پایان نامه با کلید واژگان آبهای زیرزمینی، خلیج فارس، طرح هادی

دانلود پایان نامه

طاقدیسها، طاقدیس دشت گل است که در جنوب و شرق شهر نورآباد واقع شده است و راستایی شمال غربی ـ جنوب شرقی دارد و در واقع این طاقدیس ادامۀ طاقدیس فهلیان است که به وسیلۀ گسل قطر- کازرون قطع شده است.( مهندسین مشاور امکو ایران ،1379 : 43 ). عمده ترین گسلی که شهر نورآباد و محدودۀ اطراف آن را تحت تأثیر قرار داده است، گسل کازرون است که به صورت راستگرد عمل مینماید و در حوالی شهر نورآباد جابجایی حدود 2 تا 4 کیلومتر ایجاد کرده است. عمق فعالیت این گسل زیاد است به گونهای که سنگ بستر را تحت تأثیر قرار داده و آن را میشکند. به هر صورت، در نظر گرفتن این گسل به عنوان یکی از مهمترین عوامل تکتونیکی منطقه در ساخت و سازها، ایجاد تأسیسات زیربنایی و رعایت فاصلۀ مناسب طبق آئین نامههای ساختمانی ضروری است. ( مجیدی، 1371: 165). از دیگر گسلهای مهم در این منطقه گسل فهلیان ـ اردکان میباشد که بخشی از ارتفاعات کوزه گوه را متأثر میسازد. این گسل طولی بیش از 30 کیلومتر دارد و جابجایی آن به صورت چپگرد در حدود 2 کیلومتر است. نقشه3 -4، ساختار زمین شناسی شهرستان نورآباد را نشان میدهد.

نقشه3-5: زمین شناسی منطقه

یافتههای تحقیق

3-7) ویژگیهای آب و هوایی شهر نورآباد
شهر نورآباد در شمال غربی استان فارس در منطقهای قرار گرفته است که میتوان گفت از یک سو به عنوان قسمتی از فلات ایران تحت تأثیر جریانات عمومی جوی نظیر جریانهای سیبری، مدیترانهای، اقیانوس اطلس و اقیانوس هند قرار دارد و از سوی دیگر، در این استان، عرض جغرافیایی پائین، مجاورت قسمتهای جنوبی آن با سواحل خلیج فارس، مجاورت قسمتهای شرقی و شمال شرقی با کویر و همچنین وجود کوهستانهای ایران مرکزی و رشته کوه زاگرس در قسمت های غربی و شمال غربی و تا حدودی بخشهای مرکزی استان، باعث جریانهای محلی و یا ایجاد تغییراتی در جریانات عمومی جوی شده است. از آنجائیکه ایستگاه سینوپتیک شهر نورآباد عملاً غیر فعال است و هنوز به بهرهبرداری نرسیده است، بنابراین در تحلیل وضعیت باد شهر از دادههای آماری ایستگاه شهر شیراز به عنوان نزدیکترین ایستگاه استفاده به عمل آمده است. براساس تقسیمات اقلیمی قسمتهای مختلف کشور، شهرستان ممسنی به علت دارا بودن موقعیت جغرافیایی متفاوت، از شرایط آب و هوایی یکسان برخوردار نیست. به طوری که آب و هوای این منطقه را می توان به سه گروه سردسیری، جلگهای و گرمسیری تقسیمبندی کرد.

