داده

دانلود پایان نامه

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)
ﺑﯿﺎن ﻣﺴﺄﻟﻪ
رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﯾـﮏ ﺟﻨﺒـﻪ ﺑـﺴﯿﺎر ﻣﻬـﻢ و ﭘﯿﭽﯿـﺪه از ﯾـﮏ راﺑﻄـﻪ زﻧﺎﺷـﻮﯾﯽ اﺳـﺖ (اﺳـﺘﺮﻧﺒﺮگ و ﺣﺠﺖ،.(1997 رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ارزﯾﺎﺑﯽ ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ-ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ و ذﻫﻨـﯽ ﻓـﺮد از راﺑﻄـﻪ زﻧﺎﺷـﻮﯾﯽاش، ﻣﻮرد ﻣلاﺣﻈﻪ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮد (اﺳﭙﺮﯾﮑﺮ، وﯾﻨﺰل و ﻫﺎروی، .(2008 ﺑﺎ وﺟﻮد ﭼﺎﻟﺶﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮ ﺳـﺮ ﻣﻌﻨـﺎ و ﺳﻨﺠﺶ رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ، اﺻﻄلاح رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺎ اﺻﻄلاﺣﺎﺗﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺳﺎزﮔﺎری، ﺷﺎدﻣﺎﻧﯽ و ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺷﺎﺧــﺼﯽ ﺑــﺮای ﺑﺮرﺳــﯽ ﮐﯿﻔﯿــﺖ زﻧــﺪﮔﯽ زﻧﺎﺷــﻮﯾﯽ ﺑــﻪ ﻃــﻮر ﺟــﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﺑــﻪ ﮐــﺎر رﻓﺘــﻪ اﺳــﺖ
(ﺑﺮﺳﮑﺎﯾﺪ،رﯾﮕﺎن1،2005؛ﻓﯿﻨﭽﺎم و ﺑﯿﭻ٢،2006؛ ﻫﻨﺪرﯾﮏ٣،.(1995 ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺳـﺎزﮔﺎری و رﺿـﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷـﻮﯾﯽ ﯾﮑﯽ از ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺑﺮای ﺗﻌﯿﯿﻦ و ﻧﺸﺎن دادن ﻣﯿﺰان ﺷﺎدی و ﭘﺎﯾﺪاری راﺑﻄﻪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ اﺳﺖ. ﺑـﺎ اﯾـﻦ وﺟﻮد، ﺳﺎزﮔﺎری زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ و رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﯾﮑﺴﺎن ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ. ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﻌﺮﯾﻒ اﺷﻠﻤﻦ 1988)، ﺑـﻪ ﻧﻘـﻞ از ﺗﻘﻮی و ﻓﺮوﺗﻦ، (1385 ﺳﺎزﮔﺎری زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﯾﮏ ﺗﻮاﻓﻖ ﻧﺴﺒﯽ ﺑﯿﻦ زن و ﺷﻮﻫﺮ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﯽ اﺳـﺖ ﮐـﻪ ﻣﻬﻢ ﺗﻠﻘﯽ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻘﺴﯿﻢ وﻇﺎﯾﻒ ﻣﺸﺎﺑﻪ، ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻧﺸﺎن دادن اﺣﺴﺎﺳﺎت و ﻋﻮاﻃﻒ ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﺳﺎزﮔﺎری اﮔﺮﭼﻪ ﺿﺮوری اﺳﺖ، اﻣﺎ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣـﯽرﺳـﺪ ﺳـﺎزﮔﺎری ﻣﻘﺪﻣـﻪ و ﭘﯿﺶﺷﺮط ﻣﻬﻢ رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ اﺳﺖ. اﻣﺮوزه زوﺟﯿﻦ ﺳﺎزﮔﺎری را ﻗﺎﻧﻊﮐﻨﻨﺪه ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ و ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺳﻄﻮح ﺑﺎلاﺗﺮ رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ. رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﯾﮏ ﻓﺮاﯾﻨﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻃﻮل زﻧﺪﮔﯽ ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﯽآﯾﺪ، زﯾﺮا لازﻣﻪ آن اﻧﻄﺒﺎق ﺳﻠﯿﻘﻪﻫﺎ، ﺷﻨﺎﺧﺖ وﯾﮋﮔﯽﻫﺎی ﺷﺨﺼﯿﺘﯽ و اﯾﺠﺎد ﻗﻮاﻋﺪ رﻓﺘﺎری و ﺷﮑﻞﮔﯿـﺮی اﻟﮕﻮﻫـﺎی ﺗﻌـﺎﻣﻠﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ. ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﮐﻪ رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺮ ﺑﺴﯿﺎری از اﺑﻌﺎد زﻧﺪﮔﯽ ﻓﺮدی و اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﯽﮔﺬارد. رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺗﻮأم ﺑﺎ رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ، ﺳﻨﮓ زﯾﺮﺑﻨﺎی ﻋﻤﻠﮑﺮد اﺛـﺮﺑﺨﺶ ﺧـﺎﻧﻮاده اﺳـﺖ
(اﺣﻤﺪی و ﻫﻤﮑﺎران، .(1384
دﺳﺘﻪای از ﻧﻈﺮﯾﻪﭘﺮدازان و ﻣﺘﺨﺼﺼﺎن ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺎرﺿﺎﯾﺘﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ رﯾﺸﻪ در ﻋﻮاﻣﻞ ﻓﺮدی دارد و ﻧﻘﺶ ﺳﺎزهﻫﺎی ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﻫﻤﺴﺮان ﻣﻬﻢ و ﺣﯿﺎﺗﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ (ﺑﺎﮐﻮم و اﭘﺸﺘﺎﯾﻦ4، 2002؛ داﺗﯿﻠﯿﻮ5، 2006؛ رﯾﺴﻮ، دوﺗﻮﯾﺖ، اﺳﺘﯿﻦ و ﯾﺎﻧﮓ6، .(2007 ﭘﯿﺸﺮﻓﺖﻫﺎی ﻧﻈﺮی و ﺗﺠﺮﺑﯽ ﺑﻪ درک ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺷـﻨﺎﺧﺖﻫـﺎی ﺗﺄﺛﯿﺮﮔـﺬار در
1- Berscheid & Regan 2- Fincham& Beach 3- Hendrick 4- Baucom & Epstein 5-Dattilio
6- Riso, Du Toit, Stein &Young
١٩
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)
راﺑﻄﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ (اﭘﺸﺘﺎﯾﻦ و ﺑﺎﮐﻮم ، .(2002 ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ در ﻧﺎرﺿﺎﯾﺘﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﻣﺆﺛﺮ ﻫـﺴﺘﻨﺪ.
ﻧﻮﻋﯽ از ﺷﻨﺎﺧﺖﻫﺎ ﮐﻪ در راﺑﻄﻪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﻣﻬﻢ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ، ﻃﺮحوارهﻫﺎ1 ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻃﺮحوارهﻫﺎ ﺳﺎزهﻫﺎﯾﯽ ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس واﻗﻌﯿﺖ ﯾﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان واﺳﻄﻪ ﭘﺎﺳﺦﻫﺎی رﻓﺘﺎری اﻓﺮاد را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨﺪ. ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻃﺮحوارهﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎراﻧﻪ اوﻟﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﺎزﻣﺎن ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﯾﺎﻧﮓ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ، ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻃﺮحواره ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر را ﮐﺸﻒ و ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻃﯿﻒ ﻣـﺸﮑلات روانﺷـﻨﺎﺧﺘﯽ و ﺑـﻪ وﯾـﮋه ﻣﺸﮑلات و ﺗﻌﺎرضﻫﺎی زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﻣﯽﺗﻮان رد ﭘﺎی آﻧﻬﺎ را ﭘﯿﺪا ﮐﺮد (ﯾﺎﻧﮓ، ﮐﻠﻮﺳﮑﻮ و وﯾﺸﺎر2 ،2003؛ ﯾﺎﻧـﮓ و ﮔﻠﻮﺳﮑﯽ،.(1997 از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ آدﻟﺮ، ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﮐﺎرآﻣﺪ زوﺟـﯿﻦ را ﻣﻬـﻢﺗـﺮﯾﻦ ﻋﺎﻣـﻞ در ﻧﺎرﺿـﺎﯾﺘﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ داﻧﺴﺘﻪ و ﮔﺴﺘﺮش ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑـﺮ ﻋلاﻗـﻪ اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ را ﺑـﺮای اﻓـﺰاﯾﺶ رﺿـﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷـﻮﯾﯽ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ. وی ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻧﺎرﺿﺎﯾﺘﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﻮاﺟﻬﻪ و ﺑﺮﺧﻮرد ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﻓﺮدی زوﺟﯿﻦ ﭘﺪﯾﺪ ﻣﯽآﯾﺪ و ﺑﺮای ﮐﺎﻫﺶ ﻧﺎرﺿﺎﯾﺘﯽ و اﻓﺰاﯾﺶ رﺿـﺎﯾﺖ ﺑـﯿﻦﻓـﺮدی زوﺟـﯿﻦ ﺑﺎﯾـﺪ ﺳـﺒﮏ زﻧـﺪﮔﯽ زوﺟﯿﻦ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﻨﺪ (آﻧﺰﺑﺎﺧﺮ و آﻧﺰﺑﺎﺧﺮ،.(1978 آدﻟﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ »اﻃلاﻋﺎت ﻣـﺎ درﺑـﺎره ﻣـﺴﺎﺋﻞ ﺟﻨـﺴﯽ ﺑﯿـﺸﺘﺮ از ﭘﺪرانﻣﺎن اﺳﺖ، وﻟﯽ آﯾﺎ درﺑﺎره ﻋﺸﻖ و راﺑﻄﻪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﻧﯿﺰ ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺖ؟.« وی ﺑﺎ ﻃﺮح اﯾﻦ ﺳﺆال ﻣﺘﺬﮐﺮ ﻣﯽ-
ﺷﻮد ﮐﻪ راﺑﻄﻪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ اﻫﺪاف و ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻓﺮد اﺳﺖ و ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ زوﺟﯿﻦ ﺑﺮ اﺳﺎس اﻫﺪاف ﻓﺮد ﺷﮑﻞ ﻣﯽﮔﯿﺮد. درﯾﮑﻮرز (1948) ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ: »ﺳﻨﺖ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺎ را ﺑﺮای ﯾﮏ ﺗﮑﺎﻣﻞ دﻣﻮﮐﺮاﺗﯿـﮏ ﮐـﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﻣﺴﺎواتﻃﻠﺒﯽ در راﺑﻄﻪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﺸﻮد، آﻣﺎده ﻧﮑﺮده اﺳﺖ. ﻋﺸﻖ در راﺑﻄﻪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ آن ﭼﯿﺰی اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓـﺮد آن را ﻋﺸﻖ ﻣﯽﻧﺎﻣﺪ. آن ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻬﺮورزی و ﻓﺪاﮐﺎری و ﯾﺎ ﺳﻠﻄﻪﮔﺮی ﺑﺎﺷﺪ. ﺷﺎدﻣﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺑﺎر آورد ﯾﺎ رﻧﺞ و ﺑﺪﺑﺨﺘﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.« رﻫﺎﯾﯽ از ﻧﺎرﺿﺎﯾﺘﯽ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ و اﻓﺰاﯾﺶ آن، در ﮔﺮو ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺳـﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ و ﺟﻬﺖﮔﯿﺮی ﻣﺠﺪد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن اﺳﺖ (اﺳﻮﯾﻨﯽ،.(2009
در رواﺑﻂ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ، ﻃﺮحوارهﻫﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر، ﻣﺎﻫﯿﺖ، ﻧﮕﺮش و ﻋﻤﻠﮑﺮد راﺑﻄﻪ را ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﻣـﯽ-
دﻫﻨﺪ، ﭼﺮا ﮐﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس رواﺑﻂ ﻧﺎﺳﺎﻟﻢ اواﯾـﻞ زﻧـﺪﮔﯽ زوﺟـﯿﻦ ﺑـﺎ اﻓـﺮاد اﺻـﻠﯽ ﺷـﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪاﻧـﺪ و در ﺑﺰرﮔﺴﺎﻟﯽ رواﺑﻂ آﻧﻬﺎ را ﺑﺎ دﯾﮕﺮان از ﺟﻤﻠﻪ ﻫﻤﺴﺮﺷﺎن ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨﺪ (ﯾﺎﻧﮓ و ﮔﻠﻮﺳﮑﯽ3،.(1997
