جمهوری آذربایجان

دانلود پایان نامه

6- آئینهای مذهبی
6-1. طرح مطلب
دینداران جمهوری آذربایجان قبل از فروپاشی شوروی سابق با تأسی از انقلاب اسلامی ایران، تبلیغ و تعلیم احکام و مبانی دینی را در قالب احسانات، مجالس ترحیم، سفره های منتسب به ائمّه معصومین(ع)، مولودیه ها و… انجام می داده اند.
بعد از فروپاشی شوروی سابق و استقلال جمهوری آذربایجان، مؤمنین تجربه سالهای خفقان را در محیطی آزادتر و با ایجاد مجامع ، تشکلها و گروههای سیاسی– اجتماعی تداوم داده اند و با برگزاری این مراسم با بهانه ها و برنامه های مختلف، احکام و اصول دینی را بـه مردم بازگو و تلاش می کردند تا با برگزاری این مراسم یاد و خاطره شعائر اسلامی در اذهان مردم حفظ گردد.
این مراسم بخصوص عزاداری حضرت امام حسین(ع) و تعظیم شعائر اسلامی در این کشور به یک فرهنگ تبدیل شده است و مؤمنین بسیاری با برگزاری این مراسم ، یاد و خاطره امامان(ع) و اعیاد اسلامی را زنده نگه داشته و به تعبیر جامع، در صدد احیا دین اسلام می باشند.
فضای نسبتاً سیاسی ـ اجتماعی سالهای اولیه بعد از استقلال جمهوری آذربایجان، موجب شده بود تا دیندارن و اسلام گرایان در مقاطع مختلف به برگزاری آئینهای دینی بخصوص عزاداری ماه محرم و صفر و همچنین عزاداری سایر ائمه(ع)، برنامه های مذهبی درماه رمضان بخصوص شبهای احیاء، جشنهای مذهبی بخصوص نیمه شعبان و عید غدیر و ولادت سایر ائمه (ع) مبادرت بورزند.
بعد از فروپاشی شوروی محوریت کارهای اسلام گرایان شیعه به فعالیتهای اعتقادی ـ فرهنگی اختصاص یافته است و.ایجاد وتـدریس درکـلاسهای علوم و احکام دینی، مـراسم عزاداری ائمه معصومین(ع) بخصوص عزاداری سالار شهیدان امام حسین (ع)، برگزاری مولودیه های امامان (ع) و اهل بیت (ع) و… از آن جمله بوده اند .
موانع و مشکلات مختلف برای تبلیغات و تعلیمات دینی ، فضای سکولاریستی ، توهینهای مختلف بر علیه مقدسات و دیندارن ، اگرچه معضلات بسیاری را بوجود آورده اند، اما تحقیقات مختلف گویای تعلقات دینی بالای مردمی ودرعین حال مشکلات نگرشی به دین می باشد. در تحقیقی که در سال 1994 توسط دینداران شهر گنجه صورت گرفت بود، این نظریه را تأئید می کند. در این تحقیق 77 % از معلومات اسلامی در آذربایجان رضایت ندارند میزان نارضایتی از موقعیت اسلام 76% می باشد. 7/79% علت عدم برپایی دین اسلام را در ممانعت قبلی، 2/74% بی سوادی ملاها 63%نادانی مردمی و 87%خواستار تشکیل اسلام حقیقی در آذربایجان 86% خواستار مومن بودن و مسلمان واقعی شدن8/88% خواستار تربیت اسلامی فرزندان و4/91 % خواستار یادگیری مسائل اسلامی و4/88%خواستار ادبیات اسلامی و علاقمندی به آن و 4/88% تعصب مسلمانی و 4/88% علاقه به قرآن داشته و9/80% خواستار احترام به روحانیون شده اند
6-2. وفیات و مراسم عزداری
اگر بخواهیم عوامل بهم پیوستگی شیعیان در جهان امروز را بررسی کنیم یکی از اصلی ترین و مهم ترین عوامل وحدت و بهم پیوستگی شیعیان؛ آئینهای مذهبی بخصوص عزاداری امام حسین (ع) در ایام محرم و مراسم شبهای احیاء قدر می باشد و به قول دورکیم جامعه شناس معروف فرانسوی می توان استناد کرد که آئینهای مشترک عامل همبستگی در جامعه می باشد.
بدلیل اینکه شیعیان عاطفی ترین جریان مذهبی در دنیا می باشند، این آئینها با شور و شکوه و نگ و بوی قابل ملاحظه ای برگزار می شود. عزاداری ائمه هدی(ع) بخصوص حضرت امام حسین (ع) با وجود فشارها و تضییقات فراوان حکومتی حتی در دوران اختناق کمونیسم نیز بصورت مخفیانه انجام می پذیرفته است. با استقلال جمهوری آذربایجان وآزادیهایی که بوجود می آید، مؤمنین از این فرصت استفاده کرده و تجمعات مردمی را برای برگزاری باشکوه عزاداری ها مخصوصاً در ایام محرم و صفر ، تاسوعا و عاشورا تدارک می بینند.