3-7-1) تابش آفتاب
به منظور بررسی موقعیت خورشید و زوایای تابش آفتاب در ماههای مختلف سال، با توجه به عرض جغرافیایی مورد نظر (30 درجه و 13 دقیقه شمالی) از دیاگرام موقعیت خورشید در عرض جغرافیایی 32 درجه شمالی که اختلافی کمتر از 1 درجه با موقعیت منطقه مورد نظر دارد استفاده شده است. با استفاده از این دیاگرام میتوان جهت تابش آفتاب و زاویهای را که اشعۀ خورشید با سطح افق میسازد در هر روز از سال و هر ساعت روز به دست آورد. با در دست داشتن این دو زاویه می توان مقدار سایهای را که دیوارهای مختلف یک ساختمان در مواقع مختلف سال ایجاد می نمایند را بررسی کرد. با در دست داشتن این دو زاویع همچنین با انطباق نقاله محاسب انرژی خورشیدی بر دیاگرام موقعیت خورشید، میزان انرژی جذب شده بر سطوح عمومی واقع در جهت های مختلف جغرافیایی را محاسبه نمود. با استفاده از چنین روشی میزان انرژی خورشید تابیده شده بر سطوح عمودی جهات مختلف با 15 درجه اختلاف جهت، برای ساعات مختلف یک روز نمونه از هر ماه محاسبه میشود.

3-7-2) میزان دما و رژیم حرارتی
شهر نورآباد از نظر پهنهبندی اقلیمی در اقلیم گرم و مرطوب قرار دارد. براساس آمار سازمان هواشناسی استان فارس بیشینه مطلق دما در شهر نورآباد 5/47 درجۀ سانتیگراد و دمای کمینه مطلق به ثبت رسیده برابر با 2- درجه است. میانگین سالیانۀ دما نیز 20 درجۀ سانتیگراد گزارش شده است. نقشه (3-5) وضعیت دما در منطقه را نشان میدهد.

نقشه3-6: دما منطقه

یافتههای تحقیق

بررسی آمار سالهای مختلف نشان میدهد که تیر و مرداد گرمترین ماههای سال در شهر نورآباد است که در ماههای بعد به تدریج از شدت گرما کاسته شده و دی و بهمن از سردترین ماههای سال در شهر نورآباد به شمار میروند. از آنجا که شهر نورآباد در اقلیم گرم و مرطوب قرار گرفته است بنابراین روزهای یخبندان آن کم است، بطوریکه طی یک دورۀ آماری بررسی شده طی سالهای 1364 – 1354 به طور متوسط به چهل روز در سال میرسد و طی این دورۀ 10 ساله، بیشینه تعداد روزهای یخبندان در دیماه بوده است، لیکن در ماههای آذر و بهمن به ندرت و در اسفند نیز یخبندان در این شهر مشاهده شده است ( مهندسین مشاور امکو ایران، 1379 :81 ).

3-7-3) پراکندگی بارش در شهر نورآباد
براساس آمارهای سازمان هواشناسی استان فارس میزان حداکثر، حداقل و متوسط سالانه بارندگی در دورۀ آماری 1390- 1385 به ترتیب برابر 996، 896 و 528 میلیمتر است. باید توجه داشت که بارندگی در این ناحیه بیشتر زمستانه است. امّا بارش موسمی در فصل تابستان نیز گزارش شده است. علاوه بر این پربارانترین ماه سال طی دورههای یاد شده دیماه بوده که کمترین و بیشترین میزان بارندگی این ماه به ترتیب 8/278و8/963 میلیمترگزارش شده است. نقشه زیر(3-6) وضعیت بارش در منطقه نشان میدهد.

نقشه 3-7: بارش منطقه

یافتههای تحقیق

3-7-4) باد
برای تحلیل وضعیت باد شهر نورآباد از دادههای آماری ایستگاه سینوپتیک شهر شیراز به عنوان ن
زدیکترین ایستگاه استفاده به عمل آمده است. براساس دیدهبانیهای انجام شده در ایستگاه سینوپتیک شیراز، آمارهای موجود شامل دادههای یک دورۀ آماری 10 ساله از سال 1380 تا 1390 میباشد. این آمارها نشان میدهد که باد غالب جهتی غربی و شمال غربی دارد و درصد بادهای آرام نیز بیش از بادهای دیگر است. گفتنی است که بررسیهای محلی در زمینۀ بادهای مشاهده شده، نشان میدهد که جهت باد عمدتاً از سمت غرب بوده و همچنین براساس اطلاعات محلی، بادی نیز از جهت جنوب شرقی در فصول گرم میوزد که به نام «باد سوزان» مشهور است.

