جمهوری آذربایجان

دانلود پایان نامه

Safligmanavi.com nebz.az
İslam-azeri.az Yenisharq.org
Manevisafliq.org Velfecr.com
Birlik-az.org Kovser.az
Bizimradio.net
4-5.کتب دینی
در دوران حکومت کمونیستها انتشار هرگونه کتب دینی ممنوع بود و اگرچه دینداران اقدام به انتقال مخفیانه و محدود کتب و نشریات دینی به این کشور می نمودند ، اما در صورت آشکار شدن موضوع نیروهای امنیتی به شدت برخورد می کرد.
در سالهای ابتدایی بعد از فروپاشی شوروی ، آزادیهای نسبی برای ورود ادبیات دینی شیعه از ایران وجود داشت و بصورت پراکنده و بدون توجه به نیازمندیهای واقعی اقداماتی در جهت انتقال این نوع کتب انجام پذیرفت ، اما با تثبیت حکومت این کشور و ترس از اسلام گرایی ، انتقال هر نوع کتب دینی ممنوع شده است. گمرکهای این کشور با حساسیت بالایی از ورود کتب دینی شیعی جلوگیری می کنند.انتشارکتابهای دینی نیز تحت نظارت شدید ارگانهای حکومتی می باشد. البته فرقه های سلفی و بهایی و مسیونرهای مسیحی در چند سال گذشته با مجوز حکومت توانسته اند انبوه کتب دینی خود و حتی کتب ضد شیعه را با قیمتهای بسیار پائین و یا رایگان در اختیار مردم قرار دهند اما برای انتشار کتب شیعی، دینداران با مشکلات زیادی روبرو می باشند.
انتشارات الهدی وابسته به رایزن فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران تنها مرکزی بود که در چند سال گذشته اقدام به توزیع و انتشار کتب دینی می نمود که با بهانه گیریها ، اتهامات و محدودیتهای حکومت این کشور مجبور به توقف فعالیتهای خود نمود.
یکی از اصلی ترین فعالیتهای گروههای شیعه اسلام گرا و دینداران در چند سال گذشته ترجمه و چاپ و انتشار منابع اصیل دینی در این کشور بوده است که با موافقت ارگانهای حکومتی توانسته اند آنها را ترجمه و در اختیار جویندگان مبانی دینی قرار دهند که ترجمه قرآن کریم ، نهج البلاغه، اصول کافی ، تفسیر المیزان، زندگینامه و پیام امام خمینی (ره) به گورباچف و صدها کتاب ازآثار شهید مطهری ، آیت الله مصباح ، امام خمینی (ره) ، آیت الله سبحانی ، دکتر شریعتی ، و… از جمله این آثار می باشد که روزبروز بر جویندگان این کتاب افزوده می شود و شاهد افزایش تمایلات دینی و تلاش مردم برای بالا بردن دانسته های دینی هستیم . یکی از مطبوعات نه چندان موافق با مبانی دین می نویسد« ضمن بازدید از چند کتاب فروشی سیار و ثابت در شهر فروشندگان بیان داشتند، تمایل به کتب دینی در میان جوانان افزایش یافته است. این در حالی است که تعداد کسانی که کتاب می‌خوانند در 15 سال اخیر بسیار کاهش یافته است. این را نیز با جالب توجه نبودن کتابها ، مشکلات مادی خریداران کتاب و یا نداشتن وقت برای کتابخانی در ارتباط می‌دانند اما امکان فروش کتابهای دینی همیشه وجود دارد و نزدیک به 70 – 60 درصد کتابهایی که فروخته می‌شوند کتب دینی هستند. در این میان قرآن و ادعیه سرآمد هستند. توجه قشر میان سال به کتب دینی کم است. زیرا جوانی آنها در دوره شوروی سپری شده است .اکثریت بانوان محجبه را نیز قشر جوان تشکیل می‌دهد. علاقمندی قشر جوان به کتب دینی نسبت به قشر میانسال بسیار متفاوت است. کتابهای دینی موجود در فروشگاه‌ها با موضوعات و عناوین مختلف می‌باشند . مولفان اکثریت آنها خارجی بوده و به زبان آذربایجانی ترجمه شده اند. در میان آنها کتب دینی با موضوعات تاریخ اسلام ، مراسم دینی و عبادتگاه‌های دینی بیش از سایرین دیده می‌شوند. کتب مربوط به سایر ادیان نیز در میان کتابهای دینی وجود دارند که اغلب دارای چاپهای نفیس می‌باشند. فروش کتب دینی که با حروف کریل چاپ شده است هنوز هم ادامه دارد. اکثر این قبیل کتابها در سالهای 90 ترجمه شده اند. به گفته فروشندگان علاقمندی به کتب دینی در ایام رمضان و محرم بیش از سایرین است. به سبب افزایش تعداد کسانی که در این ماهها روزه می‌گیرند و نماز می‌خوانند، فروش کتب دینی نیز افزایش می‌یابد. کتبی که بیشتر مورد توجه جوانان قرار دارد. نصایح پیامبر (ص) برای ازدواج کنندگان ، احادیث امام علی (ع) و تفاسیر قرآن را می توان نام برد»
خلاء زیاد برای عرضه کتابهای دینی و در مقابل ممانعتهای شدید حکومت برای انتشار ، ورود و عرضه این نوع کتابها برای مردم اصلی ترین معضل و مشکل برای مومنین می باشد.