هم اکنون عزاداری حسینی(ع) درجمهوری آذربایجان تبدیل به یک فرهنگ گردیده است ودیگرربطی به حضور یا عدم حضور اشخاص برجسته ندارد. حرکت خودجوش مردمی که بیشتر حاضران را جوانان و نوجوانان تشکیل می دهند. حاج علی اکرام علیو رهبر اسلام گرایان جمهوری آذربایجان نقل می کند: در زمان برگزاری مراسم عزاداری که مقامات آذربایجان و ک.گ.ب نیز حضور داشتند، زنی بدون روسی ،درحالیکه فرزند شیرخوارش را در دست گرفته بود و بشدت گریه می کرد،مشاهده کردم. به مسئولین ک.گ.ب،گفتم: شما که برگزاری مراسم عزاداری را به ایران نسبت می دهید، آیا این خانم نیز به ایران وابسته می باشد. این گرایشات موجب توجه تحلیل گران خارجی نیز شده است: « شیعیان هر ساله روز 10 محرم،روز یادبود امام حسین(ع) را برگزار می کنند. منابع تاریخی در برگیرنده شواهد برگزاری این مراسم از قرون وسطای اولیه هستند.حتی تعقیب دین در دوران حکومت شوروی نتونست این مراسم را ریشه کن کند.در حال حاضر همانند دوران کمونیستی هیچ کس در روز عاشورا عروسی برگزار نمی کند و هیچ جشن خانوادگی صورت نمی گیرد. ویژگی آذربایجان این است که اقلیت سنی هم در مراسم عاشورا شرکت می کنند. مقامات رسمی به منظوردوری جستن ازمیراث دوران شوروی، ازسال1991 اجازه برگزاری گسترده مراسم عاشورا را صادر کردند. در ماه مارس سال 2004 و فوریه 2005 این مراسم را در نارداران، یکی از مراکز شیعه مخالف مقامات رسمی، مشاهده کردم. از صبح زود هزاران نفر زائر به سوی مفبره رحیمه شتافتند. عده ای تمام شب را در این مکان مقدس گذرانده بودند. مردم بعد از زیارت در خیابان عریض بین مقبره و مسجد نوساز تمام نشده این منطقه قرار گرفتند. درهمان حال، آیاتی از قرآن و روضه خوانی ها از طریق بلندگو پخش می شد. ملایی درباره امام حسین (ع) خطبه قرائت کرد. در سخنان این شخص روحانی که از لهجه اش مشخص بود اهل آذربایجان ایرانی است، هیچ کلمات تندی درباره دولت وجود نداشت.مردم در میدان ردیف به ردیف ایستاده و دو گروه تشکیل دادند که صحنه های اساسی عاشورا در میان آنها شروع شدند.مردان خود را بازنجیر می زدند و گاهی احساساتی می شدند و از اینکه نمی توانند به امام حسین (ع) کمک کنند و قاتلان او را مجازات نمایند،اظهار یاس و تاسف می کردند.آنها به یزید فرزند معاویه و قاتل امام حسین لعنت می فرستادند. زنان گروه گروه ایستاده و روضه خوانی می کردند.عده ای از مردم با آنها می خواندند و دیگران با ندای شاه حسین، یا حسین! سینه زنی می کردند»
در این کشور مراسم عزاداری به محل تعلیم آموزه های شیعی نیز تبدیل می شود. روحانیون و مداحان اهل بیت (ع) در مراسم عزاداری با بیان فلسفه قیام امام حسین (ع) ، معضلات موجود در زمینه رواج بی اخلاقی ها در جامعه ، فعالیت مسیونری ها و فرقه های انحرافی، قیام مردم فلسطین و… را یادآور شده و خواستار همت مردم برای مبارزه با این معضلات می گردند. این مراسم تبدیل به تظاهرات سیاسی و ابراز عقیده دینی ـ سیاسی مردم و سخنرانان می شود و حوادث جهان ، معضلات اجتماعی و سیاست داخلی و… در آن مطرح می شود. آنچه پر واضح است اینکه هر ساله بر تعداد شرکت کنندگان در عزاداریهای م

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.