حکومت اسلامی

دانلود پایان نامه

توحید در افعال
پیشگفتار
بهترین و جامع ترین موضوعی که قرآن درباره آن بحثهایی گسترده دارد، اعتقاد تحقیقی به توحید است، یعنی اعتقادی که بر محور علم، آگاهی و معرفت باشد نه اعتقاد تقلیدی، اگر مطلبی به استدلال محتاج بود و نیاز به حد وسط داشت، انسان متفکر بدون رسیدن به حد وسط و استدلال، هرگز نمی‌تواند به آن معنا علم پیدا کند، از این رو هست که خداوند سبحان به پیامبر فرمودند: فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ و چون آن حضرت در سیرت علمی و سنت عملی اسوه همه سالکان کوی تحقیق است، دیگران نیز در پژوهش محققانه توحیدی باید به آن حضرت تأسی کنند. البته ما در این مجال نمی‌خواهیم درباره توحید بحثی تخصصی و گسترده داشته باشیم و هدف شناخت توحید و ابعاد آن بطور مختصر می‌باشد، زیرا برای پاسخ به شبهات مطرح شده از سوی آقای اشرف الجیزاوی پیش از هر چیز لازم است تا اندکی پیرامون توحید بحث نمایم. چرا که تمام اتهامات مطرح شده از سوی ایشان و هم مسلکانش از اعتقاد آنان در موّحد ندانستن شیعیان ناشی می‌شود.
وی در فصل ششم کتاب خود، «عقائد الشیعه» به بحث درباره اعتقاد شیعیان درباره توحید پرداخته و با آوردن نمونه‌های از عقاید ما، شرک شیعیان را نتیجه گرفته است. او ابتدا به مفهوم توحید پرداخته و درباره آن گفته است:
الاعتقاد الجازم بان الله سبحانه و تعالی هو الإله الحق و لا إله غیره، و کل معبود سواه باطل، و إفراده تعالی بالعباده و الخضوع و الطاعه المطلقه، و ان لا یشرک به احد کائناً من کان، و لا یصرف شیء من العباد لغیره؛ کالصلاه والصیام والزکاه والحج والدعاء والاستغاثه والنذر والذبح والتوکل والخوف والرجا والحب وغیرها من انواع العباده الظاهره و الباطنه، و أن یُعبَدَ الله بالحب والخوف والرجاء جمیعاً، و عبادته ببعصها دون بعض ضلال.
قال الله تعالی: «إِیَّاکَ نَعْبُدُ وإِیَّاکَ نَسْتَعِینُ» وقال: «وَمَن یَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ لَا بُرْهَانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّمَا حِسَابُهُ عِندَ رَبِّهِ إِنَّهُ لَا یُفْلِحُ الْکَافِرُونَ» ،
توحید الوهیت یعنی اعتقاد قاطع به اینکه خداوند سبحان، خدای حقیقی است و خدایی جز او نیست و هر معبود جز او باطل است و عبادت و فروتنی و اطاعت مطلق ویژه اوست. بنده هیچکس را در عبادت خداوند شریک ننماید و هیچ بخشی از عبادت خود را چون نماز، روزه، زکات، حج، دعا، استغاثه، نذر، قربانی، توکل، خوف و رجا، دوستی و مانند این عبادات ظاهری و باطنی به دیگری اختصاص ندهد. همچنین خداوند همزمان با خوف و رجا و دوستی پرستیده شود و پرستش وی با برخی از اینها بدون وجود برخی دیگر گمراهی است. خداوند تعالی در این مورد فرموده است:
«ایاک نعبد و إیاک نستعین» وفرموده است: «ومن یدع مع الله إلها ءاخر لا برهان له به فإنما حسابه عند ربه إنه لا یفلح الکافرون»
وی سپس می‌گوید معنای توحید الوهیت «لا‌اله‌الا‌الله» است و در تأیید آن به آیه 25 انبیا استناد کرده است: «وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِی إِلَیْهِ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدُونِ»
آنچه آقای جیزاوی در معنای توحید بیان کردند سخن درستی است و ما نیز بر همین عقیده هستیم و برای آنکه ایشان و سایر هم قطارانش از موافقت ما با ایشان در معنای توحید بدین شکلی که بیان کردند آگاه شوند مقداری درباره توحید بحث کرده و عقیده خود را در توحید بیان می‌داریم. البته ما به این قسمت از سخن ایشان که گفته است: «و عبادته ببعصها دون بعض ضلال» کمی انتقاد داریم که کیفیت آن را در بحث حد نصاب توحید بیان خواهیم کرد.
2-1- توحید در لغت
توحید یعنی ایمان به این که خداوند متعال واحد است و شریکی برای او نیست و در اصطلاح اهل حقیقت یعنی تجرد ذات حضرت حق از هر آنچه که در فهم تصور می‌شود و هر آنچه ذهن تخیل می‌کند.