4-6. شبکه های تلویزیونی – رادیوئی و برنامه های مذهبی
در حال حاضر در آذربایجان 7 کانال تلویزیونی شامل؛Z TV-ANS –Space-ATV-I T V – Lider-Chazar فعالیت می نمایند.علاوه بر این شبکه های داخلی چند شبکه از کشورهای ترکیه و روسیه نیز در این کشور مجوز فعالیت گرفته اند که در دو سال اخیر محدود شده اند. شبکه تلویزیونی و رادیوئی سحر که توسط ایران رله می گردد و طرفداران بسیاری پیدا کرده است و همچنین بعضی از شبکه های منطقه ای نیز در این کشور فعالیت محدودی دارند. به جرات می توان گفت که در این شبکه ها مسائل دینی مطرح و یا تبلیغ نمی شود و اگر هم در خصوص مسائل دینی بحثی می شود بیشتر انحرافی و یا ضد دینی می باشد و در مقابل برنامه های فاسد و غیر اخلاقی بیداد می کند که با اعتراضات گسترده اسلام گرایان نیز روبرو بوده است .
برنامه های مذهبی
با هدف گسترش برنامه های دینی بعضی از مومنین این کشور تلاش نموده اند تا با رایزنیهای مختلف با مسئولین شبکه های تلویزیونی ، برنامه های مذهبی هر چند کوتاه و موقتی را در بعضی از این شبکه ها اجرا و یا فیلمهای تاریخی ساخته شده در ایران را دوبلاژ و پخش نمایند. مرکز مطالعات ینی شرق ( شرق نو ) طی گزارشی که در سایت خود منتشر نموده است به بررسی برنامه های مذهبی در شبکه های تلویزیونی در طول دو دهه نموده است:
شبکه Az. TV در سال 1956 تاسیس یافته است. از زمان تاسیس تا استقلال جمهوری آذربایجان این شبکه هیچ فعالیتی در راستای معرفی دین اسلام انجام نداده و برعکس تلاش زیادی در تضعیف دین اسلام نموده است. بعد از استقلال یعنی از سال 1990 تا به حال جهت سرپوش گذاشتن به اشتباهات گذشته خود در خصوص دین اسلام ، تدریجا شروع به طرح مسائل دینی نمود که اولین برنامه آن حقّین درگاهی بود. در حال حاضر نیز این برنامه در روزهای پنجشنبه به مدت 15 دقیقه روی آنتن می رود. مجری برنامه کوتاه حقّین درگاهی ( درگاه حق) پروفسور واسیم ممدعلیو می باشد. این برنامه در میان مردم تاثیر گذار نیست، چرا که دکراسیون و مجری خیلی ضعیف برنامه که هر هفته در خصوص یک موضوع خاص به تنهایی صحبت می نماید شرایط را برای بیننده خسته کننده می کند. درسال 1997 نیز برنامه دیگری از کانال تلویزیونی AZ.TV با عنوان؛ اسلام اولدوغی کیمی(اسلام آنگونه که هست) پخش گردید. بدلیل اینکه این برنامه هفته ای 1 ساعت پخش می گردید ، توانست مخاطبین زیادی را بدست آورد. با اینکه این برنامه می توانست خواسته های دینی مخاطبین خود را براحتی و بصورت جزئی برطرف نماید، ولی بعد از 4 سال فعالیت بدلیل تلاشهای بدخواهان تعطیل شد و مجری برنامه خانم سولماز امیرلی بدلیل داشتن حجاب اسلامی از فعالیت در تلویزیون برکنار شد.
