پایان نامه رشته حقوق درباره : حقوق بشر

دانلود پایان نامه

این حمایت در اسناد و اصول بینالمللی مشخص نشده باشد هم در مورد هویت انسانی و هم هویت ژنتیکی بشر مصداق دارد. بنابر این در میان اصول بین المللی حقوق بشری اصولی یافت می شود که ارتباط تنگاتنگی با موضوع تغییرات ژنتیکی دارد.

گفتار دوم: اصول اخلاقی (اخلاق زیستی) حاکم بر تغییرات ژنتیکی در چارچوب حقوق بین الملل بشر
در خصوص اصول و قوانین مرتبط با ژنتیک باید اظهار داشت که صرفاً جنبههای علمی را نمیتوان مدنظر قرار داد بلکه میبایست اصول دیگری را نیز مدنظر قرار داد که از جمله آنها اصول اخلاقی، دینی و حقوق بشری است. در تمامی کشورهای جهان جایگاه اخلاقیات در تنظیم و تقنین قوانین امری یقینی و حتمی است و ارزش های اخلاقی جوامع جایگاه والایی در تدوین و تقنین قوانین دارد. در قلمرو ژنتیک با توجه به اهمیت این حوزه و نیز حساسیت های اخلاقی آن دیدگاههای متفاوتی در این خصوص وجود دارد. همان طور که در مبحث پیشین به آن اشاره شد، برخی اقدامات ژنتیکی را موافق با ارزشهای اخلاقی میدانند و از این حیث که فناوری ژنتیک با تاثیر خود بر محصولات غذایی گیاهی و جانوری سبب بهبود معیشت انسانها و تولید غذا میشود با آن موافقند و در خصوص ژنتیک انسانی نیز با توجه به این مهم که ژنتیک میتواند نواقص موجود در میان انسان ها را برطرف نماید و زمینه ساز تولد انسانهای سالم گردد، آن را کاملاً امری اخلاقی میدانند. در مقابل عدهای با این استدلال که ارزشهای اخلاقی بر پایه روابط دستکاری نشده انسان ها قابل تصور است و نمیتوان با این به اصطلاح توجیهات زمینه ساز مداخله ژنتیک در حوزههای مختلف شد، دانش ژنتیک را امری مغایر با اخلاقیات میدانند، چرا که روال طبیعی زندگی بشر را به مخاطره می اندازد و یک ساختار تصنعی را بر آن حاکم میکند.
امروزه فناوری زیستی ومساله تغییرات ژنتیکی، هم در سطح ملی و هم در سطح بین المللی توسعه یافته است. در پرتو سرعت پیشرفت فناوری زیستی، احترام به اصول اخلاق زیستی هم به یک ضرورت تبدیل شده است. اعلامیه حقوق بشر و برنامه عمل وین (1993) در بند یازده تصریح میکندکه پیشرفت خاص، به ویژه در طب زیستی و علوم حیاتی و در فناوری اطلاعات ممکن است به طور بالقوه عواقب نامطلوب برای تمامیت، کرامت و حقوق انسانی افراد داشته باشد، از این رو درخواست میکند برای تضمین احترام کامل به حقوق بشر و منزلت انسانی در حوزههای مورد توجه جهانی، همکاری بینالمللی صورت گیرد. کنفرانس عمومی یونسکو در حوزههای مرتبط با اخلاق زیستی و تغییرات ژنتیکی اقدامات قابل توجهی مبذول کرده است. اعلامیه جهانی ژنوم انسانی و حقوق بشر و اعلامیه بین المللی داده های ژنتیک انسانی، دو اعلامیه صادره توسط یونسکو هستند که از اتقان، انسجام، شفافیت و جامعیت برخوردارند که در مبحث پیش رو به آن پرداخته می شود.
