تا­کنون هفت نوع عامل رشد اندوتلیال عروقی شناسایی شده­اند که شامل VEGF-A، VEGF-B،  VEGF-C، VEGF-D، VEGF-E، VEGF-F و PIGF می­باشند. این فاکتورها نقش مهمی در آنژیوژنز، لنفوژنز و واسکولوژنز ایفا می­کنند (24).

VEGF-A : گلیکوپروتئینی با وزن مولکولی 42-34 کیلودالتون بوده که دارای هفت ایزوفرم است که به ترتیب متشکل از 121، 145، 148، 165، 183، 189 و 206 اسید آمینه هستند. نشان داده شده است که VEGF-A از نظر بیولوژیکی، فعال­ترین ایزوفرم می­باشد و قابلیت اتصال به هر دو گیرنده VEGFR-1 و VEGFR-2 را دارد. در مطالعات آزمایشگاهی (in vitro ) VEGF-165 از لحاظ بیولوژیکی فعال­ترین و فراوان­ترین ایزومر VEGF است که نقش بسیار مهمی در آنژیوژنز دارد و تولید آن می­تواند تا زمانی که سلول در معرض هایپوکسی یا هایپوگلیسمی قرار دارد تحریک شود (20).

VEGF-B : این فاکتور رشدی که در سال 1995 کشف شد دارای دو ایزوفرم با 167 و 186 اسیدآمینه­ می­باشد که به ترتیب دارای وزن مولکولی 21 و 32 کیلودالتون هستند. این نوع از VEGF در عضله اسکلتی و قلب به وفور یافت می­شود و به نظر می­رسد افزایش تولید آن باعث توسعه قلب، چربی قهوه­ای و عضلات صاف می­شود (20).

VEGF-C : این فاکتور دارای وزن مولکولی 9/46 کیلودالتون و 399 اسید آمینه می­باشد که عمدتاً در عضله قلبی، روده­کوچک، غده­ی تیروئید و تخمدان­ها یافت می­شود. این لیگاند که در آنژیوژنز و لنفوژنز و ترمیم زخم دخیل است و با اتصال به VEGFR-3و VEGFR-2 نقش خود را ایفا می­کند. برخی مطالعات نشان داده­اند هنگامی که VEGF-C بلوکه می­شود ترمیم زخم با تاخیر صورت می­گیرد (19, 20).

VEGF-D : این فاکتور رشدی دارای وزن مولکولی 6/40 کیلودالتون و بر روی کروموزم x قرار دارد که عمدتا در تومورهای انسانی پیدا می­شود. بافت­های بالغ مخصوصا ششها، روده­ کوچک، کولون، عضله اسکلتی و قلب سطوح بالایی از VEGF-D را تولید می­کنند. VEGF-D عمدتا به گیرنده­ VEGFR-3 اتصال می­یابد، که اکثر این گیرنده­ها بر­ روی سلول­های لنفاوی قرار دارند (20).

VEGF-E : ساختار اسیدآمینه­ای این لیگاند 25%-19% مشابه VEGF-A است و هیچ پهنه­ی آشکاری ندارد. این لیگاند تنها در آنژیوژنز پاتولوژیکی که ناشی از عوامل ویروسی باشد دخیل است. VEGF-E دارای فعالیت نفوذپذیری عروقی مشابه باVEGF  است و تمایل زیادی در پیوستن به VEGFR-2 دارد. و این فاکتور قادر به تحریک آنژیوژنز در بدن جانداران و تکثیر جوانه­زدن سلول­های اندوتلیال در محیط کشت است (19, 20).

VEGF-F : این نوع از VEGF غیر انسانی (ویروسی) و بسیار شبیه VEGF-A انسانی است. در محیط آزمایشگاهی نشان داده شده است VEGF-E محرکی قوی برای آنژیوژنز است. VEGF-F تمایل شدیدی برای اتصال به VEGFR-2 دارد.

PIGF : فاکتور رشد جفتی گلیکوپروتئنی هومودایمریک با وزن مولکولی 4/24 کیلودالتون است که حدود 42 در­صد از اسید آمینه­های VEGF را در بردارد و تمایل زیادی در اتصال به گیرنده پروتئوگلیکان سولفات هپارین دارد. PIGF در چهار ایزوفرم (224، 203، 152، 131) بیان می­شود و ساختار سوم آن مشابه VEGF است و نشان داده شده PIGF سیگنال­های VEGF را افزایش می­دهد. اگرچه عمدتا نسخه­برداری PIGF در جفت روی می­دهد، با این وجود بافت­های معده، پروستات، قلب، عضله اسکلتی، شبکیه چشم، پوست و سلول­های سرطانی سینه قادر به تولید بعضی از ایزوفرم­های PIGF هستند (19)

  1. 1. Placental Growth Factor

Written by