شبکه تلویزیونی ANS بعد از AZ.TV ، قدیمی ترین می باشد.این کانال اولین شبکه خصوصی تلویزیونی می باشد . برنامه تلویزیونی رنگارنگ اولین برنامه ی دینی را با نام الهی ویتامین اجرا نموده است ولی. این برنامه نیز نتوانست طرفداران قابل توجهی را کسب کند و حتی بنابه اظهارات بعضی از دینداران موضوعات دینی که در این برنامه ایراد می گشت، نتوانست جایگاه اصلی خود را در میان مردم پیدا کند و برنامه ها و موضوعات مطرح شده در این برنامه مطابقتی با برنامه های دینی موجود در آذربایجان نداشت. این برنامه بعد از گذشت مدت کوتاهی تعطیل گشت.
از اوایل سال 2007 برنامه الله حقّی از این کانال پخش شد.این برنامه نیز دوام زیادی نیاورد و به موانع زیادی برخورد نمود و با مخالفت شدید رهبران تله کانالها تعطیل گردید. همزمان با اینکه برنامه های دینی دیگری اجرا نگردید،اما شبکه ANS در برنامه های خود از اسلام شناسان استفاده کرده و با فاصله کمتری در خصوص معرفی اسلام و ریشه های آن تلاش هایی انجام داد و در همین راستا فیلم های دینی نیز از این کانال پخش گردید که نمایش فیلم محاصره امام حسین(ع) در ماه محرم که در سال 2008 پخش گردید از آن جمله می باشد.
شبکه Spaceکه از تاریخ 1998 تاسیس شده است تنها یک برنامه دینی از آن پخش شده است و آن هم برنامه گئجه هم صحبتی می باشد.در مدت کوتاهی این برنامه توانست در میان مخاطبان جای پا ایجاد کند و حدود دو سال ادامه یافت اما مخالفان دین نتوانستند آن را تحمل کنند واین برنامه دینی نیز همانند دیگر برنامه های دینی نتوانست ادامه فعالیت نماید.
در سال 2005 به درخواست شورای اروپا ، تلویزیون اجتماعی شروع به فعالیت نموده و به پخش برنامه های دینی جمعه صحبتی پرداخت. این شبکه نقش اساسی در جهت پیشرفت مسائل دینی و تبلیغ آنها ایفا نموده است واز زمانی که I.T.V شروع به فعالیت نمود، از روز جمعه همان هفته اول این برنامه نیز شروع به پخش نمود. این برنامه با سیاست خاص دینی خود توانست در کمترین مدت زمانی طرفداران زیادی را به خود جلب نماید. مجریان این برنامه ناطق رحیم اف و الشن مصطفی اغلو می باشند که (الشن مصطفی اغلو بعد از مدتی در شبکه ANS مجری برنامه الله حاقی شد.) یکی از نکات قوت برنامه «جمعه صحبتی» که باعث برتری این برنامه شد. متاسفانه چون این برنامه با سیاست و خواستهای مسئولین شبکه سنخیت نداشت به همین دلیل در اکتبر سال 2007 تعطیل شد اما بعد از تعطیل شدن آن، برنامه دیگری با نام «دین و جمعیت» با همان دیدگاه و همان مجری و دکراسیون به صحنه نمایش در آمد. برنامه مذکور با اینکه با نام دین افتتاح گردیده بود، ولی برنامه ها و سخنرانی های آن نسبت به برنامه (جمعه صحبتی) را نمی توان بر حساب معرفی دین اسلام گذاشت و با ماهیت اصلی برنامه همخوانی ندارد. چرا که هنوز سال اول این برنامه سپری نشده است و نمی توان بطور دقیق در خصوص محتوای آن اظهار نظر نمود. هم اکنون این برنامه با پشتیبانی «فوند اوراسیا»که یک تشکیلات آمریکایی می باشد، پخش می شود
از پخش برنامه های دینی در دو شبکه تلویزیونی دیگر یعنی lider و ATV خبری نیست. در شبکه تلویزیونی جدید kazar.tv هیچ برنامه دینی به چشم نمی خورد.
در اواخر سال 2006 از طرف معاونت اجرائی ریاست جمهوری، پخش برنامه های دینی از تلویزیون ممنوع اعلام شد. در سپتامبر سال 2007 نیز فرمان دیگری به مسئولین شبکه های تلویزیونی ارسال و در آن مخالفت شدیدی با اجراء برنامه های دینی و همچنین تعطیلی و عدم فعالیت این نوع برنامه ها اعلام شد و شبکه های تلویزیونی نیز از ترس بسته شدن ، تمامی برنامه های دینی تلویزیونی را یکدفعه تعطیل نمودند.

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.