برخی نگرانیها در خصوص فناوری مهندسی ژنتیک در بین عموم مردم و دانشمندان وجود دارد. از اینرو به منظور استفاده ایمن از فواید و مزایای فناوری مذکور مجموعه تدابیر و مقرراتی اتخاذ شده است که به آن ایمنی زیستی میگویند. اخلاق زیستی، مطالعه روشمند و اصولی برخورد و عملکرد بشر در چارچوب علوم زیستی و علوم‏ مربوط به تندرستی ساختار بدن آدمی‏ است که در راستای ارزشها و اصول اخلاقی مورد ارزیابی قرار می‏گیرد. پیشرفت در علم ژنتیک و فناوری دستورزی ژنتیک و ضرورت اهتمام به‌ رهنمودهای اخلاقی و اوامر قانونی منجر به توسعه اصول اخلاق زیستی گردیده‌ است. اخلاق زیستی از سوءاستفاده‌های احتمالی و عواقب نامطلوب برای‌ تمامیت، شأن، منزلت و حقوق انسان پیشگیری می‌کند و رعایت آن‌ می‌تواند تضمین نماید که پیشرفت علم و فناوری در خدمت بشریت‌ قرار گیرد و حقوق بشر، منزلت انسان و آزادیهای اساسی او را نقض نکند. امروزه در بسیاری‌ از کشورها کمیته‌های ویژه ملی به منظور توجیه، مشاوره و تهیه‌ مقرراتی در این زمینه ایجاد شده است‌. در سطح بینالمللی گروه‌ مشاورین اخلاق فناوری زیستی، توسط کمیسیون اروپایی تشکیل‌ گردیده و یونسکو کمیته بین المللی اخلاق زیستی را ایجاد نموده است.
اعلامیه جهانی اخلاق زیستی و حقوق بشر در بسیاری از مواد خود به اصولی اشاره میکند که برگرفته از اخلاق زیستی و در ارتباط با تغییرات ژنتیکی است. به طور نمونه اصل کرامت انسانی و حقوق بشر (ماده3) و غایت بودن انسان و منع استفاده ابزاری از او (ماده 5) که از اصول بنیادین اخلاق زیستی میباشد در موضوع تغییرات ژنتیکی نامطلوب بسیار مورد بررسی قرار میگیرد. همچنین در ماده 8 اعلامیه ذکر شده به اصل احترام به آسیب پذیری انسان و تمامیت شخصی به عنوان یکی از اصول اخلاق زیستی اشاره شده است که در بحث تغییرات ژنتیکی نامطلوب که موجب آسیب به ژن های اولیه فرد میشود و در مواردی آنها را تغییر می دهد مصداق پیدا میکند.
اصل رضایت آزادانه و آگاهانه یکی از اصول مهم اخلاق زیستی محسوب میشود که در اعلامیه های حقوق بشری مرتبط با مساله تغییرات ژنتیکی هم بدین موضوع پرداخته شده است. ماده 2 اعلامیه بینالمللی دادههای ژنتیک رضایت را عبارت از هرگونه موافقت آزادانه، آگاهانه و صریح دانسته است که فرد برای آنکه داده های ژنتیک او جمع آوری، بهره برداری و ذخیره شوند، ابراز می نماید.

مبحث چهارم: تغییرات ژنتیکی و اسناد حقوق بینالملل و حقوق بین الملل بشر

گفتار اول: اسناد حقوقی جهانی در زمینه تغییرات ژنتیکی

بند اول: اعلامیه جهانی ژنوم انسان و حقوق بشر
اولین سند بینالمللی که به صورت اختصاصی به مسأله ژنوم انسان میپردازد، در سال ۱۹۹۷ میلادی تحت عنوان «اعلامیه جهانی ژنوم انسان و حقوق بشر» به وسیله یونسکو صادر شد که مشتمل بر ۲۵ ماده میباشد و اگرچه برای دولتها الزام آور نمیباشد ولی تلاشی ارزشمند در جهت پیشبرد احترام به برابری و کرامت انسانی است. اعلامیه در بردارنده موارد مهمی در خصوص ژنوم انسان و ارتباط آن با حقوق اساسی و کرامت انسانی است، ماده یک اعلامیه حاضر، ژنوم انسانی را مبنای وحدت بنیادین تمامی اعضای خانواده بشری و اساس شناسایی کرامت ذاتی و تنوع آنها محسوب نموده و به مفهوم نمادین، آن را میراث بشریت به شمار آورده است. ماده شش اعلامیه نیز اصل عدم تبعیض بر اساس ویژگی‌‌‌‌‌های ژنتیکی را مورد تصریح قرار داده و مقرر نموده که هیچ کس نباید بر اساس ویژگی‌‌‌‌‌های ژنتیکی در معرض تبعیض قرار گیرد که هدف یا تأثیر آن نادیده گرفتن حقوق بشر، آزادی‌‌‌‌‌های اساسی و کرامت انسانی است. لذا براساس این اعلامیه، حیثیت ذاتی هر فرد باید فارغ از خصوصیات ژنتیکی او مورد احترام بوده و افراد براساس خصوصیات ژنتیکیشان مورد تبعیض یا دیگر رفتارهای غیرانسانی قرار نگیرند و خصوصیات ژنتیکی منحصر به فرد خودشان مورد احترام باشد. همچنین اگر به فردی در اثر تحقیقات یا مداخله مؤثر در ژنوم وی به طور مستقیم و معین خسارات یا آسیبی وارد آمده باشد، مطابق ماده 8 اعلامیه حاضر، بر اساس قوانین بین المللی و ملی، چنین فردی باید حق دریافت غرامت عادلانه را داشته باشد. علاوه بر این مطابق ماده 9 اعلامیه، به منظور حمایت از آزادی‌‌‌‌‌های اساسی و حقوق بشر، محدودیت‌‌‌‌‌ها درباره اصل‌‌‌‌‌هایی رضایت و محرمانه بودن فقط باید در قانون برای دلایل پیش بینی شده بر اساس الزامات حقوق بین الملل عمومی و نظام بین المللی حقوق بشر صورت پذیرد.
با وجود آن که اصل آزادی پژوهش و تحقیقات که امری مقبول در نظام حقوق بشری است، مقتضی پژوهش آزادانه درباره ژنوم انسانی نیز می‌باشد، اما پژوهش در این حوزه مستلزم رعایت اصول و موازین خاصی است که در مواد دهم تا دوازدهم اعلامیه به آن پرداخته شده است.
اعلامیه در ماده 10 تصریح می‏کند که در هر تحقیق مربوط به ژنوم انسان به خصوص‏ در زمینه‏های بیولوژی، ژنتیک و پزشکی باید بیشترین احترام به حقوق بشر و آزادی‏های‏ بنیادین و حیثیت افراد و گروه‏ها مدنظر قرار گیرد، لذا رویه های برخلاف حیثیت انسانی از جمله کلونینگ انسان (شبیه سازی) برای تولید مثل نباید مجاز باشد. از اصول قابل توجه این اعلامیه که به بحث ما باز می‏گردد، اصل حمایت از نسل آینده ‏ است. به موجب این اصل تاثیر علوم زیستی بر نسل‏های آینده، از جمله در ساختار ژنتیکی‏شان، نیاز به توجه ویژه دولتها در جهت حمایت از حقوق بشر دارد(ماده 16). به عنوان نمونه برخی از متخصصان ژنتیک عقیده‏ دارند که باید در جهت گسترش ژن‏های مثبت و حذف جمعیت ژن‏های معیوب حرکت کرد. اما نکته قابل تامل و توجه آن است که در خصوص این‏که چه صفاتی در انسان خوب و برترند و باید گسترش یابند و چه صفاتی نامطلبوند و باید از بین بروند اتفاق نظر وجود ندارد. نکته حائز اهمیت دیگر آن‏که از این منظر لازمه از بین بردن صفات نامطلوب در انسان‏ها، عقیم نمودن و یا از بین بردن جمعیت‏های حامل ژن‏های نامطلوب است. درحالی‏که چنین‏ موضوعی به شدت در تعارض با حقوق افراد و نسل‏های آینده به حساب می‏آید. در واقع، به‏ نظر می‏رسد اگر ژنتیک نتایج مثبتی به بار نیاورد و منجر به تبعیض و یا تولید انبوه انسان‏های‏ مشابه گردد، یکی از بزرگترین اشتباهات جامعه انسانی به وقوع می‏پیوندد.
علاوه بر این وضعیت طبیعی ژنوم انسان نباید به خاطر منافع مالی مورد دستکاری قرار گیرد. اعلامیه همچنین نیاز به تحقیق را در خصوص ژنوم انسان از نظر دور نداشته و با بیان این که آزادی تحقیق بخشی از آزادی اندیشه است مقرر می دارد تحقیق، تشخیص و درمان که در ارتباط با ژنوم افراد است، باید فقط بعد از ارزیابی دقیق و با در نظر گرفتن منافع و خطرات آن نسبت به سلامت فرد و براساس حقوق بین الملل صورت گیرد و در هرحال باید رضایت آگاهانه و آزادانه فرد قبلاً کسب شده باشد و اگر تحقیقات مرتبط با ژنوم کسانی است که اهلیت قانونی لازم را برای ابراز رضایت ندارند باید با در نظر گرفتن منافع مستقیم مربوط به سلامتی آنان و تحت شرایط حمایتی که قانون تجویز میکند صورت پذیرد. تحقیقی که منافع مستقیم مورد نظر را در خصوص سلامتی فرد فاقد اهلیت در برنداشته باشد و به منظور کمک به افراد دیگری که از همان نارسایی ژنتیکی رنج میبرند باشد، فقط به طور محدود و استثنایی در صورتی که کمترین خطر را برای فرد داشته باشد، میتوان پذیرفت و باید به موجب شرایطی باشد که به وسیله قانون تجویز میشود و در عین حال مطابق با حمایتی باشد که حقوق بشر از فرد مینماید.
اعلامیه هرگونه تبعیض براساس خصوصیات ژنتیکی افراد که به حقوق اساسی و آزادی و حیثیت آنان مؤثر باشد را رد می کند و لازم می داند که در هر تحقیقی اطلاعات ژنتیکی افراد برطبق قانون محرمانه تلقی شده و خساراتی که احیاناً در اثر تحقیقات متوجه ژنوم افراد می شود باید جبران گردد. این سند همچنین دولتها و سازمانهای بین المللی صالح را به همکاری در جهت اطمینان از احترام لازم به اصول ذکر شده در اعلامیه دعوت مینماید و لازم می داند که پیشرفتهای به دست آمده در بیولوژی، ژنتیک با احترام کافی به حیثیت و حقوق هر فرد، قابل دسترس برای همگان باشد و از دولتها میخواهد که بستر لازم را برای آزادی تحقیقات با در نظر گرفتن تضمینات حقوقی و اخلاقی مهیا نمایند و تحقیقات داخلی را در خصوص تعیین، پیشگیری و درمان بیماریهایی که اساس ژنتیکی دارند، تشویق کنند. دولتها همچنین باید براساس اصول بیان شده در اعلامیه، در جهت گسترش بین المللی دانش علمی مربوط به ژنوم انسان و تنوع آن و تحقیقات ژنتیکی در سطح بین المللی بکوشند و در چهارچوب همکاریهای بینالمللی توانایی کشورهای در حال توسعه را در خصوص مسایل خاص مربوط به خودشان در زمینه ژنتیک و بیولوژی توسعه داده و تقویت نمایند و از سوءاستفاده از نتایج تحقیقات در مورد ژنوم انسان بخصوص در موارد غیر صلح آمیز ممانعت نمایند. همچنان که بایستی با گسترش مبادله آزاد اطلاعات و دانش علمی در شاخههای بیولوژی، ژنتیک و پزشکی و از طریق توسعه آموزش بیواتیک و بالا بردن سطح آگاهیهای عمومی در خصوص موضوعات اساسی مربوط به دفاع از حیثیت انسانی در تمام سطوح، نسبت به پیشبرد اصول ذکر شده در اعلامیه تلاش نمایند. به منظور تسهیل این امر باید باب بحثهای بینالمللی و اظهار نظر آزاد آراء فلسفی، مذهبی، اجتماعی و فرهنگی را باز بگذارند و در هر صورت نسبت به عملی کردن مؤثر مواد ذکر شده در اعلامیه تلاش نمایند. در پایان خاطر نشان میسازد که اعلامیه هیچ تفسیری از مواد این اعلامیه را که به یک دولت یا فرد یا گروه اجازه انجام عملی برخلاف حقوق بشر و آزادیهای اساسی را بدهد، نمیپذیرد.
با توجه به اهمیت اعلامیه یونسکو در خصوص ژنوم انسان، نقطه نظراتی نیز از طرف افراد و گروهها در این مورد بیان شدهاست که از مهمترین آنها میتوان به بیانیه واتیکان اشاره کرد. در بیانیهای که واتیکان در خصوص این اعلامیه صادر کرده آن را به یک سند مهم بینالمللی که شامل موارد شایان توجه و ارزشمندی است، شناخته و در ضمن انتقاداتی را نیز به آن وارد داشته و بخصوص در مورد ماده یک که ژنوم انسان را اساس کرامت انسان می داند، معتقد است که اساس کرامت انسان را ژنوم انسان تشکیل نمیدهد بلکه ژنوم انسان ارزش خود را از کرامت انسانی بدست میآورد و همچنین عبارت «میراث بشریت» را مبهم و غیرواضح میشمارد. واتیکان تأسف خود را از اینکه در اعلامیه یونسکو کلونینگ انسان (شبیه سازی ) فقط در مقاصد مربوط به تولید مثل ممنوع دانسته شده و موارد تحقیقی و درمانی را شامل نمیشود اعلام داشته در ادامه ابراز می دارد که بهتر بود اعلامیه، جنین انسان را نیز مورد توجه قرار میداد که ذکری از آن در اعلامیه به میان نیامده است. واتیکان اعتقاد دارد که «پیشگیری از بیماریهای ژنتیکی» که در اعلامیه یونسکو آمده، نمیتواند طوری تفسیرشود که براساس خصوصیات ژنتیکی نسبت به تولد یا عدم تولد جنین تصمیمگیری شود.
در ارزیابی اجمالی این اعلامیه می‏توان گفت که یونسکو با توجه به شتاب گرفتن‏ پیشرفت‏های علمی که از جمله‏ی مهم‏ترین آنها تغییرات ژنتیکی است و احتمال بروز مسایل‏ و چالش‏های انسانی ناشی از آن، توانسته است در قالب یک اعلامیه، اصول کلی را نسبت به‏ همه موارد زیان‏بخش برای حقوق بشر تنظیم نماید. همچنین کمیته بینالمللی اخلاق زیستی یونسکو، مطابق ماده 24 این اعلامیه ملزم است در رابطه با شناسایی و تعیین روش‌‌‌‌‌هایی که می‌تواند مغایر با کرامت انسان باشد نظیر مداخله برای تغییر ژن‌‌‌‌‌ها، نظر مشورتی بدهد.
بنابه مواردی که اشاره شد ژنوم انسان از مسایل مهمی است که در ارتباط با حقوق همه افراد و جامعه بشری در کلیت آن است و تصمیم گیری درباره آن دشوار و خطرناک مینماید. اگر ژنتیک نتایج مثبتی به بار نیاورد و منجر به تبعیض و یا تولید انبوه انسان های مشابه گردد، این امر ناشی از اشتباهات جامعه انسانی خواهد بود. ما اجازه داده ایم که اطلاعات مفید، در بیولوژی فیزیک و شیمی در ساخت سلاح هایی میکروبی، هسته ای و شیمیایی به کار روند. به نظر می رسد که چنین سوءاستفاده ای در ژنتیک نیز اتفاق بیفتد، که در آن زمان اصول اخلاقی دیگر کارایی نخواهد داشت.

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

بند دوم: اعلامیه بین المللی درباره داده‌های ژنتیک انسانی
در ادامه فعالیت‌ها و تلاش‌های سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد -یونسکو- برای سامان دهی مسائل مربوط به پژوهش‌های ژنتیکی و ژنوم انسانی، به منظور تضمین آزادی در امر تحقیق و پژوهش و همچنین حمایت از کرامت انسانی و حقوق و آزادی‌های اساسی بشر و پیشگیری از سوء استفاده احتمالی از تحقیقات مربوطه در این زمینه، این سازمان (یونسکو)، اعلامیه بین المللی درباره داده‌های ژنتیک انسانی را به عنوان دومین سند مهم بین المللی درباره ژنوم انسانی، در سی و دومین کنفرانس عمومی خود در 16 اکتبر 2003 میلادی تصویب نمود. همان طور که پیشتر اشاره شد، نخستین اعلامیه بین المللی در این موضوع با عنوان «اعلامیه جهانی درباره ژنوم انسانی و حقوق بشر» در 11 نوامبر 1997 میلادی به اتفاق

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید