قوانین داخلی

دانلود پایان نامه

گفتار دوم : مدت حمایت در حقوق معنوی
در تمام قوانین ایران برای دارنده اثر مدت حمایت از حقوق معنوی را نامحدود دانسته اند .
مبحث دوم : در موافقت نامه تریپس
گفتار نخست : در حقوق مادی
الف ) در آثار عمومی
ماده 12 موافقت نامه تریپس در این باره مقرر می دارد : « مدت حمایت از اثر ، غیر از اثر عکاسی ( سینمایی ) یا اثری از هنر عملی (کاربردی ) بر اساس عمر شخص حقیقی محاسبه شود ، چنین مدتی حداقل پنجاه سال پس از پایان سال انتشار مجاز آن ، یا در صورت عدم چنین انتشار مجازی ظرف پنجاه سال پس از خلق اثر ، پنجاه سال پس از پایان سال خلق آن خواهد بود ». بنابر این اولاً برای مدت حمایت از حقوق نسخه برداری در این موافقت نامه دو معیار در نظر گرفته شده است : طول مدت عمر صاحب اثر ، و پنجاه سال ؛ لکن مدت پنجاه سال حمایت تاثیر مثبت دارد ؛ یعنی اگر صاحب اثر از زمان انتشار یا اتمام اثر کمتر از پنجاه سال زنده بود ، در مدت باقیمانده تا پنجاه سال ، ورثه او از این حق برخوردار خواهند بود و اگر بیش از پنجاه سال از مبدأ مذکور عمر کرد نیز تا پایان عمر از این حق برخوردار خواهد بود . ثانیاً آثار سینمایی و عکاسی و آثار هنری کاربردی از این قاعده مستثنی شده اند .
کنوانسیون برن در ماده 7 به این مهم پرداخته است . در بند 1 این ماده آمده است : « مدت حمایت مقرر در این معاهده شامل عمر پدیدآورنده و پنجاه سال پس از مرگ وی می باشد ». این مدت در کنوانسیون برن به عنوان یک قاعده کلی مورد توجه واقع شده است . هم چنین در بند 6 همین ماده ، کشورهای عضو از این اختیار برخوردارند تا مدت حمایتی بیش از این را پیش بینی نمایند و مدت اعلام شده جنبه حداقلی خواهد داشت . « علت این حداقلی را می توان موازنه ای میان حقوق پدیدآورنده و نیازهای جامعه نسبت به دسترسی و استفاده از تجلیّات و مظاهر یک فرهنگ که در ورای کامیابی های زودگذر ادامه می یابد ، برقرار کرده است . « هدف از برقراری این مبنا در موافقت نامه تریپس این بوده که در مورد اشخاص حقوقی نیز بتوان مدت حمایت را محاسبه نمود . این در حالی است که کنوانسیون برن ، مولف را تنها شخص حقیقی می داند و موافقت نامه اشخاص حقوقی را نیز به عنوان مولف پذیرفته است ». بنابراین مدت حمایت از آثار اشخاص حقوقی را حداقل پنجاه سال از تاریخ پایان اولین سال انتشار مجاز اثر و در صورت عدم انتشار مجازاز تاریخ ایجاد اثر مقرر شده است .
با این همه ، این اصل با استثنائاتی مواجه شده که برخی قابل اعمال بر تمامی انواع آثار هستند و برخی دیگر فقط در گروهی از آثار فکری علمی ، ادبی و هنری قابل اجرا می شوند ».
ب ) در اثرهای مشترک
ماده 7 مکرر کنوانسیون برن ، مدت حمایت از آثار مشترک را به خود اختصاص داده و چنین آمده است « مفاد ماده قبل ( ماده 7 ) همچنین در مواردی که حقوق پدیدآورنده به طور مشترک به طور مشترک به پدیدآورندگان همکار یک اثر تعلق دارد ، قابل اعمال است ، مشروط بر این که مهلت های پس از مرگ پدیدآورنده از تاریخ مرگ آخرین پدیدآورنده همکار بازمانده محاسبه شود .
از آنجا که مدت حمایت از آثار مشترک در کنوانسیون برن مطرح گردیده ، موافقت نامه بطور مشخص به آن اشاره ننموده است .
ج ) در اثرهای بی نام یا با نام مستعار
در موافقت نامه تریپس در باره مدت حمایت از آثار بی نام یا با نام مستعار بحثی به میان نیامده است ؛ اما در کنوانسیون برن که مورد توجه موافقت نامه می باشد ، بند 3 ماده 7 را به خود اختصاص و چنین بیان شده است : « در مورد آثار بی نام یا با نام مستعار ، طول مدت حمایت مطابق این معاهده پنجاه سال پس از آن که اثر به صورت قانونی در اختیار و دسترس عموم قرار گرفت ، می باشد . با وجود این ، مدت حمایت از آثار با نام مستعار که در مورد مشخصات پدیدآورنده آن هیچ تردیدی وجود ندارد همان مدت مقرر در بند 1 خواهد بود ». اگر پدیدآورنده آثار بی نام یا با نام مستعار در طول مدت فوق هویت خود را آشکار نماید ، مدت حمایت همان مدت مقرر در بند 1 ( قاعده عام ) حاکم خواهد بود . « کشورهای عضو ملزم به حمایت از آثار بی نام یا با نام نیستند که ظن قوی راجع به مرگ پدیدآورنده آنها از پنجاه سال قبل وجود دارد ».
د ) در آثار عکاسی و هنرهای کاربردی
بند 4 ماده 7 کنوانسیون برن در این خصوص مقرر می دارد : « کشورهای عضو اتحادیه مجاز هستند که مدت حمایت از آثار عکاسی و هنرهای کابردی را که به عنوان آثار هنری مورد حمایت قرار می گیرند ، تعیین کنند . با وجود این ، این مدت ، کمتر از بیست و پنج سال از تاریخ ایجاد اثر نخواهد بود . « کنوانسیون با مقرر کردن مدت حداقلی که نمی تواند از بیست و پنج سال از تاریخ پدید آمدن اثر کمتر باشد برای قوانین داخلی صلاحیت وسیعی قائل شده است ؛ زیرا در اینجا نیز باید میان کشورهایی با قوانین گوناگون سازش ایجاد می گردید ، چرا که برخی از کشورها با آثار هنری کاربردی نظیر طرح ها و مدل ها و آثار عکاسی ، همانند دیگر آثار فکری برخورد نمی کنند ».
حداقل مدت حمایت در موافقت نامه تریپس به موجب بند 6 ماده 7 کنوانسیون برن « کشورهای عضو می توانند مدت حمایت بیشتر نسبت به مدت های مقرر در بندهای قبلی به پدیدآورندگان اعطا کنند » . بر این اساس مذتهای فوق کمترین زمان پیش بینی شده می باشد.
ه ) در اثرهای سینمایی
« موافقت نامه تریپس مدت حمایت از آثار سینمایی را پنجاه سال و مبدا شروع آن را از زمان انتشار مجاز آن و یا از زمان خلق آن مورد محاسبه قرار داده است . در بند 2 کنوانسیون برن ، کشورهای عضو می توانند در قوانین خود مقرر نمایند که مدت حمایت ، پنجاه سال پس از اینکه اثر سینمایی با موافقت پدیدآورنده در دسترس عموم قرار گرفت یا در صورت فقدان چنین کاری ، پنجاه سال از تاریخ تهیه اثر پایان پذیرد . پر واضح است که عبارت ” در دسترس عموم قرار گرفتن ” که در بند 2 ماده 7 کنوانسیون برن مذکور گردیده از عبارت ” انتشار مجاز” که در موافقت نامه تریپس مذکور گردیده دارای مفهومی وسیع تر می باشد . زیرا در دسترس عموم قرار گرفتن شامل هرگونه روش دیگری غیر از انتشار آن نیز می گردد ».

و ) در نرم افزارهای رایانه ای
.« در مورد مدت زمان حمایت از حمایت از برنامه های رایانه ای دو نظریه وجود دارد : طبق یک نظر بر اساس بند 1 ماده 7 کنوانسیون برن ملاک پنجاه سال مقرر برای آثار ادبی در باید رعایت شود ؛ اما به نظر تعدادی دیگر از حقوقدانان برنامه های رایانه ای جزء آثار هنری کابردی شده و در مورد این گونه آثار بند 4 ماده 7 کنوانسیون یعنی دوره حمایت 25 ساله اعمال می گردد ».

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.