3-8) وضعیت هیدرولوژی منطقه
وجود کوههای پربرف در اطراف شهر و بارانهای پیاپی در منطقه مورد مطالعه باعث گردیده تا آبهای سطحی و جاری این منطقه به صورت چشمه و رودخانه جریان پیدا کنند (در اطراف شهر تعدادی نهر و چشمه به صورت پراکنده وجود دارد که در هنگام زمستان مانند مسیل عمل می نمایند). استفاده از آب این رودخانهها برای آبیاری اراضی زراعتی اطراف رودخانههاست که البته به صورت خیلی محدود آبیاری میگردند و قسمت اعظم آب این رودخانهها بلا استفاده مانده و پس از طی مسیر طبیعی خویش به خلیج فارس میریزند. در صورتی که میتوان با توجه به مرغوبیت خاکها و اراضی کشاورزی دشت نورآباد و با استفاده صحیح از منابع آب موجود قسمت مهمی از اراضی زراعتی منطقه را با به خدمت گرفتن تکنیک های صحیح کشت به زیر کشت محصولات مختلف زراعی برد.

3-8-1) منابع آبهای سطحی
از رودخانههای مهم دشت نورآباد رود معروف و طویل قره تاج است که از کوه تاسک سرچشمه گرفته و در درۀ مابین دو رشته کوه در خاک دشمنزیاری امتداد مییابد و پس از عبور از چهل چشمه وارد منطقه سیاخ درازنگون گشته و بالاخره به خلیج فارس میریزد. رودخانۀ فهلیان از دیگر رودخانههای منطقه است که از جنوب شرقی اردکان و از بهم پیوستن روخانههای محمودی، توکلآباد شایخ و شش ببر تشکیل شده است که پس از طی کوهستانهای دشمنزیاری و مشروب نمودن این منطقه به جلگۀ فهلیان وارد میشود و پس از مشروب کردن اراضی رستم به طرف غرب امتداد مییابد و نهایتاً به روخانۀ زهره در منطقه گچساران ریخته و وارد خلیج فارس میگردد (گزارش وضعیت آب). یکی دیگر از رودخانههای منطقه مورد مطالعه رودخانۀ هرایرز است که از تنگه هرایرز سرچشمه گرفته و از دشت خومهزار و سراب بهرام گذشته و سپس بنام رودخانۀ دروغزن (کتی) از جنوب نورآباد و آهنگری عبور نموده و در بخش رستم به رودخانۀ زهره میپیوندد. از دیگر منابع آب سطحی منطقه رودخانۀ سیاه است که از جنوب پیرسرخ در منطقه ماهور میلاتی سرچشمه گرفته و پس از عبور 100 کیلومتری در منطقه بیدخل به رودخانۀ زهره میپیوندد ( طرح هادی ، 1364 : 19 ). نقشه زیر(3-7) فاصله تا رودخانه و مسیل را در منطقه نشان میدهد.

نقشه 3-8: فاصله از رودخانه و مسیل

یافتههای تحقیق

3-8-2 ) منابع آبهای زیرزمینی
دشت نورآباد از لحاظ آبهای زیرزمینی محدودیتی ندارد و مسأله اساسی کم بودن وسعت دشت است. به طوری که وسعت و مساحت دشت نورآباد حدود 135 کیلومترمربع است. از سوی دیگر در قسمتهایی از ناحیۀ مرکزی دشت، مقداری از آبهای زیرزمینی بر اثر بالا بودن سطح سفره به صورت تبخیر و یا زهکشی از منطقه خارج میشود ( مهندسین مشاور امکو ایران، 1379: 65 ).
عمق برخورد به سفرههای آب زیرزمینی در اکثر نقاط این دشت به استثنای حاشیه که در مجاورت ارتفاعات واقع شده است، چندان زیاد نیست. بیشترین میزان عمق برخورد به آب زیرزمینی در جنوب غربی دشت دیده میشود که تا حدود 25 متر اندازه گیری شده است ( همان منبع: 58 ). جهت عمومی جریان آب زیرزمینی در ناحیه، جنوب شرقی به سمت شمال غربی دشت است. و جبهههای ورودی آبهای زیرزمینی دشت نورآباد، بیشتر از طرف حاشیه ارتفاعات ضلع شرقی و جنوب شرقی آن و نیز در امتداد بستر رودخانه دروغزن و ارتفاعات جنوبی منطقه است و همچنین جبهۀ خروجی دشت با گسترش کم در شمال غربی آن واقع شده است ( همان منبع: 60 ). آبهای زیرزمینی منطقه مورد مطالعه اکثراً به صورت چاه و چشمه و در بعضی از نقاط که سطح آبهای زیر زمینی دشت نورآباد پائین است از قنات برای کشاورزی استفاده میشود و در باغات که به صورت پراکنده در نقاط مختلف قرار دارند از این منابع برای آبیاری استفاده مینمایند ( طرح هادی ، 1364 : 20 ).

3-9) خاکشناسی منطقه مورد مطالعه
تشکیلات زمین شناسی این منطقه به دوران دوم و سوم زمین شناسی بر میگردد که با توجه به شکل ظاهری زمین و آب و هوا، مواد اولیۀ تشکیل دهندۀ خاکهای این منطقه را به دو واحد تقسیم میکنند: دشت آبرفتی و دامنهای شامل دوسری خاکهای گل سرخی و مقیمی و تراس رودخانههای دروغزن (کتی) شامل دوسری خاک به اسامی سراب و امید میباشد ( طرح هادی، 1364 :63 ). شهر نورآباد روی تیپ اراضی دشتهای آبرفتی که نسبتاً مسطح است قرار گرفته. در قسمت شمال شرقی و شرق شهر نورآباد کوههایی مشاهده میشوند که واحد اراضی این تیپ کوههای جنگلی نسبتاً فرسایش یافته با قلل مدور کشیدۀ متشکل از سنگهای آهکی است. این تیپ از اراضی بدون خاک و یا با خاکهای خیلی کم عمق سنگریزهدار سنگلاخی است. در سمت غرب و جنوب غربی شهر نورآباد فلاتها و تراسهای فوقانی قرار دارند که دارای خاکهای نیمه عمیق تا عمیق با بافت سنگین و تجمع مواد آهکی در لایههای زیرین است. حفاظت خاک، کنترل مسیل و ذخیرۀ رطوبت خاک از عملیات اصلاحی مورد نیاز این خاک است و در قسمت شمال و شمال غربی نورآباد تیپ اراضی واریزههای بادبزنی شکل سنگریزهدار قابل م
شاهده است. خاک این تیپ از نوع خاکهای کم عمق سنگریزهدار با بافت سبک روی تجمع سنگریزه و سنگ است ( مهندسین مشاور امکو ایران، 1379 : 54 ). در سمت جنوب نورآباد دشتهای دامنهای تقریباً مسطح قرار دارند که در این تیپ اراضی خاکهای عمیق با بافت سنگین و با تجمع مواد آهکی در لایههای زیرین قابل مشاهده است. (همان منبع: 56). دانهبندی خاک منطقه که در واقع ترکیبی از ذرات رسی، شن، سیلت است، در انتخاب محل دفن بسیار مهم است؛ زیرا نسبت درصد ذرات سه گانه مزبور تعیین کنندۀ ویژگی تراوایی خاک به شمار میآید. به این معنا که هر چه درصد شن در ساختار خاک منطقه بیشتر باشد، میزان نفوذپذیری آن بیشتر میگردد و در مقابل افزایش درصد رس در خاک نه تنها از میزان نفوذپذیری آن میکاهد و زمینه ساز پدیدۀ فیلتر اسیون جریان سیالی میگردد که از درون آن میگذرد ( حیدرزاده، 1382 : 19 ). نقشه زیر(3-8) خاکشناسی منطقه را نشان میدهد.

نقشه 3-9: خاکشناسی منطقه

یافتههای

این نوشته در پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید