نهج البلاغه

دانلود پایان نامه

5. از جنبه حقوقى
6. از جنبه‌ی اعتقادى
7. از جنبه‌ی فلسفى و عرفانى
8. از جنبه‌ی تربیتى و تعلیمى
9. از جنبه‌ی روانشناسى فردى و اجتماعى
10. از جنبه‌ی اقتصادى و مالى
11. از جنبه‌ی حکومتى و مدیریتى
12. از جنبه‌ی فقهى
13. از جنبه‌ی تفسیرى
14. از جنبه‌ی اخلاقى
و از جوانب دیگر که هر بخش از کلام امام × داراى جنبه هایى از موارد ذکر شده و ذکر نشده است.
2. 10. 2. 1. روش تجزیه‌اى
در این روش بخشى یا جزئى از نهج البلاغه یا برخى خطبه‌ها و سخنان، یا نامه‌ها و مکتوبات، یا حکمت‌ها و کلمات قصار گزینش مى‌شوند و مورد بررسى و شرح قرار مى‌گیرند. این روش همانند روش تربیتى است، با این تفاوت که بخشى یا جزئى مورد بررسى و شرح واقع مى‌شود. طبیعى است که آن بخش یا جزء را مى‌توان از جنبه‌ها و جهات مختلف مورد تأمل و دقت قرار داد و از آن درس آموخت و بدان هدایت یافت. مزیت عمده این روش‍ آن است که مى‌توان خطبه، نامه، یا حکمت مورد نیاز را مطالعه و غور کرد زمانى طولانى براى مرور نیاز نیست، در حالى که مرور و مطالعه تربیتى زمان بسیار مى‌طلبد.
3. 10. 2. 1. روش موضوعى
در این روش، موضوعى خاص مورد نظر قرار مى‌گیرد و به نهج البلاغه عرضه مى‌شود و کلیه مطالبى که مستقیم یا غیر مستقیم موضوع مورد نظر را تبیین مى‌نماید، بررسى مى‌شود و دسته بندى مى‌گردد و جمع‌بندى آن مطالب ارائه مى‌شود. بدین ترتیب مى‌توان مباحث مختلف تربیتى، اعتقادى، اجتماعى، سیاسى، اقتصادى و … را مورد بررسى قرار داد. از مزیت‌هاى این روش آن است که کم‌تر دچار پراکندگى موضوعى مى‌شود و مى‌توان به جمع‌بندى در موضوعى خاص دست یافت و جوانب مختلف یک موضوع را مورد بررسى قرار داد و تبیینى نسبتاً کامل درباره‌ی یک موضوع انجام داد. با این روش مى‌توان به نظریات و دیدگاه‌هاى امام على × ـ تجسم اسلام ناب و جامع ـ درباره موضوعى خاص پى برد و با روش و سیره آن حضرت در موضوعات مورد نظر آشنا شد. در این روش‍ سخنان و مواضع امام & ـ که از موارد گوناگون استخراج مى‌شود ـ یکدیگر را معنا و تفسیر مى‌کنند و جهت صحیح را در برداشت از نهج البلاغه نشان مى‌دهند، زیرا نهج البلاغه، مجموعه‌اى یکپارچه و پیکرى واحد است که سراسر آن هماهنگ، و ابتدا و انتهاى آن یکسان است؛ به بیان ابن ابى الحدید معتزلى:
«اگر کسى با تأمل و دقت در نهج البلاغه بیندیشد، همه آن را آبى زلال از یک سرچشمه، برخوردار از یک روح و جوهر، و داراى یک طرز و سبک مى‌یابد، عینا مانند جسمى ساده و بسیط که هیچ جزء آن در ماهیت با دیگر اجزاء اختلافى ندارد؛ همانند قرآن کریم که اول آن چون وسط آن، و وسط آن مانند آخر آن است، و همه سوره‌ها و کل آیات آن در سرچشمه و روش و طریقه و فن و سیاق و بافت، مانند هم و یکسان و یکپارچه‌اند.»
این ویژگى بى نظیر و شگفت نهج البلاغه، زمینه لازم را براى مراجعه موضوعى و مطرح کردن درد و مشکل و گرفتن درمان و راه حل، آماده ساخته است.
البته در روش موضوعى از آثار انجام یافته به دو روش دیگر بى‌نیاز نیستیم و آن‌ها به عنوان ابزارهاى کمکى این روش را یارى مى‌دهند.
11. 2. 1. گردآورنده‌ی نهج البلاغه
در این بخش، چند کلامی در خصوص گردآورنده‌ی این کتاب بزرگ وارزشمند بیان می‌کنیم تا بهتر زوایای نهج البلاغه را نائل شویم و درک کنیم. لازم به ذکر است که در فقرات پیشین مواردی را ذکر نموده‌ایم لکن در این قسمت به طور مفصل به شخصیت شناسی ایشان خواهیم پرداخت؛
1. 11. 2. 1. سید رضی کیست؟
سال 359 ق. در بغداد و در منزل ابواحمد حسین بن موسی، کودکی چشم به جهان گشود که او را محمد نام گذاردند و بعدها مشهور به شریف رضی و با لقب‌های ذوالثمانین و ذوالحسبین معروف شد. او از طرف پدر با پنج واسطه به امام موسی کاظم × متصل و از جانب مادر نیز به امام سجاد × منسوب بود. سید رضی از شاگردان شیخ مفید است. صاحب روضات می‌نویسد:

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.