موضوع پایان نامه

دانلود پایان نامه

براساس نوع ناهنجاری وشرایط حاکم، روش امام علیه السلام با مسائل متفاوت می باشد.
سازگاری وقاطعیت برای اجرای احکام ودستورات الهی و نیزافزایش روحیه عدالت پذیری صورت می گیرد.
برانگیختن انگیزه ها ونظارت کارآمد در میزان رعایت هنجارها، مفید می باشد.
1-4. پیشینه و تاریخچه موضوع تحقیق
مفسرین و بزرگانی همچون علامه طباطبایی، شهید مطهری و محمد تقی جعفری و آیت الله مصباح یزدی به بررسی آیات قرآن و سنتهای الهی پرداخته اند، و راههای رسیدن به فرهنگ تکاملی اسلام وعواملی که موجب انحطاط ونابودی یک ملت می شود را با توجه به دستورات قرآن وسیره ی معصومین علیهم السلام بیان نموده اند. همچنین از نظر جامعه شناسی وتربیتی و روانشناختی، هنجارگریزی تحت عنوان انحرافات اجتماعی و کجروی ها، آسیب‌شناسی اجتماعی وبیگانگی اجتماعی – فرهنگی ذکر شده است، علی سلیمی و محمدحسین فرجاد محققینی در این زمینه هستند. مقاله ای پیرامون مراحل تبدیل یک پدیده به ارزش وهنجار از محسن صمدانیان در مجله بنیاد نهج البلاغه به چاپ رسیده که درآن به نقش رهبری تأکید نموده است. از جمله کتاب ها ی دیگر، آناتومی جامعه شناسی وکتاب توسعه و تضاد فرامرز رفیع پوراست که به طور کامل عوامل پیروی وعدم پیروی از هنجارها را با مصادیق آن در جامعه های کنونی بیان نموده ونیز عوامل ناهنجاریهایی که در کشور ما در قبل و بعد از انقلاب رخ داده را بسیار زیبا تشریح کرده است. همچنین کتاب حکمت اصول سیاسی اسلام یکی از منحصربه فردترین کتب، به شرح نامه ی۵٣ پرداخته که مفصلاً در مورد دستور العمل یک زندگی اجتماعی، بافرهنگ اسلامی توضیح داده است. از جمله کتب اخلاقی که به ذکر ارزش های انسانی و اجتماعی پرداخته و در ضمن آن تشخیص بیماری های اخلاقی و پیشگیری از آن ها رانیز بیان کرده، می توان به کتاب اخلاق، محمد تقی فلسفی اشاره نمود.کتب جرم شناسی از مهدی کی نیا وامثال آنها، که به بررسی در این زمینه پرداخته حائز اهمیت است. اما با جستجویی که در حد توان اینجانب انجام شد پژوهشی با این گستردگی و کاربردی با توجه به نهج البلاغه، سخنان امیرالمؤمنین علیه السلام وقرآن، که بتواند عوامل فردی واجتماعی را در شکل گیری هنجارگریزیها از نهج البلاغه استخراج کند و نیزتدابیری که در سیره ی عملی علی علیه السلام، که در برخورد با ناهنجاریها و حفظ و محافظت از هنجارها و تأ ثیر آن بر فرهنگ یک جامعه باشد، به این شکل یافت ننمودم. امیداست، با این پژوهش بتوان گامی هر چند کوچک در این زمینه برداشت.
1-5. روش تحقیق
با توجه به اینکه، تحقیق حاضر در حوزه ی علوم انسانی صورت گرفته، ناگزیر روش معمول در این حوزه، روش کتابخانه ای با مراجعه به کتاب ها و مقالات و…که در این زمینه وجود دارد، خواهد بود. نوع تحقیق توصیفی و در بعضی موارد تحلیلی می باشد، یعنی با مراجعه به آثار کتبی در این زمینه، گزارشی از تأثیر هنجارها وناهنجاریها وروش برخورد با آنها در اوضاع جامعه با توجه به فرمایشات امیرالمؤمنین علیه السلام ارائه می دهیم و در آخر جمع بندی و نتیجه گیری خود را بیان می کنیم.
1-6. محدودیت های تحقیق
در ابتدای امر به دلیل مشکلاتی که بر سرتغییر موضوع پایان نامه واستاد راهنما به وجودآمد ونیز در گیر شدن با کتب جامعه شناسی وروانشناسی وتطبیق آنها با نهج البلاغه دچار مشکلاتی همچون انبوه مطالب وتعداد صفحات زیا د گشتم ولی به لطف الهی وبا تبادل نظر اساتید محترم در مسیر صحیح تحقیق قرار گرفته وتوانستم به نتیجه مطلوب دست یابم. همچنین با توجه به گستردگی موضوع لازم می آمد که وقت بیشتری درجهت مرتبط نمودن موضوعات صرف شود. مواردی نیز که در راستای تکمیل بعضی از موضوعات وجود داشت نیاز به توضیحات بیشتری داشت که هنوز کار نشده بود.
1-7. واژه ها و اصطلاحات مهم و کاربردی
  1-7-1. هنجار
واژه هنجار دارای معادل لاتین norm است. در لاتین norm معنای گونیا می‌دهد و از این‌رو، از آن قانون، قاعده یا مثالی بر می‌آید که بدان رجوع می‌شود. در محاوره این واژه معنای دوم را حفظ کرده است به این معنی که قانون، قاعده یا اصلی که باید هدایت یا راهبری یک رفتار را موجب شود، از آن مستفاد می‌شود. آندره لالاند (Andre Lalande: 1867-1963) محقق فلسفه‌شناس فرانسوی، با دیدی بیشتر فلسفی، هنجار را چنین تعریف می‌کند: «نوع ملموس و یا فرمول مجرد آنچه باید باشد (در هر زمینه که قضاوت ارزشی در آن راه یابد)؛ از این‌رو معناهای آرمان، قاعده، هدف، مدل بر حسب موارد از آن بر می‌آید.»
در اصطلاح جامعه شناسی هنجارها را الگوهای استاندارد شده رفتار و کردار می گویند. این الگوها نشان دهنده ی رفتار ایده آل یا مطلوب افراد جامعه است. مقررات رسمی، قوانین، احکام فقهی و شرعی، آداب و رسوم، شیوه های قومی و نظایر آن از جمله هنجارهای جامعه به شمار می روند.
1-7-2. تعریف جامعه
از لحاظ لغوی جامعه از ریشه جمع به معنی گرد آوردن چیزی از تفرقه وجدایی است وتجمع نیز به معنای کسانی است که از اینجا وآنجاگرد هم آمده باشند. جمع نیز برای گروه انسانها به کار می رود.
ازلحاظ اصطلاحی تعاریف گوناگونی برای آن ذکر کرده اند. جامعه به گروهی از افراد اطلاق می شود که مدت درازی با هم زندگی کرده باشند، سرزمینی را در اشغال خود داشته باشند و سرانجام توانسته باشند خودشان را به عنوان یک واحد اجتماعی متمایز از گروههای دیگر، سازمان داده باشند. جامعه، دارای یک نظام و ساخت است که پایگاه ها، نقش ها، نهادها و گروههای اجتماعی اجزای آن را تشکیل می دهد.
به نظر اگوست کنت، « جامعه همانند کاروانی است که از نسلهای گذشته و حال به سوی ترّقی و تکامل پیش می رود. » لینتون می گوید :« در زندگی انسان جامعه به جای فرد، واحد اصلی مبارزه به خاطر بقا می باشد.»
علامه طباطبایی در بحث ماهیت جامعه می گوید : « دستگاه آفرینش یک سلسله اجزای ابتدایی که دارای آثار و خواص بخصوص است، می آفریند بعد آن را ترکیب می کند و آنها را با ویژگی هایش به هم می آمیزد و فواید جدیدی علاوه بر فوایدی که هرکدام از اجزاء داشتند پدید می آورد. »
شهید مطهری در تعریف جامعه می گوید:« مجموعه‌ای از افراد انسانی که با نظام، سنن، آداب و قوانین خاص به یکدیگر پیوند خورده و زندگی دسته‌جمعی دارند، جامعه را تشکیل می‌دهند. زندگی دسته‌جمعی این نیست که گروهی از انسان‌ها در کنار یکدیگر و در یک منطقه زیست کنند و از یک آب و هوا و یک نوع مواد غذایی استفاده کنند… جامعه عبارتست از مجموعه‌ای از انسان‌ها که در جبر یک سلسله نیازها و تحت نفوذ یک سلسه عقیده‌ها، ایده‌ها و آرمان‌ها در یکدیگر ادغام شده و در یک زندگی مشترک غوطه‌ورند. نیازهای مشترک اجتماعی و روابط ویژه زندگی انسان‌ها، آن‌ها را آن‌چنان به‌یکدیگر پیوندمی‌زند و زندگی را آن‌چنان وحدت می‌بخشد، که افراد را در حکم مسافرانی قرار می‌دهد، که در یک هواپیما و یا اتومبیل سوارند، به‌سوی مقصدی در حرکتند، همه باهم به منزل می‌رسند، یا از رفتن می‌مانند، دچار خطر می‌گردند و سرنوشت یگانه‌ای پیدا می‌کنند.»
استاد محمد تقی مصباح بیان می کند جامعه دو گونه از دانستنی ها را به فرد می آموزد :
1-آنهایی که جنبه ی ابزاری دارند ، مانند زبان وخط واعتباریات صرف
2-آنهایی که در تکوین شخصیت آدمی تأثیر دارند، مانند علوم ومعارف حقیقی به هر تقدیر.
اندیشمندی نیست که وجود جامعه وزندگی اجتماعی را ضروری نداند وبر سعادت بخشی جامعه تأکید نداشته باشد؛ از سوی دیگر نیز احکام ودستورات فراوانی در اسلام ومعارف اسلامی درباره حفظ وسلامت جامعه آمده است، زیرا جامعه محل پرورش ورشد آدمی وجایگاه رسیدن به کمال انسانی است.

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.