ساختارهای اجتماعی

دانلود پایان نامه

– نبود ایده جدید برای ادامه بحث
– ارزشیابی فراشناختی انتهای جلسه
همانطور که در این گفت‌وگو مشاهده می‌شود، سازوکار نوبتدهی با توجه به قراردادی از پیش تعیین‌شده (بلند کردن دست و اعلام قبلی) است که افراد، خود آن را وضع کرده‌اند. اما با توجه به نوع بحث و میزان مشارکت و درگیری افراد در آن، گهگاهی شرکت‌کنندگان بدون نوبت وارد عمل میشوند و قواعد وضع‌شده را زیر پا می‌گذارند. اگر این امر منجر به هرج‌ومرج نشود، تسهیلگر در غالب موارد، اجازه ادامه بحث را خواهد داد. فرایند نوبتگیری و برقراری پیوند میان گفتهها، اساس شکلگیری یک گفتوگوی منسجم است و توجه ما را به این مهم جلب می‌کند که چگونه اعضای حلقه کندوکاو، بدون تحمیل ساختارهای اجتماعی، مراقبت اجتماعی را شکل می‌دهند.
در گفت‌وگوی حاضر، افراد عموماً در پیوند با هم سخن میگویند و تمایل به نظم و ترتیب حول محور واکنش‌ها و پاسخهای پیش‌بینی شده دیگران دارند که این مهم از ویژگیهای اصلی گفت‌وشنود است. «نظم و ترتیب اجتماعی حاصل دستاورد عملیِ مشترکی است که اعضای جامعه محقق می‌کنند. در مکالمات معمولی این تمایل بارز نیست و زیر پا گذاشته می‌شود. اما در مورد گفتوگو باید بگوییم شرکتکنندگان در گفتوگو، نظم رویدادهای مورد بحث را با یکدیگر ایجاد و تبیین میکنند. در اینجا یک واقعیت مشخص و مهم این است که شرکت‌کنندگان نظم منطقی را در نوبت صحبت رعایت می‌کنند؛ به طوری که گویی هر کسی می‌داند نوبت او چه وقت است.» (تولستون، 1387: 27)
از سوی دیگر، در این گفت‌وگو مشاهده میکنیم واژگان جملات مورد استفاده دانشآموزان، ارتباط منسجمی با مهارتهای گفتوگوی اندیشمندانه دارد. برای مثال می‌توان به مواردی چون «من فکر می‎کنم که…»، «من با نظر … مخالفم چون …»، «من میخوام نظرم رو عوض کنم»، «من میتونم شفافترش کنم» و… اشاره کرد که در بحث مذکور کاربرد بسیار آنها را از سوی دانش‌آموزان شاهدیم و میتوان آن را یک کنش اجتماعی دانست. این کنش سبب می‌شود گفتوگو رو به جلو باشد و تفاهم مشترک در «معنای واژه‌ها» و روند گفتوگو شکل گیرد. تحلیل فوق همچنین، نهاد اجتماعی تعامل را بررسی نموده که شامل نقل قضایا، ابراز مخالفت، پاسخ گفتن و… است. این موارد، به طور زمینهای و در فضای تعامل با یکدیگر تولید شدهاند.
معمولاً روشی که برای ابراز مخالفت در این گفتوگوها به کار میرود، استفاده از شیوه «توالی دیدگاه_ابراز» است. در اینجا هر فرد به جای اینکه بدون دانستن موافقت یا عدم موافقت سایرین با نظر خویش، دیدگاه خود را مستقیماً بیان کند، پس از شنیدن دیدگاه او، نظر خود را در فضایی دوستانه ابراز می‎نماید. زیرا مشارکت‌کنندگان میتوانند آنچه گفته شده است، با بیان خود درباره موضوع تطبیق دهند و ایده او را نیز به زبان خود بازگویی کنند. (مینارد،1991نقل شده در رپلی، 1390: 154) تفاوت عمده‌ میان کنش «مخالفت کردن» در این گفتوگوها و سایر تعاملات اجتماعی این است که در گفت‌وگوی مذکور، «مخالفت کردن» به عنوان روند طبیعی بحث، مورد پذیرش همگان قرار گرفته و افراد به عنوان روندی طبیعی، قضاوت خود را به تعویق می‌اندازند. این درحالی است که در سایر مکالمات، اغلب مخالفت کردن ناپسند شمرده میشود و لذا برای ابراز آن، معمولاً ترکیبی از کنشهای تعلل، تردید، مقدمهچینی، تسکین‌های اجباری و سپس شرح و تفصیل(بهانه و توجیه) صورت میگیرد.
نمودار زیر ساختار کلی گفت‎وگو در این جلسه کلاسی را نشان می‌دهد.
شکل(4-1): ساختار گفت‎وگو پیرامون مفهوم درستی
4-1-2-2 گفتوگو پیرامون چیستی مفهوم «زمان»
با توجه به فرایند کلی جلسات گفت‌وگویی کلاس «فلسفه‌برای‌کودکان»، در مشاهدات کلاس‌های پایه پنجم دخترانه، تسهیلگر داستانی از کتاب «داستانهای فکری برای کودکان»می‌خواند و پس ثبت و طبقه‌بندی سؤالات دانش‌آموزان، دو مبحث کلی «شانس» و «زمان» برای دستور کار جلسات آتی در نظر گرفته می‌شود. یکی از سؤالات دانشآموزان در مبحث «زمان»، پیرامون بررسی واقعیت داشتن گذشته، آینده و حال است. در جلسه بعد، تسهیلگر معماهایی برای آماده‌سازی ذهن دانش‌آموزان جهت ورود به گفت‌وگو پیرامون چیستی مفهوم زمان و بررسی سؤال مذکور به کلاس می‌آورد.
وارد ماشین زمان می‌شوید و پنج سال به عقب برمی‎گردید. وقتی می‎رسید، چند سال خواهید داشت؟
الف- همان سنی که ترک کردید.
ب- پنج سال جوان‌تر
ج- دو شخص، با پنج سال اختلاف سن
د- سن دیگری
بچه گربه شما همراهتان می‌آید، اما وقتی می‌خواهید برگردید او را پیدا نمی‌کنید و مجبور می‌شوید تنها برگردید. قبل از سفر یعنی پنج سال پیش بچه‌گربه‏ای گم نکرده بودید اما حالا به نظر می‎رسد که گم کرده‎اید. چه اتفاقی می‎تواند افتاده باشد؟
الف- گذشته را تغییر دادهاید.
ب- گذشته دومی را خلق کردهاید.
پ- گذشته دیگری را ملاقات کردهاید.
ت- اشتباه میکنید. حتما بچه گربه را پنج سال پیش گم کردید.
ث- پاسخی دیگر

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.