جانشینی پیامبر

دانلود پایان نامه

3-1-2- امام و امامت در اصطلاح شیعه
ابن میثم بحرانی در تعریف امام می‌گوید:
هو انسان له الامامه ، و هی رئاسه عامه عامه فی امور الدین و دنیا بالاصاله
امام انسانی است که امامت مختص اوست و امامت ریاست عامه در امور دین و دنیا است اصالتاً
وی سپس در توضیح تعریف خود می‌گوید:
فقولنا «رئاسه» کالجنس لها و الباقی من قبیل الخواص و احترزنا ب «العامه فی امور الدین و دنیا» عن الخاصه ببعضها. و بقولنا ب «الاصاله» احتراز عن رئاسه النواب و الولاده من قبله. و مفهوم کونه اماماً و ان کان اعم من کونه انساناً لکن یعلم کونه انساناً بحسب العرف.
ریاست به منزله جنس است برای امامت و بقیه عناوین در تعریف امامت از قبیل خواص می‌باشد. به واسطه جمله «العامه فی امور الدین و دنیا» از ریاست خاصه که اختصاص به بعضی دارد دوری جستیم و با تعبیر «بالاصاله» از ریاست نواب امام و والیان منصوب از طرف امام دوری کردیم و مفهوم اینکه او امام است، اگر چه امامت اعم از انسان بودن است ولی از نظر عرف فهمیده می‌شود که انسان است.
لاهیجی در تعریف امامت چنین می‌گوید:
پس مراد از امامت نیست مگر ریاست عامه مسلمین در امور دین و دنیا بر سبیل خلیفگی و نیابت پیامبر
جمال الدین حلی نیز در تعریف امامت آورده :
فهی رئاسه عامه فی الدین و دنیا لشخص إنسانی خلافه عن النبی. وی سپس ادامه می دهد: فالریاسه جنس قریب و البعید النسبه و بعمومها خرج ولایه قریه و قضاء، بلد و تعلقها بالدین و یخرج الملوکیه و بالدنیا یخرج القضویه و بقید الشخص بالانسانی یخرج الملک و الجن لو امکن ، و بقید الخلافه یخرج النبوه لانطباق ما قبله علیها
محمد باقر مجلسی در تعریف امامت گفته است :
مراد از امام کسی است که مقتدا و پیشوای امت باشد در جمیع امور دین و دنیا به نحوی که پیامبر می‌کرد، به نیابت و جانشینی پیامبر، نه بر سبیل استقلال
شیخ مفید در تعریف امام آورده‌:
امامان جایگزینان پیامبران در روان کردن احکام و برپا داشتن حدود الهی و پاسداری از شرایع و تربیت کردن بنی نوع بشرند
خواجه نصرالدین طوسی نیز در تعریف امامت آورده:
الامام هو الانسان الذی له الریاسه العامّه فی الدین و دنیا بالاصاله فی دار التکلیف
امام همان انسانی است که دارای ریاست عامه در دین و دنیا در دار تکلیف می باشد بالاصالت
کلمه «دار تکلیف» قرینه آن است که مقصود از امامت، رهبری بالإصالت نسبت به غیر پیامبر است، زیرا پیامبر در دار تکلیف نیست. در این صورت امامت نسبت به پیامبر به نیابت است نه به اصالت و نسبت به دیگر مکلفان بالإصالت است. بر این اساس قید «بالاصاله» رهبری کسانی را که به نیابت از امام رهبری می‌کند از تعریف خارج می‌کند و قید «فی دار تکلیف» بیانگر نیابی بودن امامت نسبت به پیامبر است.
امام معصوم به کسی گفته می‌شود که در همه چیز جانشین پیامبر است. با این تفاوت که پیامبر مؤسس مکتب است و امام حافظ و پاسدار مکتب. از نظر شیعه امام معصوم تنها به معنی رهبر حکومت اسلامی نیست بلکه رهبری مادی و معنوی، ظاهری و باطنی و خلاصه رهبری همه جانبه جامعه اسلامی را بر عهده دارد.
شریف مرتضی نیز در معنای امامت گفته:
الامه رئاسه عامه فی الدین بالاصاله لا بالنیابه عمن هو فی دار تکلیف

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.