در حقوق ایران

دانلود پایان نامه

در پیش نویس لایحه قانون جامع ، حمایت از مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط در فصل دوم تحت عنوان انواع حقوق ، ضمن تقسیم بندی این حقوق به مادی و معنوی به وضوح و گستره بیشتر موارد و مصادیق دایره شمول حقوق مادی ، پرداخته است . در ماده 17 آمده است : با رعایت مفاد مواد مذکور در فصل استثنائات ، دارنده متناسب با نوع اثر ، حق انحصاری هرگونه بهره برداری مادی از آن به ویژه حق انجام یا اجازه انجام فعالیت های زیر را دارند :
الف ) تکثیر اثر ؛
ب ) ایجاد هرگونه اثر اشتقاقی از قبیل ترجمه ، اقتباس از اثر ؛
د ) پخش عمومی اصل یا نسخه اثر از طریق فروش ، عاریه عمومی ، اجاره یا سایر موارد پخش عمومی اثر مشروط بر اینکه قبلاٌ با اجازه دارنده حقوق پخش نشده باشد ؛
ه ) عاریه عمومی یا اجاره اصل یا نسخه اثر دیداری – شنیداری ، اثر ضبط شده در ابزار رسانه صوتی ، پایگاه داده ، اثر موسیقی به شکل نت های موسیقی ثبت شده بدون توجه به مالکیت اصل یا نسخه اثر ؛
ز ) عرضه عمومی اصل یا نسخه اثر ؛
ح ) اجرای عمومی اثر ؛
ط ) پخش رادیو – تلویزیونی اثر ؛
ی ) در اختیار عموم قرار دادن اثر ؛
ک ) سایر صور انتقال اثر به عموم ؛
ماده 18 و 19 همین لایحه مربوط به اموال فکری است که به صورت مشاع و یا جمعی تولید شده اند و حقوق مادی آنها را بر اساس اثر مشترک و بهره برداری از اثر خود به نحوی که باعث ضرر به دیگر اشخاص نشود ، قرار داده است مگر اینکه توافق دیگری میان آنها صورت پذیرفته باشد
ج )شرائط تحقق حقوق
پدیدآورنده از هنگامی می تواند از حقوق مادی اثر برخوردار شود که اثر ، وجود خارجی یافته و به عموم عرضه شود . بدیهی است عدم وجود یا عدم عرضه به عموم نمی تواند حقی را برای دارنده آن به ارمغان بیاورد . « بیع چیزی که خرید و فروش آن قانوناٌ ممنوع است و یا چیزی که مالیت و یا منفعت عقلایی ندارد یا چیزی که بایع ، قدرت بر تسلیم آن ندارد ، باطل است مگر این که مشتری ، خود قادر به تسلیم باشد ». « به عبارت دیگر مورد معامله باید مالیت داشته و متضمن منفعت مشروع باشد » .
در ماده 22 قانون حمایت حقوق مولّفان ، مصنّفان و هنرمندان بیان شده است : « حقوق مادی پدیدآورند موقعی از حمایت این قانون برخوردار خواهد بود که اثر برای نخستین بار در ایران چاپ یا پخش یا نشر یا اجراء شده باشد و قبلاً در هیچ کشوری چاپ یا نشر یا پخش و یا اجراء نشده باشد ». بنابر این ماده اصل سرزمینی بودن مورد توجه در حقوق ایران قرار گرفته است . « این یک اصل کاملاٌ شناخته شده است که حق مؤلّف ماهیتاً جنبه سرزمینی دارد ؛ یعنی حمایتی که به موجب قانون حق مؤلّف اعطا شده ، فقط در قلمرو کشوری که قانون در آنجا اعمال می شود قابل حصول است ».
به استناد ماده 22 قانون حمایت می توان گفت :
اولاً ، شرط مورد بحث تنها برای برخورداری از حقوق مادی است و حقوق معنوی در هر حال برای پدیدآورنده باید رعایت شود ؛
ثانیاً ، در صورتی که پدیدآورنده ایرانی ، اثر خود را در کشوری غیر از ایران و برای نخستین بار چاپ یا نشر یا پخش و یا اجرا نماید ، از حمایت های قانونی پیش بینی شده منتفع نخواهد شد این در حالی است که برای پدیدآورنده تبعه خارجی این دیدگاه قطعی می باشد ؛
ثالثاً ، در صورتی که پدیدآورنده تبعه خارجی برای اولین بار اثر خود را در ایران منتشر نماید بی شک از حمایت های قانونی ایران برخوردار خواهد شد .
در ماده 6 قانون ترجمه و تکثیر کتب ، نشریات و آثار صوتی آمده است : در مورد تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی ، حمایت های مذکور در این قانون به شرط وجود عهدنامه یا معامله متقابل نسبت به اتباع سایر کشورها نیز جاری است . بنظر می رسد این ماده مربوط به بیگانگانی است که اثر خود را برای اولین بار در ایران منتشر نمی کنند و گرنه آن گروه از بیگانگان که اثر خود را برای اولین بار در ایران منتشر می نمایند بدون هیچ گونه پیش شرطی از حمایت های قانونی ایران برخوردار می باشند . « این ماده هیچ گونه حمایتی از آثار پدید آمده در خارج از ایران نمی کند ؛ بلکه تا حدودی حکم ماده 22 را در خصوص ترجمه و آثار صوتی تعدیل کرده است .در نتیجه اگر اثر مورد بحث در کشوری پدید آمده باشد که در آن کشور از آثار مشابه حمایت می شود ، این گونه آثار در ایران نیز مورد حمایت قانونگذار قرار خواهد گرفت . بدین ترتیب گفته می شود که حکم عام ماده 22 با ماده 6 قانون 1352 تخصیص خورده است ».
لایحه جامع در ماده 171 با عنوان قلمرو اجرا ، آثار زیر را در ایران قابل حمایت دانسته است : الف ) آثار پدیدآورندگانی که تبعه ایران هستند یا اقامتگاه یا مرکز عملیات اداری و محل سکونت معمولی آنها ایران است ؛
ب ) آثاری که برای نخستین بار در ایران منتشر می شوند و یا آثاری که برای اولین بار در ایران انتشار یافته و حداکثر ظرف مدت سی روز از تاریخ انتشار نخستین ، در ایران منتشر شده اند ، بدون توجه به تابعیت یا محل پدیدآورندگان آن آثار ؛
ج ) آثار دیداری – شنیداری که دفتر مرکزی یا اقامتگاه و یا محل سکونت معمولی تهیه کنندگان آنها در ایران واقع است ؛

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.