فتحعلی شاه قاجار

دانلود پایان نامه

تألیفات: او در شاه‌جهان‌آباد هند به تدریس مشغول بود و کتاب مشهورش ترجمه بصائرالدرجات صفار را در سال ۱۰۸۳ق در همان جا تألیف کرد. وی ترجمه و شرح نهج البلاغه را درعصر فتحعلی شاه قاجار تألیف کرد. دیوان منسوب به امام علی × در حاشیه آن آمده است.
4. 12. 2. 1. ملا فتح الله شریف کاشانی
ملا فتح الله بن ملا شکر الله از علما و فقها بزرگ و متبحر اواخر سده دهم هجری بود. درعلوم دینی خصوصاً در تفسیر مهارت و چیرگی خاصی داشته و تألیفات مهم او بهترین وسیله اثبات این مدعا است کتاب‌های «تنبیه الغافلین» و «تذکره العارفین» که شرح فارسی نهج البلاغه می‌باشد «خلاصه المنهج» که خلاصه «منهج الصادقین فی الزام المخالفین» که تفسیر بزرگی به فارسی است همگی از آثار ارزنده این عالم جلیل القدر است ملا فتح الله کاشانی در سال 988 هجری وفات یافت. ملا شکر الله شریف کاشانی از اعلام تفسیری قرن دهم هجری شیعه می‏باشد.
از محل و تاریخ تولد و کیفیت نشو و نمای وی اطلاعی در دست نیست، ولی با توجه به این‌که اهل کاشان بوده و مقبره وی نیز در کاشان می‏باشد، احتمال می‏رود که تولد و محل تحصیل و رشد وی نیز کاشان بوده باشد. وی انسانی مهذب و عفیف و باحیا بوده و نسبت به ثروت و مناصب دنیوی (مال و مقام) زهد و ورع خاصی داشته، و از تملق و چاپلوسی ثروت و قدرت، پرهیز داشته است و به سبب همین دوری و پرهیز بین عامه مردم مشهور نشده است. در سال 988 ﻫ. ق رحلت نموده و در کاشان دفن شد.
دیدگاه علما: مرحوم میرزا عبد اللّه افندی در ریاض العلماء می‏نویسد:
«فاضل نیک اندیش و هوشیار، عالم کامل جلیل، متکلم و مفسر بزرگوار نام آور، مولی فتح اللّه کاشانی، از علمای دولت شاه طهماسب صفوی و از شاگردان علی بن حسن زواره‌ای است، وی تألیفات نیکویی دارد، بویژه در تفسیر که در آن توانمند و زبردست است و آثار ارزشمند و سودمند نگاشته است.»
مرحوم مدرس تبریزی در ریحانه الادب می‏نویسد:
«ملا فتح اللّه کاشانى، عالمى است جلیل، فقیه، محقق متکلم، مدقق، مفسر متبحر، از اکابر علماى اواخر قرن دهم هجرت مى‏باشد. در تمام علوم دینیه متداوله متبحر، خصوصاً در تفسیر که بحرى بود بى‏پایان و تألیفات او بهترین معرف تبحر وى مى‏باشند.»
سید محسن امین در اعیان الشیعه عمر رضا کحّاله در معجم المؤلفی ، عادل نویهض در معجم المفسرین ، شیخ عباس قمی در فوائد رضویه ، ملا حبیب اللّه کاشانی در لباب الالقاب و آقابزرگ طهرانی در طبقات اعلام الشیعه در اعلام قرن دهم او را بسیار ستوده‌اند. وی شاگرد ابوالحسن علی بن الحسن زواره‌ای (یکی از مفسرین قرآن) که شاگرد محقق کرکی بوده‌است، می‏باشد و نیز از مقدس اردبیلی با واسطه، روایت نقل می‏کنند.
تألیفات:
ـ ترجمه قرآن به فارسی
ـ تنبیه الغافلین و تذکره العارفین در شرح نهج البلاغه به فارسی
ـ خلاصه منهج (مختصر تفسیر منهج الصادقین) به فارسی
ـ شرح احتجاج طبرسی
ـ ترجمه کشف الغمه در تاریخ
ـ استنساخ کتاب استبصار شیخ طوسی از اساتید خود
ـ منهج الصادقین به فارسی‏
تاریخ کاشان می‌نویسد:
«یکی دیگر از علما و فضلا و مقدسین سلف مرحوم ملا فتح الله بوده که از جمله اثر علمیه او تفسیر فارسی قرآن مجید مرسوم به “منهج الصادقین” است. گویند در حین نوشتن آن کتاب به مرض سکته مسکوت شد و اطبا به فوت او متفق شدند بعد از غسل و کفن برای آن که جنازه راجهت دفن به نجف اشرف بردند آن را در دخمه گذارده و درش چنان که معهود است با آجر و گچ محکم کردند. شامگاه به هوش آمد از واقعه مستحضر شد دست به اطراف کشید تا بدر گاه دخمه رسید. دانست که با دست و ناخن در این در و دیوار متین رخنه و ثلمه نشاید و از این مهلکه رهایی نتوان، در دل گذرانید که هر گاه از این ورطه رهایی یابد پای در دامن عزلت پیچد و تا کتاب تفسیر را به پایان نرساند به هیچ کار اقدام نکند مقارن این حال مرد بنا را به خاطر رسید که تیشه خود را درون دخمه نهاده بی‌توان بدوید درگاه دخمه را بگشود. ملا فتح الله به خانه آمده باب مراوده مسدود کرد و هیچ نیاسود تا از عهده عهد بدر آمد و بعد از چندی داعی حق را لبیک گفت مقبره او در حوالی دروازه لتحر زیارتگاه ارباب نیاز است.»
5. 12. 2. 1. حسین بن شرف الدین اردبیلی
الهی اردبیلی۹۵۰ ق (۱۵۴۳م) متولد اردبیل ـ ریاضیدان
دوره‌ی اول زندگی: جلاالدین حسین بن شرف الدین عبدالحق اردبیلی متخلص به الهی، شاعر، متصوف، متکلم، فقیه و ریاضی‌دان بزرگ اسلامی در دهه‌ی هشتم سده نهم قمری در اردبیل متولد گردید. دوران کودکی و نوجوانی را در زادگاهش اردبیل سپری نمود. در دوران جوانی علوم شرعی را آموخت و در روضه شیخ صفی الدین اردبیلی به سلوک اهتمام ورزید. او برای تحصیل علوم به هرات مسافرت نمود و در آنجا به آموختن تفسیر و حدیث پرداخت.
دوره‌ی اهتمام در علوم: الهی پس ازسال۸۹۹ قمری شرح اشکال التاسیس و تلخیص تحریر اقلیدس را آموخت. الهی در سال ۹۰۲ قمری هرات رابه مقصد اردبیل ترک نمود. در اردبیل، به عنوان خادم روضه شیخ صفی الدین اردبیلی منصوب، و در آنجا به تدریس پرداخت. الهی در این دوران به عنوان استاد علوم عقلی و نقلی شهره عام و خاص گردید. او اولین کسی است که معارف جعفری رابه فارسی ترجمه نموده ‌است.
دوره آخر زندگی: الهی تا آخر عمر در اردبیل زندگی نمود و در آنجا وفات یافت. جسدش در روضه شیخ صفی الدین اردبیلی دفن گردید. او به زبانهای ترکی، فارسی و عربی تسلط کافی داشت.
آثار:
ـ شرح گلشن راز
ـ تفسیر قرآن به عربی و فارسی

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.