دیدگاه شیعه و اهل سنت

دانلود پایان نامه

ماوردی در تعریف امامت آورده:
الامامه موضوعه لخلافه النبوه فی الحراسه الدین و سیاسه الدنیا
امامت عبارت است از خلافت و جانشینی از پیامبر در نگهداری دین و حفظ حوزه مسلمین
محمد بن عمر نسفی از علمای اشعری می‌گوید:
و المُسلِمُونَ لابُدَّ لهم امامٍ یَقُومُ بتَنفِیذِ أحکامِهِم و اقامهِ حُدُودِهِم ، و تجهیز جُیوُشِهِم و أخْذِ صدقاتهم و قَهرِ المُتَغَلِّبَهِ و المُتَلَصّصَهِ و قُطَّاعِ الطریق و…
لازم است که مسلمانان امام و رهبری داشته باشند تا احکام و تنبیهات شرعی را اجرا کند و از مرزهای اسلامی پاسداری نماید و لشگریان را آماده و مجهز کند و زکات اموال مردم را بگیرد و یاغیان و دزدان و رهزنان را سرکوب کند و…
ابن خلدون در مقدمه خویش در تعریف امامت می‌گوید:
الخلافه نیابه عن صاحب الشریعه فی حفظ الدین و سیاسه الدنیا
خلافت یک نوع جانشینی از صاحب شریعت برای حفاظت دین و اداره امور دنیاست
فضل بن روزبهان از علمای اشاعره نیز در تعریف مقام امامت چنین می‌گوید:
امامت در شرع عبارت است از خلافت حضرت پیامبر صلی الله علیه و سلم در اقامت دین و حفظ حوزه ملّت به حیثی که واجب باشد متابعت او بر کافه مردم…
تعاریف اهل سنت از مسئله امامت نشان می‌دهد که امامت و اعتقاد به آن امری نیست که ساخته و بدعت شیعه باشد؛ زیرا خود اهل سنت، حال از هر فرقه که باشند نه تنها قائل به وجوب امام می‌باشند بلکه آن را از ضروریات فطری بشر می‌دانند؛ زیرا اگر وجود امامت نزد عامه امری پسندیده نبود پس چگونه آنها به پیشوایی خلفاء اولیه گردن نهادند و بعد از آنها پادشاهانی مانند بنی امیه و بنی عباس را که به اسم خلافت بر تخت سلطنت تکیه زده بودند را پذیرفتند و به مخالفت بر نخواستند؟ معلوم است که عامه نیز بر اساس آیه «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ» به وجود امام و جانشین بعد از رسول خدا معتقد بودند و برهمین اساس خلفاء و پادشاهان را اولی الامر می‌دانستند که در نتیجه اجازه مخالفت و قیام بر علیه خلفاء و پادشاهان را به خود نمی‌دادند. بنابراین وقتی همه مسلمانان به امامت و رهبری اعتقاد دارند، ظلم فاحشی است که شیعه به سبب همین اعتقاد هدف تیر طعن و ملامت واقع شود.
3-1-4- تفاوت دیدگاه شیعه و اهل سنت در مساله امامت
آنچه از تعاریف اصطلاحی امام و امامت از لسان شیعه و اهل سنت مشاهده نمودیم بسیار بر یکدیگر منطبق است اما در پس این شباهت بسیار اختلاف بزرگی هم نهفته است و آن اینکه شیعه مسئله امامت را از مباحث علم کلام می داند، موضوع علم کلام نیز، وجود خدا و صفات و افعال اوست اما اهل سنت این مسئله را از مباحث عمل فقه به حساب می‌آورد که موضوع آن مربوط به افعال بندگان و مکلفین می‌باشد. لذا تفاوت این دو مکتب در مساله امامت یکی از جهت دینی است و دیگری از جهت مقام و شیوه انتخاب.
3-1-4-1- از جهت دینی
امامت و پیشوایی در مکتب شیعه، جزء اصول دین بوده و از نظر لزوم اعتقاد، در ردیف توحید و نبوت و معاد قرار دارد.
الشیعه الامامیه علی بکره ابیهم اتفقوا علی کون الامامه اصلاً من اصول الدین و قد برهنوا علی ذالک فی کتبهم و للرجل ذالک یعد الاعتقاد بامامه الائمه من لوازم الایمان الصحیح عندهم
شیعه امامیه همواره و از پیش اتفاق دارند بر اینکه امامت اصلی از اصول دین است و حقیقتاً آنها برهان و دلیل را بر این مطلب در کتبشان آورده اند از همین جهت است که اعتقاد به امامت ائمه از لوازم ایمان صحیح در نزد آنها شمرده می شود
آنچه که فرقه امامیه می گوید این است که امامت همانند نبوت منصبی است الهی و انتصابی، به این معنی که هر علتی که موجب ارسال رسل گردیده و عمل بدان حکم است، همان علت و سبب در نصب امام و اوصیاء انبیاء بدونه هیچ تفاوتی موجود است و چون بر خداوند سبحان از باب قاعده لطف بر بندگان لازم آمده است تا پیغمبرانی را برای هدایت مردمان بفرستد، همچنین از باب عنایت ازلیش لازم بود که برای دوام و بقاء مکتب نبوت، خلفا و جانشینانی برگزیند تا اساس دین و ریشه احکام آسمانی که به همّت عالی پیامبرانش پایه گذاری گردیده محو و نابود نگردد. امامت در تفکر شیعی در سطحی بسیار بالاتر از حکومت مطرح است. امام وظایفی را بر عهده دارد که یک شعبه آن حکومت است. وظیفه اصلی امام بیان و توضیح اسلام است. او در احکام مرجعیت دارد و بدین جهت، معصوم و خطا ناپذیر است. امام علی در جایگاه امام در جامعه اسلامی می‌فرماید:
اللَّهُمَّ بَلَى لَا تَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّهٍ إِمَّا ظَاهِراً مَشْهُوراً وَ إِمَّا خَائِفاً مَغْمُوراً لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَّهِ وَ بَیِّنَاتُهُ… أُولَئِکَ خُلَفَاءُ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ وَ الدُّعَاهُ إِلَى دِینِهِ
«آری زمین از کسی که برای خدا با حجت بپا خیزد، خالی نمی ماند، او یا نمایان و شناخت شده است، یا ترسان و پنهان، تا حجت های و نشانه های روشن خدا باطل نگردد…اینان جانشینان خداوند در زمین و دعوت کنندگان مردم به دین خداوند هستند.»
ولی در مکتب اهل سنت، امامت از فروع دین است به این بیان که بقاء و دوام دین ارتباطی به وجود امام ندارد و امام نیز از سوی خداوند متعال انتخاب نمی‌شود، بلکه نظام امور امت وابسته به وجود امام و خلیفه است و مردم وی را تعیین می‌کنند، کما اینکه این مطلب در کتب کلامی اهل سنت آمده است.

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.