2-2- مفهوم توحید
آقای مصباح یزدی در این باره چنین می‌گویند:
در قرآن کلمه توحید و مشتقاتش مثل وَحَّدَ – یُوَحَّدُ – مُوَحِّد، اصلاً به کار نرفته است. اگر سراسر قرآن را بررسی کنید یک جا کلمه توحید را نخواهید یافت؛ افعال توحید هم که از باب تفعیل است همان طوری که عرض شد، اصلاً به کار نرفته است؛ پس آن اصلی که قرآن به عنوان اساسی ترین اصل معرفی می کند با چه بیانی ذکر شده است؟ جواب چنین است:
«قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» «أَنَّمَا إِلَهُکُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ» «اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَکُم مِّنْ إِلَهٍ غَیْرُهُ» «لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ»
اولین اصل قرآنی به این صورت‌ها مطرح شده است. آنچه قرآن به عنوان اولین اصل مطرح می‌کند این است که باید «معتقد باشیم که جز الله، اله واحد دیگری نیست» باید جز الله را پرستش نکنید. «إِلَهُکُمْ إِلَهٌ وَاحِد». این سرلوحه دعوت همه انبیاء است. پرستش الله و اجتناب از طاغوت. «وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِی کُلِّ أُمَّهٍ رَّسُولًا أَنِ اعْبُدُواْ اللّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ»؛ بنابراین اصل توحید به عنوان یک اصل اسلامی هیچ معنایی جز توحید خدا آن هم به عنوان یکی دانستن و یکی شمردن ندارد در نهج البلاغه و احادیث اسلامی هم هر جا توحید به عنوان یک اصل اسلامی مطرح شده به همین معنا است. پس معنا کردن توحید به هر شکل دیگری به عنوان تفسیر برای این اصل اسلامی جز انحراف یا نادانی یا غرض ورزی چیز دیگری نیست.
2-3- اهمیت توحید
اهمیت بحث از توحید را از چند زاویه می‌توان مورد تأکید قرار داد.:
اعتقاد به اصل وجود و یگانگی حضرت حق، یکی از واجبات عقلی و شرعی است که انسان مکلف به تحصیل آن معرفت است و از انسان خواسته شده است و هر مسلمانی مکلف است از روی دلیل و برهان آن را بشناسد و به آن گردن نهد و همه پیامبران اولین پیامشان پس از اثبات نبوت خویش، دعوت به یکتا پرستی بوده است «فَقَالَ یَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللَّهَ مَا لَکُم مِّنْ إِلَهٍ غَیْرُهُ»
اعتقاد به توحید شرط اصلی پذیرش قوانین دینی در حوزه عمل کرد فردی و اجتماعی است؛ زیرا تا زمانی که انسان به خدای واحدی که دارای علم، قدرت، عدل و حکمت و … است و از هر گونه جهل و عجز و ظلم و… بدور می‌باشد و اطاعت از او واجب عقلی و شرعی است، معتقد نگردد، امر و نهی الهی را جدی نمی‌گیرد و به احکام و قوانین الهی گردن نمی‌نهد. در قرآن کریم آیاتی وجود دارد که دلالت بر این مطلب دارد که انبیاء همواره پس از طرح مسأله توحید به مسائل اجتماعی می‌پرداخته و لزوم التزام به شریعت الهی و امتثال اوامر دینی را متذکر می شدند و رعایت این گونه مسائل را لازمه ایمان می‌دانستند. آیاتی نظیر : «وَإِلَى مَدْیَنَ أَخَاهُمْ شُعَیْبًا قَالَ یَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللّهَ مَا لَکُم مِّنْ إِلَهٍ غَیْرُهُ قَدْ جَاءتْکُم بَیِّنَهٌ مِّن رَّبِّکُمْ فَأَوْفُواْ الْکَیْلَ وَالْمِیزَانَ وَلاَ تَبْخَسُواْ النَّاسَ أَشْیَاءهُمْ وَلاَ تُفْسِدُواْ فِی الأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاَحِهَا ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ» «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِیَ مِنَ الرِّبَا إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ»
اعتقاد به توحید اساس حکومت اسلامی را تشکیل می‌دهد و اگر کسی مالکیت و حاکمیت و ولایت خدا را نپذیرد، هرگز تن به حکومت دینی که همان حکومت قوانین الهی است، نخواهد داد.

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.