤلفه های قابل توجه و با اهمیت بالا می باشد. درنتیجه زیرساخت های حمل ونقل و موقعیت فضایی فعالیت ها به عنوان عوامل تعیین کننده مسافت، شیوه سفر و سهولت جابه جایی و دسترسی، اهمیت ویژه ای می یابد (قدمی و همکاران، ۱۳۹۰).
طی مصاحبه ای با یکی از کارشناسان خطوط حمل و نقل استان لرستان، اظهار داشتند که:
“حمل و نقل در این استان از دو طریق هوایی و زمینی (راه ریلی و راه شوسه) صورت می پذیرد. این استان تنها دارای یک فرودگاه است که در مرکز استان یعنی خرم آباد قرار گرفته است. از فرودگاه خرم آباد تا کوه گرین دو مسیر زمینی وجود دارد. مسیر اول که کوتاه ترین مسیر می باشد از طریق جاده خرم آباد- نورآباد و سپس از جاده نورآباد- نهاوند صورت می پذیرد که مسافت این مسیر حدود ۹۵ کیلومتر می باشد و تمامی مسافران، از این جاده استفاده می کنند. مسیر دوم از خرم آباد به بروجرد با مسافت ۱۰۰ کیلومتر صورت می گیرد و سپس از بروجرد تا دوراهی قلعه قباد حدود ۳۵ کیلومتر و از دو راهی تا کوه گرین نیز ۷ کیلومتر می باشد که در کل ۱۴۲ کیلومتر مسافت آن است.
در بروجرد نیز طرح احداث یک فرودگاه تنظیم شده است اما هیچ اقدامی در رابطه با ساخت آن صورت نگرفته است. در صورت احداث و بهره برداری از فرودگاه بروجرد، فاصله تا کوه و پیست گرین ۴۵ کیلومتر خواهد شد.
جاده دسترسی به منطقه مجموعه پیست اسکی، جاده ارتباطی نورآباد به نهاوند است که یک راه فرعی به صورت یک جاده دوطرفه (یک باند رفت و یک باند برگشت) و آسفالته می باشد که مسافت آن از نورآباد حدود ۴۲ کیلومتر، از نهاوند ۱۷ کیلومتر و از بروجرد ۴۲ کیلومتر می باشد. لازم به ذکر است که از شهر الشتر راه جاده ای به منطقه مورد نظر وجود ندارد. بنابراین، ساکنین این شهر باید از جاده نورآباد- الشتر به نورآباد و از آنجا از طریق جاده نورآباد- نهاوند به محل مورد نظر سفر کنند که این مسافت معادل ۷۵ کیلومتر می باشد.
شهر بروجرد تنها شهر از میان چهار شهر اطراف منطقه مورد نظر است که دارای خط ریلی است. مسیر این خط از دورود به خرم آباد است که شهر بروجرد، ایستگاه میانی می باشد. فاصله این مسیر ریلی تا منطقه کوه، ۴۵ کیلومتر می باشد. راه آهن شهر نهاوند نیز در دست احداث می باشد که در آینده ای نه چندان دور، بهره برداری می گردد. در صورت بهره برداری از این خط ریلی، فاصله تا کوه و مجموعه پیست اسکی به یک سوم طول خط ریلی بروجرد، یعنی حدود ۱۷ کیلومتر می رسد.
نزدیکترین مرکز پلیس به طرح، در دو راهی قلعه قباد است که فاصله آن تا کوهپایه ۷ کیلومتر می باشد. همچنین نزدیکترین بیمارستان، بیمارستان شهید علیمرادی نهاوند است که فاصله آن تا کوهپایه ۱۷ کیلومتر می باشد”.
احداث یک پیست اسکی نیازمند زیرساخت های دیگری چون آب، برق، گاز و تلفن نیز می باشد. بر مبنای اطلاعات کسب شده از مصاحبه با یکی از مهندسان فعال در اداره آب منطقه ای استان لرستان، با توجه به نزدیکی چهار شهر نورآباد، نهاوند، بروجرد و الشتر به منطقه، تأمین برق و گاز برای ایجاد یک مجموعه در این کوه، کار دشواری نیست. همچنین از آنجا که کوه گرین سرچشمه سراب های زیادی چون گاماسیاب، کهمان، گیان، فارسبان و … می باشد، منطقه با کمبود آب مواجه نیست. در واقع، منابع آب شرب چشمه سا
ر می باشد که عمدتاً از ذوب شدن آب برف تغذیه می شوند. بنا به گفته ایشان می توان آب شرب منطقه را از چشمه گیان و چشمه فارسبان و حتی از طریق حفر یک حلقه چاه آهکی تأمین کرد.
۳-۵-۲ ملاحظات قانونی، اقتصادی و زمانی احداث پیست اسکی گرین
همانطور که پیشتر ذکر شد گام نخست در راه اندازی یک پیست اسکی، مجوز بهره برداری و زمین مورد نظر برای پیست می باشد. بنا به گفته یکی از مهندسان عمران پیست تاریک دره همدان: “معمولاً اینگونه زمین ها که در دل طبیعت هستند، در دست اداره منابع طبیعی می باشند و عمدتاً برای مدت طولانی اجاره می شوند”. بیمه نامه نیز از مواردی است که برای بهره برداری از پیست کاملاً ضروری می باشد و بدون آن نمی توان فعالیت در پیست را آغاز کرد.
با توجه به کاربری در نظر گرفته شده برای این منطقه، ساخت امکانات و تأسیساتی چون پیست ها (پیست اسکی مخصوص نوآموزان، پیست اسکی مخصوص افراد حرفه ای و …)؛ هتل؛ رستوران؛ پارکینگ؛ مسجد؛ تأسیسات زیربنایی آب، برق، گاز و تلفن؛ و دیگر اقلامی که به تفصیل شرح داده شدند، اضطراری می باشد.
علاوه بر این، پیست ها برای آغاز فعالیت خود به تجهیزاتی چون ماشین برف کوب، دستگاه های بالابر، علائم و تابلوها، نقشه جامع از پیست و … نیاز دارند که وجود آن ها در پیست الزامی می باشد. بنابراین نبود هریک از اقلام تأسیساتی و تجهیزاتی سبب می شود که کارشناسان فدراسیون اسکی، مجوز بهره برداری از این منطقه را صادر نکنند (آئین نامه فدراسیون اسکی جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۱).
اگر به لحاظ قانونی، مجوز ایجاد پیست داده شود، این منطقه، دومین پیست اسکی استان همدان محسوب می شود.
استان همدان دارای پیست دیگری به نام پیست “تاریک دره” می باشد. این پیست به عنوان یکی از پیست های بین المللی کشور به طول یک هزار و ششصد متر در ۱۰ کیلومتری جنوب غربی جاده گنجنامه در شهر همدان (کمتر از ۱۰ کیلومتر فاصله از مرکز شهر همدان) و در دامنه کوه های الوند می باشد.
پیست تاریک دره دارای پناهگاه و میهمانسرایی با زیربنای ۵۵۰ متر مربع، دو دستگاه تله اسکی و یک دستگاه تله سیژ می باشد. هتل این مجموعه با ظرفیت ۱۲۰ نفر در دست احداث است که هتلی ۳ یا ۴ ستاره می باشد. پارکینگ فعلی این مجموعه، ظرفیت ۵۰ ماشین را دارد و نمازخانه آن نیز برای ۵۰ نفر طراحی و ساخته شده است (سایت پیست تاریک دره همدان).
براساس اظهارات مدیر کل اداره ورزش و جوانان استان همدان: “پیست تاریک دره، یک پیست نیمه خصوصی می باشد که حدود ۳ الی ۴ سال از زمان ساخت آن می گذرد. در آن زمان، ۴ میلیارد صرف ساخت این پیست شد و حدود ۱۰ سال هم بازگشت این سرمایه گذاری به طول می انجامد”. ایشان معتقدند که: “اگر بخش خصوصی ساخت پیست را به طور کامل به عهده گیرد، در حدود یکسال، بازگشت سرمایه گذاری خواهد داشت”.
در رابطه با مدت زمان ساخت پیست نیز طی مصاحبه ای که با یکی از مهندسان فنی پیست تاریک دره صورت گرفت، اظهار داشتند که زمان ساخت یک پیست، بستگی به اعتبار مالی آن دارد. درصورت تأمین اعتبار مالی کافی، ساخت کامل یک پیست در عرض دو سال صورت می پذیرد.
با توجه به پیست اسکی تاریک دره به عنوان نزدیک ترین پیست اسکی به پیست اسکی گرین و بازاری مشابه با بازار پیست گرین، اگر پیست تاریک دره را به عنوان الگو و یا نمونه برای پیست اسکی گرین قرار دهیم، می توان هزینه ها و درآمد و نیز مدت زمان بازگشت سرمایه را تخمین زد (نمودارهای ۳-۲ و ۴-۲).

TC به مجموعه هزینه ها و یا به عبارتی، مبلغی که جهت سرمایه گذاری صرف می شود، اشاره دارد. این هزینه ها شامل هزینه ساخت هتل، پارکینگ و …، هزینه تجهیزاتی چون بالابر، ماشین برف کوب و … می باشد که در فصل دوم کاملاً بدان ها اشاره شده است.
TR به مجموعه درآمد کسب شده از این مجموعه اشاره دارد که رفته رفته با استقبال هرچه بیشتر ورزشکاران و ورزش دوستان و دیگر افراد، افزایش می یابد.
همانگونه که نمودار ۴-۲ نشان می دهد، برآیند دو نمودار هزینه و درآمد (TR-TC) در اولین سال منفی می باشد. زیرا هزینه صرف می گردد اما هیچ درآمدی کسب نمی شود که با گذشت زمان و افزایش درآمد از محل پیست اسکی، در نقطه ای (نقطه سر به سر)، حاصل این برآیند صفر می گردد. از این نقطه به بعد است که سرمایه صرف شده برای پیست، به طور کامل باز می گردد و پروژه سودده می شود. همانطور که گفته شد، مدت زمان بازگشت سرمایه به خصوصی، نیمه خصوصی و یا دولتی بودن پیمانکار ساخت پیست وابسته است اما براساس پیست تاریک دره، به عنوان الگو، می توان گفت که بازگشت سرمایه برای پیست گرین هم- درصورت نیمه خصوصی بودن پیست- حدود ۱۰ سال به طول خواهد انجامید.
۴-۵-۲ بازار گردشگران ورودی به پیست گرین
بنا به اظهارات مدیر کل اداره ورزش و جوانان همدان: “بیشتر گردشگران پیست اسکی تاریک دره همدان، مردم محلی شهرهای همدان به ویژه نهاوند و استان لرستان می باشند و بعد از آن بیشترین درصد گردشگران ورودی متعلق به شهرهای استان مرکزی، کرمانشاه، خوزستان و تا حدودی تهران هستند”. ایشان معتقدند که: “در صورت همکاری با شرکت های توریستی می توان تعداد گردشگران مسافر از سایر شهرها را افزایش داد”.
وی اضافه کرد: “تعداد گردشگران ورودی به این پیست در فصل سرما (فصل کاری)، حدود ۵۰۰ نفر می باشد که این تعداد در روزهای پنجشنبه و جمعه، به ۷۰۰ نفر نیز می رسد و غالباً از شهرهای اطراف می باشند. اما تعداد گردشگران خارجی ورودی به این پیست بسیار کم
و در حدود ۱۰ نفر می باشد.
اشتغال زایی مجموعه پیست اسکی گرین
راه اندازی پیست گرین مانند تمامی پیست های احداث شده دیگر، سبب ایجاد مشاغلی مستقیم و غیر مستقیم می شود. بنا به اظهارات مدیر کل اداره ورزش و جوانان همدان: “در حال حاضر در فصول کاری پیست تاریک دره، ۱۰ الی ۱۵ نفر به طور مستقیم مشغول به فعالیت هستند. در صورت اتمام پروژه ساخت هتل، ۱۰ نفر نیز در هتل مشغول به کار خواهند شد. همچنین ۵۰ نفر نیز به صورت غیر مستقیم در این پیست مشغول به کار هستند”.
بنابراین می توان این چنین نتیجه گرفت که پیست گرین هم مانند پیست تاریک دره به عنوان الگوی مطالعاتی این پژوهش، حداقل در حدود ۷۰ تا ۷۵ از مردم محلی را به فعالیت در این مجموعه مشغول می سازد.
۶-۵-۲ جاذبه های گردشگری اطراف کوه گرین
بر اساس اطلاعات دریافتی از منابع کتابخانه ای گوناگون، با توجه به وجود چهار شهر بزرگ نهاوند، دلفان، سلسله و بروجرد در اطراف منطقه مورد مطالعه، گردشگران و بازدیدکنندگان این مجموعه تفریحی بالقوه می توانند در زمان اقامت خود، از جاذبه های دیدنی این شهرها نیز بازدید کنند.
وجود جاذبه های گردشگری مضاعف در اطراف یک مجموعه تفریحی سبب می شود که گردشگران مدت اقامت خویش را طولانی تر و درنتیجه پول بیشتری در منطقه هزینه کنند که این امر به توسعه اقتصادی منطقه کمک شایانی می نماید. همچنین گردشگران با یک سفر، توانسته اند از چند نقطه دیدنی بازدید کنند که این خود نیز منافعی برای آنان در پی دارد.
در ادامه به شرح تفصیلی جاذبه های تاریخی و طبیعی هر یک از این شهرها پرداخته شده است.
۱-۶-۵-۲ جاذبه های گردشگری نهاوند
جاذبه های گردشگری این شهر عبارتند از:
پل حاج علیمراد: این پل در مسیر جاده نهاوند به کرمانشاه قرار دارد که البته تنها آثار اندکی از پایه های باقی مانده است.
پل زرامین سفلی: این پل آجری، در ? کیلومتری غرب شهرستان نهاوند و در کنار روستای زرامین سفلی بر روی یکی از شعبات رودخانه گاماسیاب احداث شده است. این اثر به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام حاج آقا تراب: حمام حاج آقا تراب یکی از بناهای تاریخی شهرستان نهاوند است که در فهرست آثار ملی ثبت شده است. این حمام در بافت قدیمی شهر نهاوند قرار دارد و از دو بخش مردانه و زنانه تشکیل شده است. این حمام علاوه بر دو قسمت ماکت های حمام سرد و گرم، حجره شاه نشین و خزینه نیز دارد.
معبد سلوکی (لائودیسه): آثار به جا مانده از سلوکیان است که مکان دقیق آن مشخص نیست.
گنبد کبود: در ۲۵ کیلومتری شمال غرب نهاوند در میان

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید