رشته روانشناسی-دانلود پایان نامه درباره سرمایه اجتماعی

دانلود پایان نامه

برای نیل به اهدافی که با تلاش شخصی شان قادر به دستیابی به آن ها نیستند، باید به همدیگر بپیوندند که برای این نیازمند اعتماد کردن نسبت به یکدیگر است. (همان: 265).
در یک نگاه کلی، سرمایه اجتماعی مفهومی است که بیشتر به ویژگی های جمعی شهروندان اشاره دارد تا به ویژگی های فردی آن. در توسعه شهروندی دموکراتیک، تمرکز بر سطح خرد سرمایه اجتماعی است. سرمایه اجتماعی به این قضیه دلالت دارد که قرار گرفتن در شبکه های اجتماعی که با هنجارهای اعتماد القاء شده،به پشتوانه ای برای دموکراسی و فعالیت سیاسی منجر می شود(park&shin,2003,p.8) همانگونه که رابرت پاتنام در تحلیلش از عملکرد دولت های محلی در ایتالیا به وضوح، جامعه مدنی را از طریق مفهوم سرمایه اجتماعی با دولت دموکراتیک پیوند می دهد. وی می گوید، انبوهی از شبکه های انجمن های داوطلبی سرمایه اجتماعی را همراه با هنجار تعامل و اعتماد به وجود می آورند و شبکه هایی از ارتباطات اجتماعی را برای فعالیت مدنی فراهم می آورند که در نهایت به تأثیر بر عملکرد نهادهای دموکراتیک منجر می شود. این انجمن ها نه تنها برای فراگیری مهارت ها و منابع مشارکتی به اعضایشان کمک می کنند بلکه هنجارها و ارزش های دموکراتیک را نیز به آن ها آموزش می دهند. ظاهراً انجمن ها، چارچوب و چگونگی علایق شهروندان را برای دموکراتیک شدن تسهیل می کنند. (Ibid.p.4)
در واقع،مکتب سرمایه اجتماعی مدعی است که شبکه انبوهی از انجمن ها و اعتماد اجتماعی کاملاً گسترده به صورت توأمان،نقش برجسته ای را در تحکیم دموکراسی ایفا می کند. (Ibid.p.4) علقه های اجتماعی، اعتماد و سرمایه اجتماعی از طریق تأثیرگذاری بر کمیت و کیفیت مشارکت سیاسی شهروندان، به حفظ دموکراسی کمک می کنند؛ یعنی از یک طرف، عضویت های رسمی در انجمن های داوطلبانه از طریق افزایش میزان مشارکت سیاسی به کمیت آن کمک می کند به طوری که مشارکت افراد در «انجمن های مدنی» احساس وظیفه و وابستگی متقابل را افزایش داده و عادت مشارکت را در شهروندان تقویت می کند، از طرف دیگر، قیود و الزام های سرمایه اجتماعی می تواند بر ماهیت مشارکت – کیفیت تأثیر بگذارد.(غفوری و جعفری، 1387 : 229)
مکاتب سرمایه اجتماعی عقیده دارند که مشارکت مدنی در انجمن های داوطلبانه پایه و اساس اجتماعی دموکراسی را می سازند. فرض بر این که انجمن های داوطلبانه در تشکیل و گسترش اجتماعی مختار عمل می کنند، وجود چندین انجمن های داوطلبانه به تحریک رفتار سیاسی و بالا بردن مهارت های شهروندان دموکراتیک کمک می کند. به علاوه، توافق به عمل آمده که، مشارکت مدنی در انجمن های داوطلبانه به توسعه ارزش ها و محسنات دموکراتیک منجر می شود. مثل: اغماض نسبت به عقاید و اعمال سایرین، مسئولیت پذیری، صلح دوستی، احترام برای نظرات مخالف، از طریق آموزش و تربیتLee,2008,p.584)(در سطح جمعی، سازمان های داوطلبانه به عنوان کارگزاری عمل می کنند که افکار گوناگون اعضاء را خلاصه و نمایندگی کرده و به عنوان حلقه اتصالی عمل می کنند که حکومت شوندگان را به حکومت کنندگان مرتبط می سازند و مشارکت اجتماعی فعال شهروندان را تسهیل می کنند.(غفوری و جعفری، 1387: 220) بعدها این بحث مطرح شد که آیا این مسئله در مورد همه انجمن ها صدق می کند یا تنها انجمن های خاصی این اثرگذاری را دارا هستند؟ این پوتنام بود که درگیری انجمنی را به عنوان یکی از فاکتورهای مهم سرمایه اجتماعی مطرح کرد. با این وجود، او تصریح نکرد که آیا درگیری در همه انواع گروه های اجتماعی یک تأثیر را روی افراد دارد یا مشارکت در تنها انواع خاص از گروه های اجتماعی؟ در پاسخ باید گفت، این مسئله کاملاً موجه است که برخی انواع انجمن ها ممکن است در شکل گیری مشارکت مدنی و توسعه دموکراسی های واقعی بهتر عمل کنند. که این امر نه تنها به واسطه منابع ساختاری خاص این انجمن هاست بلکه به دلیل نوع نگرش و ارزش های حاکم بر این انجمن هاست.Lee&Glasure,2007,p.104))
جمع بندی
با توجه به مطالب ارائه شده در زمینه رابطه سرمایه اجتماعی و شهروندی دموکراتیک، شواهد به عمل آمده، تأثیر مثبت سرمایه اجتماعی بر شهروندی دموکراتیک را نشان می دهد. علاوه بر آن، این مسئله مشهود است که دو مؤلفه کلیدی سرمایه اجتماعی – اعتماد و مشارکت مدنی – سهم بسزایی در روند گسترش شهروندی دموکراتیک دارند. در تبیین این رابطه می توان گفت، وجود توأمان دو عنصر کلیدی سرمایه اجتماعی ، یعنی اعتماد و مشارکت مدنی در جامعه علاوه بر تسهیل سازی و تداوم دموکراسی، به توسعه شهروندی دموکراتیک نیز کمک می کند. بدین صورت که؛ وجود گسترده اعتماد در سطح جامعه به شکل گیری انجمن های داوطلبانه و ایجاد مشارکت مدنی کمک می کند ، و از طرفی وجود شبکه های مشارکت مدنی به پرورش شهروندان آگاه به مسائل و امور سیاسی منجر می شود. از نگاهی دیگر با توجه به ابعاد نگرشی و رفتاری شهروندی دموکراتیک می توان گفت، از آن جا که مؤلفه اعتماد بیشتر امری ذهنی و نا محسوس است و کیفیت روابط اجتماعی را در بر می گیرد، می تواند بعد نگرشی شهروندی دموکراتیک – شامل: نگرش به دموکراسی، موازین و نظارت های رسمی، و قانون مداری – را توسعه دهد. و از طرفی دیگر، به دلیل این که مؤلفه مشارکت مدنی، امری ملموس و عینی است و به شبکه های گسترده انجمن های داوطلبی در جامعه مربوط می شود، به احتمال فراوان درصدد توسعه بعد رفتاری شهروندی دموکراتیک بر می آید. به طور کلی می توان گفت، از یک طرف، اعتماد اجتماعی در بین شهروندان، ایمان به دموکراسی را در ذهن آنان می پروراند، و از جهتی دیگر، وجود شبکه های مشارکت مدنی، آنان را به سوی اعمال رفتارهای دموکراتیک سوق می دهد.
13-2 پیشینه تجربی تحقیق
هر تحقیق و پژوهش علمی که صورت می گیرد بر پایه ها، ارکان و نتایج مطالعات و تحقیقات پیشین استوار است. (خاکی، 1386: 165) بررسی پیشینه تحقیق توانایی محقق را در انتخاب اطلاعات مهم و ارتباط آن ها با یافته های تحقیق نشان می دهد و چارچوبی برای اجرای تحقیق فراهم می آورد. هدف از گنجاندن بخش پیشینه تحقیق عبارت است از: 1. برقراری ارتباط منطقی میان اطلاعات پژوهش های قبلی با مسئله تحقیق ، 2. دستیابی به چارچوب نظری و یا تجربی برای مسئله تحقیق و 3. آشنایی با روش های تحقیق مورد استفاده در پژوهش های گذشته. (همان، 27)
بررسی منابع موجود نشان می دهد که تاکنون در هیچ یک از پژوهش های انجام شده (بویژه مطالعات داخلی) به تأثیر سرمایه اجتماعی بر شهروندی دموکراتیک پرداخته نشده است. اغلب منابعی که در این جا مرور می شوند پژوهش هایی هستند که اغلب جنبه تاریخی داشته و به طور تلویحی به این موضوع اشاره نموده اند.
1-13-2 مطالعات انجام شده داخلی
1-محمود شارع پور (1380). فرسایش سرمایه اجتماعی و پیامدهای آن.
مقاله شارع پور از دو بخش تشکیل شده است. بخش اول به تعریف سرمایه اجتماعی و ابعاد مختلف آن در سطوح گوناگون اختصاص یافته است. در این بخش محقق با بررسی نظریات بوردیو، کلمن، پاتنام، اجزای مختلف سرمایه اجتماعی را شناسایی کرده است. سپس تقسیم بندی های درونی این اجزاء و تأثیرات آن ها در سطوح درون گروهی و بین گروهی را مورد تأکید قرار داده است. محقق در بخش دوم مقاله به بررسی ارتباط سرمایه اجتماعی با ویژگی های فرهنگ مدنی و سیاسی جامعه پرداخته است. در این بخش به این مسئله تأکید شده است که شناسایی میزان و روند سرمایه اجتماعی در میان اقشار مختلف جامعه می تواند برای شناسایی روند تحولات فرهنگی و اجتماعی آن جامعه، مثمرثمر واقع شود. وی با بهره گرفتن از تحقیقات وربا، پاتنام و اینگلهارت، بین سرمایه اجتماعی و روابط مبتنی بر اعتماد، عضویت در انجمن های داوطلبانه، تقویت مشارکت سیاسی، عملکرد دموکراتیک نهادهای حکومتی و تقویت نهادهای مدنی قائل به ارتباط مستقیم است.
2-طاهره جاویدی کلاته جعفرابادی (1385). اصول تربیت شهروند دموکراتیک در جمهوری اسلامی ایران.
به عقیده نگارنده، برقراری مردمسالاری دینی در ایران اسلامی ، اقتضا ء می کند برنامه های روشنی برای تربیت شهروندان دموکراتیک در نظر گرفته شود. به عبارت دیگر در صورت وجود شهروندان دموکراتیک می توان زمینه مردمسالاری دینی را در کشور ایجاد نمود. نویسنده این سوالات را مطرح می کند که: آیا تربیت شهروند دموکراتیک تابع اصول مشترکی در تمام کشورهاست؟ و یا اینکه تربیت شهروند دموکراتیک امری اقلیمی است و باید با نظر به شرایط بومی و براساس مبانی آرمانی و اعتقادی حاکم بر آن مورد نظر قرارگیرد؟ در این مقاله نگارنده، ضمن تشریح برخی از مبانی انسان شناسی در نظام اسلامی و بررسی ویژگی های دموکراسی در ایران اسلامی، اصول تربیت شهروند دموکراتیک را ارائه می نماید. تصریح می شود بررسی موارد ذکر شده با نظر به آیات قرآن، دیدگاه های: امام علی ( ع)، امام خمینی (ره) و قانون اساسی و برخی از دیدگاه های صاحبنظران نظریه سازگاری اسلام و دموکراسی و برخی از صاحبنظران تربیتی صورت پذیرفته است.
3-طاهره جاویدی و مرضیه عالی (1387). تحلیلی بر ابعاد و گستره آموزش غیر رسمی در تربیت شهروند دموکراتیک.
این مقاله روشن سازی نقش آموزش و پرورش غیر رسمی در تربیت شهروند دموکراتیک را کانون توجه خویش قرار داده است. براین اساس سوال اصلی در این مقاله عبارت است از این که، در آموزش و پرورش غیر رسمی به منظور تربیت شهروند دموکراتیک باید از چه راهبرهایی استفاده نمود؟ از این رو به منظور پاسخگویی به سوأل مذکور در این مقاله ضمن توضیح ملزومات اساسی شهروند دموکراتیک ، یعنی دانش، مهارت و منش دموکراتیک، نقش آموزش غیر رسمی در تربیت شهروند دموکراتیک مورد تحلیل قرار می گیرد و آن گاه این مسئله که آموزش غیر رسمی در تقویت کدام یک از ابعاد تربیت شهروند دموکراتیک می تواند نقش کم رنگ تر یا پر رنگ تری ایفا نماید، بررسی می شود. در بخش پایانی این مقاله روش های الگوسازی اجتماعی (یادگیری مشاهده ای)، روش فضا سازی و ایجاد فضاهای مجازی برای تمرین شهروندی دموکراتیک، و روش بحث و گفتگوی انتقادی و بحث و گفتگوی انتقادی پیرامون ابعاد و اهمیت تربیت شهروند دموکراتیک، به عنوان نمونه هایی از روش های آموزش و پرورش غیر رسمی در تربیت شهروند دموکراتیک مطرح شده است.
4-ملیحه شیانی و سیاوش فاطمی نیا ( 1388). میزان آگاهی شهروندان تهرانی از حقوق و تعهدات شهروندی
به عقیده نویسندگان، یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر پیشرفت و توسعه جامعه، میزان آگاهی شهروندان آن جامعه و به طور کلی دانش اجتماعی (در معنای عام) آن ها است. در کلان شهرهایی همچون تهران که محل انبوه جمعیت با ضریب تعاملات بسیار بالاست، آگاهی شهروندی می تواند تسهیل گر روابط بوده و بستری مناسب برای برنامه ریزی اجتماعی فراهم آورد. این تحقیق در ارتباط با میزان آگاهی شهروندان از حقوق و تعهدات شهروندی است. پس از مرور نظریه و تاریخچه شهروندی، براساس مدل پارسونز، حقوق و تعهدات شهروندی در چهار بعد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مورد سنجش قرار گرفته است. نمونه آماری تحقیق 767 نفر است که از مناطق مختلف و از بین شهروندان بالای 16 سال شهر تهران گردآوری شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که بیشترین آگاهی شهروندان در حوزه فرهنگی با میانگین 81/77 و به همین ترتیب میانگین آگاهی شهروندان در حوزه اقتصادی و اجتماعی 65/64 و 71/63 می باشد. پایین ترین میزان آگاهی شهروندان در حوزه آگاهی سیاسی است که میانگین آن 09/55 است.
2-13-2 مطالعات انجام شده خارجی
1-پاملا پکستون ( 2002) سرمایه اجتماعی و دموکراسی.
پکستون در مطالعه خود به بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و دموکراسی در مقیاس جهانی دست می زند. او در این مطالعه در کنار توجه به اثر سرمایه اجتماعی بر دموکراسی به اثر متقابل دومی بر اولی نیز توجه کرده است. او داده های مطالعه خود را از تحقیق « پیمایش ارزش های جهانی »، و بانک اطلاعات، «اتحادیه انجمن های بین المللی» می گیرد. پکستون سرمایه اجتماعی را به عنوان ویژگی کلی کشورها در نظر گرفته و اثرات آن را بر ایجاد و حفظ سازمان های دموکراتیک سالم بررسی کرده است. او این اثرات را در دو محور می داند: 1. کمک به ایجاد دموکراسی در کشوری که دموکراتیک نبوده2.حفظ و بهبود دموکراسی موجود
سرمایه اجتماعی با ایجاد فضا برای پیدایش و انتشار گفتمان انتقادی در مورد حکومت وقت و تدارک راهی برای مخالفت فعال با نظام به انتقال جامعه به دموکراسی کمک می کند. نتایج تحقیق نشان می دهد که رابطه میان سرمایه اجتماعی و دموکراسی دوجانبه است. مطالعه طولی بیانگر این موضوع است که سرمایه اجتماعی ، دموکراسی را تقویت می کند و اثر واکنش از دموکراسی به سرمایه اجتماعی هم وجود دارد. همچنین برخی گونه های انجمن های مرتبط با یکدیگر در تقویت دموکراسی بهتر عمل می کنند.
2-رایس و لینگ (2002). دموکراسی و سرمایه اجتماعی و ارتباط آن با فضای جامعه
رایس و لینگ در تحقیقی با روش تطبیقی، رابطه میان سرمایه اجتماعی و دموکراسی را در یازده کشور اروپایی و امریکایی مورد بررسی قرار داده اند. و معتقدند کشورهایی که سرمایه اجتماعی شهروندان آن بالاتر بوده است. میزان گرایش به رفتارهای دموکراتیک آنان نیز بیشتر بوده است. درحالی که کشورهایی که میزان سرمایه اجتماعی در میان شهروندان آن پایین بوده است میزان تحقق رفتارهای دموکراتیک در آن ها نیز پایین بوده است.
3-چونگ. مین پارک و دا چول شین( 2003). سرمایه اجتماعی و شهروندی دموکراتیک: مطالعه موردی کره جنوبی
به عقیده محققان، در ابتدا نظریه های مربوط به تداوم و استحکام دموکراتیک بر نقش جامعه مدنی تأکید داشت. اما امروزه بر این عقیده اند که وجود جامعه مدنی یک فاکتور مهم و نه، تنها فاکتور برای انتقال و دوام دموکراسی است. در واقع ابتدا، نقش جامعه مدنی در سطح کلان تغییر سیستمی متمرکز بود، در حالی که شناخت اینکه چطور جامعه مدنی بر فرایند دموکراتیزه شدن افراد مؤثر است ، نسبتاً خرد است. با توجه به این مسئله، در تحقیق حاضر، کشور کره به عنوان موردی در نظر گرفته شد که در آن تأثیر سرمایه اجتمای – به عنوان سیمای مهم جامعه مدنی – بر شهروندی دموکراتیک در سطح افراد مورد بررسی قرار گرفته شد و با بهره گرفتن از تکنیک پیمایش به اجرا درآمد. نتایج بررسی این بیانگر این مسئله بودند که، درگیری اجتماعی شهروندی دموکراتیک رفتاری را توسعه می دهد، در حالی که اعتماد اجتماعی شهروندی دموکراتیک نگرشی را رشد می دهد.
4-ای . ری لی و یونگ یو. گلیسر ( 2007) . سرمایه اجتماعی و مشارکت سیاسی در کره جنوبی.
این مقاله، در بررسی خود مفاهیم موج های دوم و سوم دنیا را به کار می برد. توسعه سرمایه اجتماعی را به عنوان فهم اصطلاح مشارکت مدنی در کره مورد تحقیق قرار می دهد. علت پیشین سرمایه

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید