میزان سازگاری

دانلود پایان نامه

4-1-2-4. سازگاری وهماهنگی با توانایی های افراد
از آنجایی که تفاوت و گوناگونی انسانها امری اجتناب ناپذیر است، اگر انتظارات یکسان باشد، انسانها هلاک خواهند شد. رفتارهای جامعه نیز، باید متناسب با توانایی ها و استعدادهای همه ی انسان ها پیش برود، چنانکه خداوند نعمت ها را به تناسب استعدادهای گوناگون نصیب انسان کرده است.
به همین دلیل اگر انتظارات نسبت به افراد جامعه یکسان باشد، برخی از افراد نمی توانند خود را با دیگران هماهنگ کنند در نتیجه احساس ذلت و ناکارآمدی در بعضی به وجود خواهد آمدکه در صورت غفلت، زمینه هنجار گریزی فراهم می شود.به همین علت امام علی علیه السلام در نامه ای به عثمان بن حنیف می فرمایند : «بدان پیشوای شما از دنیای خود به دو جامه ی فرسوده و دو قرص نان بسنده کرده است، بدانید که شما چنین نتوانید کرد.»
حضرت استعداد و توانایی پیروان خود را مورد توجه قرار می دهند و یادآور می شوند که آن ها توانایی این گونه سلوک را ندارند.
همچنین این تفاوت ها در مورد ایمان افراد نیز به چشم می خورد، ایمانی که مراتب دارد، و در هدایت انسانها باید مراتب و ظرفیت آنان را مد نظر قرار داد و انتظارات را به واقعیت بیشتر نزدیک کرد.
از این جهت است که پیامبران مأمور شده اند که با مردم به اندازه عقل آنها و استعداد و ظرفیتشان سخن بگویند. و این منطق انبیاست، شهید مطهری دراین باره می گوید:«علت اصلی این که در سخنان پیامبراکرم صلی الله علیه وآله و سلّم یا ائمه علیهم السلام، پستی و بلندی ، اوج و حضیض هست، این است که مخاطب ها مختلف بوده اند.»بنابراین «از همه نباید انتظار داشت که چون دین دارند باید همه ی مستحبات و آداب را رعایت کنند، به این دلیل که چون ما انجام می دهیم و می توانیم، پس آن ها هم می توانند. خیر، هر کسی ظرفیت و استعداد خاصی دارد که باید براساس آن مشی کند.»
توقع و انتظاری که همه ی انسان ها باید چونان انسان کامل رفتار کنند نابجاست لذا لازم است با هر مخاطبی به گونه ای خاص صحبت نمود و با برخی رفتارها به لحاظ حفظ عزت نفس افراد سازگاری کرد و برای هر مریضی نسخه ای ویژه نوشت.
4-1-2-5.سازگاری و هماهنگی با فرهنگ جامعه
خداوند مرز میان هنجار و ناهنجار، را مشخص نموده؛ و تا زمانی که آداب و رسوم و فرهنگ و آنچه که به نام عرف در جامعه پدید می آید، سنت های الهی را کنار نزند، آنچه که به عنوان سنت فاضله از گذشتگان به میراث رسیده، قابل احترام است و باید با اکثریت جامعه همنوایی و سازگاری نمود.
برای نمونه، اسلام اصل پوشش بخش هایی از بدن را با شرایط ویژه ای برای زن و مرد واجب دانسته است ولی شیوه آن را تا جایی که با مرز احکام شرعی اصطکاک نیابد را، به آداب و فرهنگ اجتماعی مربوط می داند. این حکم گاهی به حد وجوب شرعی و حکم ثابت شرعی می رسد، زیرا ممکن است رفتار وی مورد سرزنش و تمسخر قرارگیرد لذا، از دید اسلام، چنین رفتاری ناسازگارانه و نابهنجار و از نظر فقهی حرام است.
امیرالمؤمنین علی علیه السلام به فرزند بزرگوار خویش در زمینه سازگاری وهمنوایی با آداب و رسوم در جوامع مختلف می فرمایند:«ای حسین! هر گاه در شهری دیگر بودی با آداب مردم آن منطقه زندگی کن.»
طبق این سخن حضرت، افراد تازه وارد از جامعه ای به جامعه دیگر، باید علاوه بر احترام گزاردن به آن آداب ورسوم، در عمل نیز از آن ها پیروی کنند.
پس باید افراد، خود را مطابق شرایط و آداب و رسوم آن جامعه، _مواردی چون سبکهای اجتماعی، چگونگی پوشش، امر معاش، ارتباط های کلامی، رعایت مقررات اجتماعی و…_تغییر دهند. اطاعت خداوند را در رأس امور قرار دهند، در درون خود، به محض مشاهده رفتار ناهنجار ضد دینی از اکثریت جامعه، تأثیرنپذیرند.
4-1-3. آثار مثبت هنجارپذیری وسازگاری در جامعه
در سخنان ارزشمندحضرت علی علیه السلام مشاهده می شود که :« با سکوت بسیار وقار انسان بیشتر می شود؛ با انصاف بودن، دوستان را فراوان می کند، با بخشش، قدر و منزلت انسان بالا می رود؛ با فروتنی نعمت کامل می شود؛ با پرداخت هزینه ها بزرگی و سروری ثابت می گردد، و روش عادلانه مخالفان را در هم شکند، و با شکیبایی در برابر بی خردان، یاران انسان بسیار گردند.»
منطور این است زمانی که آثار عملی روشن باشد، آن عمل به عنوان یک ارزش جایگاه پیدا می کند و انسان در پی این آثار به کردارهای یاد شده دست می یابد.در زیر به برخی از این آثار سازگاری اشاره می شود:
4-1-3-1. سامان دهی امور
پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله وسلّم فرموده اند: « سه خصلت است که اگر کسی از آن برخوردار نباشد کارش سامان نمی یابد:
1-تقوایی که آدمی را از گناه باز دارد؛
2- اخلاقی که به کمک آن با مردم بسازد و مدارا کند؛
3-حلمی که نادانی جاهل با آن پاسخ داده شود.»
4-1-3-2.ایجاد روحیه ی عدالت پذیری و حفاظت از آنها
وقتی انسان به حکم عقل و دین گردن نهد، بارفتار عادلانه ای که نسبت به خود و پیرامونش مشاهده می کند هر چند به ضررش باشد، سازگاری نموده و روحیه ی عدالت پذیری را در خود تقویت می کند.
در این صورت نه تنها با هر رفتار ناهنجار و بی قانونی همرنگ نمی شود بلکه در مقابل ایستادگی می کند. در حریم مرزها حرکت کرده و فراتر از حدود الهی نمی رود، و این عین عدالت در یک جامعه مدنی است. لذا خداوند نیز امر می کند،که اهل ایمان، پایداری و ایستادگی در برابر ناهنجاری ها کنند. بدین صورت که عداوت گروهی، آن ها را به ارتکاب جرم وادار نمی کند که از طریق عدل بیرون روند، زیرا می دانند عدالت به تقوا نزدیکتر است. «…. »
نمونه های فراوانی وجود دارد که امام به آموزش روحیه عدالت پذیری و پایبندی و حفظ هنجارها می پردازند.ضمن اینکه ، قانون گرایی و پایبندی به مرزها و حدود را تقویت می نمایند، همگی میزان سازگاری را نیز می رساند.
4-1-3-3. محبوبیت و دور ساختن اسباب دشمنی
سازگاری و مدارا یکی از راه های نفوذ در افکار دیگران و ایجاد محبوبیت است، به طوری که می تواند ریشه ی بسیاری از کشمکش ها و درگیری ها را بخشکاند. امام علی علیه السلام می فرمایند: « با مردم مدارا کن تا از برادری آنان بهره مند شوی و با روی گشاده با آنان مواجه شو تا کینه ها بمیرد.»

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.