علامه طباطبایى

دانلود پایان نامه

اظهار نظر علما و بزرگان درباره ایشان:
رهبر معظم انقلاب حضرت آیت الله خامنه اى: رهبر معظم انقلاب، در دیدار مرحوم دشتى در سال 1370 فرمودند: «من خیلى امروز با دیدن شما خوش حال شدم و مشتاق دیدار شما بودم. همین قدر بدانید که ما و دیگر مسئولین نظام، آرزومندیم کارهاى مثبت پیرامون نهج البلاغه انجام گیرد؛ نظام ما از شما تشکر مى کند». رهبر انقلاب همچنین در دیدار خانواده مرحوم دشتى در سال 1380 فرمودند: «آقاى دشتى جزو عناصر مفید بودند. زحمت‌هایشان با ارزش بود…. حیف شد، ایشان مى‌توانست سال‌ها خدمت کند. ایشان خیلى پرشورو پرانرژى بودند … هر کس به ایشان احترام کند به اسلام، امیرالمؤمنین × و نهج البلاغه احترام کرده است … من اغلب کتاب‌هاى ایشان را مطالعه کردم. بسیار مفید و خوب هستند. کتاب معجم ایشان از همه بهتر است، ایشان خوش سلیقه، خوش رو و با پشتکار بودند».
استاد محمد تقى جعفرى‏ & درباره مجموعه آشنائى با نهج ‏البلاغه:
از جمله این کارها، تلاش و کوشش بلیغ و بسیار ارزنده‏ای‌ است که محقق ارجمند و دانشمند محترم آقاى محمد دشتى پیرامون ابعاد متنوع این کتاب بزرگ انجام داده است. شکى نیست در این‌که آشنایى با نهج البلاغه براى تحصیل معارف حقیقى الهى و علم به آن بدون شناخت آن ابعاد متنوع یا امکان پذیر نیست و یا نتیجه‏اى جز اطلاعى ناقص و محدود نخواهد داشت. این کار بزرگ بقدرى ارزنده و مورد نیاز جامعه ماست که مى‏توان گفت:
یکى از کارهاى کم نظیر حوزه مبارکه قم در مقوله خود مى‏باشد که مخصوصاً دانشجویان دانشکده‏ها و طلاب حوزه‏هاى علمیه را به یک حرکت علمى و عملى بسیار پر معنى وادار مى‏کند. مى‏توان گفت: ارزش این‌گونه تلاش‌هاى سازنده موقعى به خوبى روشن مى‏گردد که نونهالان باغ علم و معرفت، نخست با یک بینایى و صفاى فطرى از آراء و نظرات و عقائد دیگر متفکران جوامع بشرى ما درباره معارف انسانى در دو قلمرو «انسان آن‌چنان‌که هست» و «انسان آن‌چنان‌که باید» نیز اطلاعات لازم بدست بیاورند و سپس سخنان امیر المؤمنین ‏× را با کمال بصیرت و خلوص مطالعه و بررسى نموده و درک کنند، تا بدانند که کار و تلاش درباره چنین سخنان و سطوح و ابعاد متنوع آن چه معنى دارد؟
مؤلف ارجمند تتبع و تحقیق در مباحث خود را پیرامون جهات و ابعاد کتاب جاودانى نهج البلاغه در 12 مجلد در معرض مطالعه و تحقیق طلاب محترم و دانشجویان عزیز و محققان عالیقدر گذاشته است و این جانب این مجلدات را در حد لازم براى بیان نظر مطالعه نمودم. این مجلدات در نوع کار خود که تحقیق و بررسى موضوعات و مسائل گوناگون پیرامون نهج البلاغه است، نخستین گام است که توانسته نتائیج کارهاى گذشته را هم باضافه حقایق تازه، در اختیار کاروانیان علم و معرفت قرار بدهد.
آیت اللّه حسن زاده آملى: علامه حسن زاده آملى در نمازى که بر پیکر مرحوم دشتى در حرم حضرت معصومه ÷ خواندند، فرمودند: «خداوندا! ما شهادت مى‌دهیم که او یکى از اولیاى تو بود و همواره تلاشگر بود در گسترش فرهنگ و آثار علوى و فاطمى».
آیت اللّه جوادى آملى: «ایشان الحمدللّه موفق بودند … راه ایشان را ادامه دهید. ایشان میهمان کریمه اهل بیت هستند و در هر لحظه صلوات و برکات به روح ایشان واصل مى‌شود».
آیت اللّه جعفر سبحانى: «این مرد، بسیار سخت کوش و خدمتگزار بود. در راه عشق على × و نشر ولایت و علوم اهل بیت ^ سر از پا نمى‌شناخت. این مرد، هم مؤمن بود و هم عمل صالح داشت».
وفات: در شب چهاردهم اردیبهشت 1380، کبوتر خونین بال و عاشق حریم علوى در حالى که ذکر مقدس یا حسین × و زمزمه مصائب حضرت زینب ÷ بر لب داشت، به سراى باقى پرکشید و در جوار کریمه اهل بیت ^ در شهر قم آرام گرفت.
11. 12. 2. 1. آیت الله شیخ جعفر سبحانی
حضرت آیت الله جعفر سبحانى تبریزى در 28 شوال المکرم 1347 ﻫ. ق (20 فروردین 1308 ش) در تبریز در خانواده علم و تقوا و فضیلت دیده به جهان گشود.
آیت الله حاج شیخ جعفر سبحانى پس از فراغت از تحصیلات ابتدایى در مکتب خانه مرحوم میرزا محمود فاضل به فراگیرى متون ادب پارسى پرداخت و کتاب‌هاى گلستان و بوستان و تاریخ معجم و نصاب الصبیان و ابواب الجنان و … را فراگرفت. در 14 سالگى رهسپار مدرسه علمیه طالبیه تبریز گردید. از اساتید ایشان مى‌توان به آیت اله روح اله خمینى و حاج شیخ حسن نحوى و میرزا محمدعلى مدرس خیابانى صاحب ریحانه الادب و استاد علامه طباطبایى و … اشاره کرد.
ایشان یکى از مدرسان دارالتبلیغ اسلامى قم به شمار مى‌روند که در زمینه تاریخ ملل و کلام اسلامى تحقیق مى‌کنند و همچنین وى مؤسس مرکز مطالعات کلام اسلامى (مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام صادق ×) در قم (1359) است و یکى از اساتید برجسته حوزه علمیه قم است که در علم کلام سرآمد حوزه است.
آقای حسن زاده پس از درگذشت آیت اله شیخ جواد تبریزى و با استظهار به درخواست گروهى از مردم آذربایجان به صحنه مرجعیت وارد شد.
از دیگر فعالیت‌هاى علمى و فرهنگى ایشان مى‌توان به: تأسیس و نگارش دانشنامه کلام اسلامى، تاسیس مجله و مرکز تخصصى کلام اسلامى، تالیف کتب درسى دانشگاهى و حوزوى و عضویت در هیات امناى دایره المعارف اسلامى و …. اشاره کرد و از جمله آثار ایشان، الکتب الکلامیه و معجم المتکلمین، موسوعه طبقات الفقها، معجم التراث و الموسوعه الرجالیه، فروغ ابدیت، سیماى فرزانگان، آئین وهابیت و …
نظر آیت الله جعفر سبحانى درباره نهج البلاغه: سؤال: کدام موضوع یا موضوعات از نهج البلاغه نیاز به بحث و بررسی بیشتر از سوی عالمان دارد؟
آیت الله سبحانی: مجموع خطبه‌ها، نامه‌ها و کلمات قصار آن حضرت بر دو بخش تقسیم می‌شود: بخشی مربوط به برون‌گرایی است که به احکام اسلامی و نظام‌های آن، مکاتبه با شخصیت‌ها و دستورها و سفارش‌های رزمی و سیاسی پرداخته می‌شود. ما همه آن‌ها را نوعی برون‌گرایی می‌دانیم. بخشی دیگر مربوط به درون‌گرایی است که به مسائل مربوط به معرفت خدا و پیامبران و شناخت عوالم عینی و کمالاتی که انسان می‌تواند در این راه به دست آورد، می‌پردازد. این بخش از کلمات امام کاملا دست نخورده مانده و تفسیر لازم درباره آن، انجام نگرفته است، یعنی جملاتی از قبیل خطبه 220، بیشتر باید مورد توجه قرار گیرد: «فداحیی عقله و امات نفسه، حتی دق جلیله، و لطف غلیظه، برق له لامع، کثیر البرق، فابان له الطریق، و سلک به السبیل و تدافعته الابواب الی باب السلامه و تبتت رجلاه بطمانینه، فی قرار الامن و الراحه؛ همانا خرد خود را زنده گرداند، و نفس خویش را میراند چندان که ـ اندام ـ درشت او نزار شد و ستبری‌اش زار. نوری سخت رخشان برای او بدرخشید و راه را برای وی روشن گردانید، و او را در راه راست راند، و از دری به دری برد تا به در سلامت کشاند، و خانه اقامت و دو پای او در قرار گاه ایمنی و آسایش استوار گردید به آرامشی که در بدنش پدیدار گردید.»
سؤال: از میان ترجمه‌ها و شرح و تفسیرهای نهج البلاغه و هم چنین سایر آثار موجود در باب شخصیت و افکار آن حضرت کدام را بیشتر می‌پسندید و چرا؟
آیت الله سبحانی: درباره نهج البلاغه از جهات مختلفی می‌توان سخن گفت:
الف) ترجمه‌ها: مترجمانی که اخیرا دست به ترجمه نهج البلاغه زده اند، آگاهی آن‌ها از علوم عربی و قواعد و لغت شناسی چندان استوار نیست لذا بسیاری از ترجمه‌ها در موارد زیادی برداشت است نه ترجمه دقیق عبارت حضرت. به نظر بنده، ترجمه ملاصالح قزوینی متقن ترین ترجمه است الا این که سبک ترجمه او، قدیمی است. و آهنگ زبان فارسی را ندارد همان طور که ترجمه جناب آقای دکتر شهیدی ترجمه ای، متقن و فصیح می‌باشد. در هر حال این کتاب، نیاز به ترجمه گروهی دارد که هر کدام آن‌ها از دیدگاه خاص و تخصص خاص، ترجمه را پی گیری کنند.
ب) از نظر محتوا: از نظر محتوا جنبه های تاریخی شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، بسیار خوب است. در این کتاب مطالب ارزنده‌ای وجود دارد که کمتر در کتاب‌های دیگر پیدا می‌شود. در حقیقت این کتاب، پلی میان ما و گذشتگان است که افکار گذشتگان را به آیندگان منتقل می‌کند. اما آن گاه که به مسائل فلسفی، کلامی و عرفانی می‌پردازد چندان ظهور و جلوه ای ندارد. ولی شرح ابن میثم (متوفی 689) ـ بر خلاف شرح ابن ابی الحدید ـ در ترسیم مسائل تاریخی بسیار ناتوان است و تسلط او بر تاریخ و حدیث چندان اعتباری ندارد ولی در زمینه مسائل عرفانی، کلامی و فلسفی، الحق والانصاف تبحر کافی دارد. شرح نهج البلاغه «خوئی» خواسته است میان هر دو شرح جمع کند و یک شرح جامع از خود نشان دهد ولی از آن جا که ضد عرفان و فلسفه است در مواردی لغزش هایی دارد. به علاوه مدارک زیادی که امروزه در دست است، در اختیار او نبوده است. البته این را هم بگویم که شرح های دیگر هم هر یک در جای خود، مفید و سودمند است (شکرالله مساعیهم.)
سؤال: علت عدم اقبال و توجه فقها به نهج البلاغه به عنوان یک منبع فقهی چیست؟
آیت الله سبحانی: اولاً: آن چنان نیست که فقها اقبالی به نهج البلاغه نداشته باشند. نهج البلاغه یکی از منابع وسائل الشیعه است. چیزی که هست مرحوم رضی اسناد خطبه‌ها و نامه‌های نهج البلاغه را حذف کرده و متون آن‌ها را آورده است، چون او نسبت آن‌ها را به امام علی × ثابت و روشن می‌دانست و نیازی به ذکر سند نمی‌دید، ولی طول زمان آن تواتر یا استفاضه را کاهش داده است. از این جهت، متاخرین فقها کم‌تر از نهج البلاغه در قلمروهای فقهی بهره گرفته‌اند. ولی اکنون که مصادر نهج البلاغه به وسیله محققان تنظیم و منتشر شده است، با توجه به این که خبر موثوق الصدور، حجت است نه قول ثقه، بنابر این با گردآوری قراین و شواهد می‌توان بر صدور خطبه‌ها از آن حضرت، اطمینان پیدا کرد و در مقام فتوا اعتماد نمود.
سؤال: چنانچه جنابعالی اثر یا آثاری در مورد امام علی × تالیف یا ترجمه فرموده‌اید، ویژگی‌های آن را بیان فرمایید؟
آیت الله سبحانی: این جانب، درباره زندگانی امیرمؤمنان کتابی به نام «فروغ ولایت» نوشته‌ام. این کتاب در عین حال که در 700 صفحه چاپ شده اما در آخر کتاب یادآور شده‌ام که بخش هایی از زندگانی آن حضرت در این کتاب نیامده است و باید درباره آن بحث و گفت وگو شود، نظیر: علم و دانش، زهد و پارسایی، فضایل و مناقب، خطبه‌ها و خطابه‌ها، رسائل و نامه‌ها، پندها و کلمات قصار، احتجاجات و مناظرات، اصحاب و یاران ایشان و سرگذشت آنان معجزات و کرامات، قضاوت‌ها و داوری‌های محیرالعقول و … در این کتاب مورد بحث و بررسی قرار نگرفته است که این موضوعات هر یک به تنهایی، مجالی دیگر و کتابی جداگانه می‌طلبد.
تألیفات استاد در زمینه نهج البلاغه:

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.