اﻓﺮاد اﻏﻠﺐ از ﻣﺎﻫﯿﺖ و ﮐﻨﺶوری ﻃﺮحوارهﻫﺎ در ﺟﺮﯾﺎن رواﺑﻂ ﺑﯿﻦﻓﺮدی ﺑﻪ وﯾﮋه راﺑﻄﻪ زﻧﺎﺷـﻮﯾﯽ ﻧﺎآﮔـﺎه و
1- Schemas 2-Klosko & Weishaar 3-Gluhoski
٢٠
Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)
ﺑﯽﺧﺒﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ و اﯾﻦ ﻧﺎآﮔﺎﻫﯽ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺴﻠﯿﻢ آﻧﻬﺎ و ﺑﺮآورده ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻧﺘﻈﺎرات و ﺧﻮاﺳﺘﻪﻫـﺎی ﻃـﺮحوارهﻫـﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر ﻣﯽﺷﻮد. ﺣﺎل اﮔﺮ ﻃﺮحوارهﻫﺎ در راﺑﻄﻪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ، ﭘﺸﺖ ﭘـﺮده ﻧﻬﻔﺘـﻪ ﻫـﺴﺘﻨﺪ و ﺑـﺮ ﮐﯿﻔﯿـﺖ راﺑﻄـﻪ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﯽﮔﺬارﻧﺪ، آﯾﺎ اﻣﮑﺎن اﻓﺰاﯾﺶ رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ از ﻃﺮﯾﻖ ﻣﺪاﺧﻠﻪ آﻣﻮزﺷـﯽ ﻣﺒﺘﻨـﯽ ﺑـﺮ ﻧﻈﺮﯾـﻪ ﻃﺮحوارهﻫﺎ اﻣﮑﺎنﭘﺬﯾﺮ اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ اﮔﺮ اﻓـﺮاد دارای ﻧﺎرﺿـﺎﯾﺘﯽ زﻧﺎﺷـﻮﯾﯽ درﺑـﺎره ﻃـﺮحوارهﻫـﺎی ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر اوﻟﯿﻪ و ﻧﻘﺶ آﻧﻬﺎ در رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ آﮔـﺎﻫﯽ ﮐـﺴﺐ ﮐـﺮده و آﻣـﻮزش ﺑﺒﯿﻨﻨـﺪ، ﻣﻤﮑـﻦ اﺳـﺖ از ﻧﺎرﺿﺎﯾﺘﯽ آﻧﻬﺎ ﮐﺎﺳﺘﻪ ﺷﻮد. ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﮐﻢ و ﺑﯿﺶ ﻗﺎﻧﻊ ﮐﻨﻨﺪهای وﺟﻮد دارد ﮐﻪ اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ ﻃـﺮحواره درﻣـﺎﻧﯽ را در ﺳﻄﺢ ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﻓﺮدی و ﻫﻨﮕﺎم وﺟﻮد اﺧﺘلالﻫﺎی رواﻧﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﯿﺺ در زوﺟﯿﻦ اﺛﺒﺎت ﻣﯽﮐﻨـﺪ (رﯾـﺴﻮ، دوﺗﻮﯾﺖ، اﺳﺘﯿﻦ، ﯾﺎﻧﮓ، (2007، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺧﻮاﺟﻪ رﺳﻮﻟﯽ و دﻫﻘﺎﻧﯽ((1389 اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ درﻣﺎن ﺑﺎ روﯾﮑـﺮد ﻃﺮﺣﻮاره- ﻣﺤﻮر را ﺑﺮ اﻓﺰاﯾﺶ رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ زﻧﺎن، ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺮدهاﻧﺪ. ﺑـﺪون ﺷـﮏ ﻃـﺮحواره درﻣـﺎﻧﯽ در ﺣﺎل ﺗﺜﺒﯿﺖ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﺧﻮد در ﺑﯿﻦ روﯾﮑﺮدﻫﺎی درﻣﺎﻧﯽ اﺳﺖ (رﯾﺴﻮ، دو ﺗﻮﯾﺖ، اﺳﺘﯿﻦ و ﯾﺎﻧـﮓ، (2007، وﻟـﯽ ﻧﮑﺘﻪ ﻣﻬﻢ اﯾﻦ ﮐﻪ در ﮐﻨﺎر درﻣﺎنﻫﺎی اﻧﻔﺮادی، ﻣﺪاﺧﻠﻪﻫﺎی ﻣﻨﺤﺼﺮﺑﻪﻓﺮدی وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﯿﻮه ﮔﺮوﻫﯽ و در ﻗﺎﻟﺐ آﻣﻮزش روانﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺑﺮای اﻓﺰاﯾﺶ رﺿﺎﯾﺖ زﻧﺎﺷﻮﯾﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر رﻓﺘﻪاﻧﺪ (اﺣﻤﺪی و ﻫﻤﮑـﺎران،.(1383
ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی آﻣﻮزش ﮔﺮوﻫﯽ در درﻣﺎن و ﺑﻬﺒـﻮد ﻣـﺸﮑلات روانﺷـﻨﺎﺧﺘﯽ اﺛﺮﺑﺨـﺸﯽ ﻓﺮاواﻧـﯽ ﻧـﺸﺎن دادهاﻧـﺪ
(دورﯾﮏ، دون، آﯾﻮﺳﻮ، داﻟﮕﺎرد، ﭘﯿﺞ و ﻟﺘﯿﻨﻦ1 ، 2000 ؛ ﺷﯿﻦ و ﻟﻮﮐﻨﺰ2، 2002 ؛ لام3، 1991 ؛ ﭘﻦ و ﻣﯿﯿـﻮزر4،

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.