علامه طباطبایی

دانلود پایان نامه

…سپس علی فرمود: شما را به خدا سوگند می دهم آیا می دانید هنگامی که آیه «یا ایها الذین آمنو اتقوالله و کونوا مع الصادقین» نازل شد سلمان گفت: یا رسول الله آیا این آیه دارای عمومیت است؟ همه مومنان را شامل می شود یا ویژه برخی است؟ پیامبر فرمود: کسانی که این ماموریت را یافتند عامه مومنین بودند ولی صادقین مخصوص برادرم علی و اوصیای دیگر من پس از وی تا روز قیامت است. گفتند بار خدایا آری.
ابن جوزی در«تذکره» می‌گویند:
قال علماء السیر معناه کونوا مع علی و اهل بیته
بلکه مورخان گفته اند که معنای «کونوا مع الصادقین» این است که با علی و اهل بیتش باشید.
طبق این حدیث «صادقین» ائمه دوازده گانه شیعه هستند. البته در برخی کتب حدیثی و تفسیری اهل سنت احادیث دیگری وارد شده است که در آن صادقین به ابی بکر و عمر یا پیامبر و اصحاب وی تفسیر شده است که از نظر سند قابل اعتماد نیست. برخی از آنها را یاد آور می‌شویم:
ابن عساکر از ضحاک روایت کرده است: «یا ایهاالذین آمنوا اتقوالله و کونو مع الصادقین قال: مع ابی بکر و عمر و اصحابهما.» که در آیه کریمه (صادقین) را ابوبکر و عمر و اصحاب آنان دانسته است.
طبری حدیث دیگری از سعید بن جبیر روایت کرده است که صادقین ابوبکر و عمر هستند.
«اولاً در سند حدیث اول، جویبر بن سعید ازدی است که ابن حجر در تهذیب التهذیب از افراد بسیاری از ائمه رجال مانند (ابن معین) و (ابی داوود) و (ابن عدی) و (نسائی) تضعیف وی را نقل کرده است، و (طبری) همین حدیث را از ضحاک نقل کرده که جویبر نیز در سند آن است.
در سند حدیث دوم (اسحاق بن بشر کاهلی) است که ذهبی در میزان الاعتدال به روایت (ابن ابی شبیه) و (موسی بن هارون) و (ابوزرعه) و (دارقطنی) وی را دروغگو و واضع حدیث دانسته است.
ثانیاً پس از این که از خود آیه و شواهد آن دانسیتم که «صادقین» در آیه معصومانی هستند که به بودن با آنان امر شده است، کسانی که به اتفاق همه مسلمانان معصوم نباشند ازاین آیه خارج هستند و همه مسلمین اتفاق دارند که عمر و ابوبکر معصوم نبوده اند پس این دو نمی‌توانند از مصادیق «صادقین» در آیه مذکور باشند.»
3-2-2-4- آیه إکمال
الْیَوْمَ یَئِسَ الَّذِینَ کَفَرُواْ مِن دِینِکُمْ فَلاَ تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الإِسْلاَمَ دِینًا
3-2-2-4-1- مراد از «الیوم» چه روزی است؟
در کتاب‌های تفسیری شیعه و سنی در تعیین این روز اختلاف وجود دارد. عده‌ای از مفسران اهل سنت به منظور فرار از واقعیت سعی کرده‌اند مصداقی غیر از روز غدیر را برای آیه پیدا کنند. اما خوشبختانه قرائن و شواهد موجود در آیه و روایات گوناگون در بیان شأن نزول آن به قدری فراوان است که بسیاری از مفسران اهل سنت را نیز وادار به اعتراف کرده که مراد از «الیوم» روز غدیر خم است. ما در این جا به اختصار به برخی نظر‌ها اشاره کرده و در پایان شواهد و دلایل این نظر را که مراد از الیوم روز غدیر خم است نقل خواهیم کرد.
برخی از دانشمندان و مفسران اهل سنت در تعیین مصداق آیه بر این باورند که مراد از آن، زمان ظهور اسلام و بعثت رسول خدا است.
در پاسخ به این نظر، علامه طباطبایی می‌گوید:
لا سبیل إلى ذلک لأن ظاهر السیاق أنه کان لهم دین کان الکفار یطمعون فی إبطاله أو تغییره، و کان المسلمون یخشونهم على دینهم فأیأس الله الکافرین مما طمعوا فیه و آمن المسلمین و أنه کان ناقصا فأکمله الله و أتم نعمته علیهم و لم یکن لهم قبل الإسلام دین حتى یطمع فیه الکفار أو یکمله الله و یتم نعمته علیهم.
این تفسیر با هیچ کدام از جمله‌های آیه سازگاری ندارد زیرا که مضمون آیه آن است که کافران به ابطال و تحریف اسلام طمع داشتند ولی خداوند در آن روز آنان را مأیوس کرد. همچنین دین، ناقص بود و آن را کامل فرمود و نعمتش را نیز تمام کرد. مسلمانان، قبل از اسلام دینی نداشتند تا آن که کافران در آن طمع کنند و بعد آن دین را خداوند کامل کرده و نعمتش را بر آنان تمام نموده باشد.
فخر رازی نیز در تفسیر آیه شریفه گفته است که کلمه «الیوم» در این آیه در معنای حقیقی خود به کار نرفته است بلکه معنای مجازی دارد، بدین معنی که «یوم» در اینجا به معنی «دوران» و «یک برهه از زمان» است نه یک قطعه کوتاه از زمان. مثل این که گفته می‌شود «دیروز جوان بودم و امروز پیر شدم» – یعنی دوران جوانی گذشت و دوران پیری فرا رسید – نه این که حقیقتاً روز گذشته جوان بوده و امروز پیر گشته است.
پاسخ این نظریه واضح و روشن است؛ زیرا معنای مجازی و غیر حقیقی نیاز به قرینه روشنی دارد. آقای فخر رازی چه قرینه روشنی برای این معنای مجازی ارائه می‌کند؟.
عده‌ای گفته اند مراد از الیوم روز فتح مکه است.

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.