وسایل ارتباط جمعی

دانلود پایان نامه

کند ».
در قوانین ایران دو مصداق از مصادیق حقوق معنوی را برشمرده است . ابتدا در ماده 18 قانون حمایت حقوق مولّفان ، مصنّفان و هنرمندان به اصل حق ولایت پرداخته است . « انتقال گیرنده و ناشر و کسانی که طبق این قانون اجازه استفاده یا استناد یا اقتباس از اثری را به منظور انتفاع دارند باید نام پدیدآورنده را با عنوان و نشانه ویژه معرف اثر یا روی نسخه اصلی یا نسخه های چاپی یا تکثیر شده به روش معمول و متداول اعلام و درج نمایند مگر اینکه پدیدآورنده به ترتیب دیگری موافقت کرده باشد ». در ماده 19 نیز حق حرمت اثر را مورد تاکید قرار داده است . « هرگونه تغییر و تحریف در اثرهای مورد حمایت این قانون و نشر آن بدون اجازه پدیدآورنده ممنوع است ».
در پیش نویس لایحه قانون جامع حمایت در مبحث دوم بطور گسترده تر به حقوق معنوی پرداخته و زمان مشمولیت حقوق معنوی را نیز بیش از حقوق مادی دانسته است . در ماده 20 این لایحه آمده است : پدیدآورنده علاوه بر حقوق مادی خود ، و حتی در مواردی که وی دیگر مالک حقوق یاد شده نیست ، دارای حقوق زیر است :
الف ) حق حرمت نام پدیدآورنده : بر این اساس تنها پدیدآورنده ، حق دارد به هنگام چاپ یا هر گونه استفاده دیگر از اثر ، نام واقعی یا مستعار خود را بر روی اصل یا نسخه آن به صورت آشکار و به هر روش ممکن درج یا از درج آن خودداری نماید .
ب ) حق حرمت اثر : به موجب این حق ، تنها پدیدآورنده حق انجام و یا جلوگیری یا اعتراض به هر گونه دخل و تصرف ، تحریف یا دیگر تغییرات در محتوا ، شکل ، عنوان یا نشانه ویژه اثر بدون کسب اجازه از او را دارد .
ج ) حق افشای عمومی اثر : بر این اساس ، حق تصمیم گیری نسبت به نخستین انتشار اثر تنها با پدیدآورنده است .
د ) حق افشای مجموعه مقالات ، سخنرانی ها و سایر آثار : بر این اساس ، حق جمع آوری و افشای مجموع آثار یک پدیدآورنده تنها بل خود اوست حتی اگر اثرش بخشی از اثر جمعی باشد .
ماده 21 لایحه ، بر غیر قابل انتقال بودن حقوق معنوی اثر پرداخته است و بر حق حرمت نام پدیدآورنده تأکید دارد : « در صورت انتقال حقوق مادی ، انتقال گیرنده موظف است به هنگام بهره برداری از اثر ، نام پدیدآورنده را ذکر نماید مگر اینکه خلاف آن توافق شده باشد ». در ماده 22 که به حق حرمت اثر در آثار معماری اختصاص دارد ، هرگونه تغییر و تعمیر در اثر را مشروط به ملاحظات فنی و یا نحوه استفاده از آن دانسته است « در مورد اثر معماری ، تغییر در اثر از قبیل بازسازی یا تعمیر آن ، بدون رضایت پدیدآورنده به شرطی برای دیگر استفاده کنندگان قانونی مجاز است که ملاحظات فنی و نحوه استفاده از آنها چنین اقتضاء کند ».
ماده 24 لایحه به زمان حمایت از حقوق معنوی در آثار دیداری – شنیداری پرداخته است و آن را منوط به نهایی شدن ساخت اثر می داند و این حقوق را متعلق به پدیدآورنده اثر می داند .« حقوق معنوی اثر دیداری – شنیداری تنها بعد از نهایی شدن ساخت اثر به پدیدآورنده اثر تعلق می گیرد اثر مزبور هنگامی نهایی تلقی می شود که تهیه کنندو کارگردان و بر حسب مورد سایر پدیدآورندگان مشترک نسبت به نهایی بودن آن به توافق رسیده باشند ، یا عرف مربوط به این امر دلالت نماید .
در ماده 28 حقوق معنوی را متعلق به اشخاص حقیقی دانسته است . لذا چنین استنباط می شود که اشخاص حقوقی نمی توانند دارای حقوق معنوی باشند ، اما این حقوق در صورتی می تواند به جمع تعلق پذیرد که اثر به ابتکار و مدیریت شخص دیگری انجام پذیرفته باشد . « حقوق معنوی در اثر جمعی ، اثر ناشی از سفارش و اثر ناشی از استخدام متعلق به اشخاص حقیقی پدیدآورنده آن اثر است ، با وجود این ، در اثر جمعی شخصی که به ابتکار و با مدیریت او پدید آمده است ، نسبت به مجموع اثر ، حقوق معنوی جداگانه ای دارد .
حقوق معنوی هم چنین محدود به زمان و مکان نیست . لذا حقوق معنوی نه تنها پس از حیات پدیدآورنده قابل نقل و انتقال به غیر نمی باشد ، بلکه در زمان حیات خود نیز قابل انتقال نیست . لایحه جامع حمایت در ماده 29 به این مبحث اشاره داشته و اظهار می دارد : « حقوق معنوی پدیدآورنده محدود به زمان و مکان نیست . بر این اساس ، هیچ یک از حقوق معنوی در دوران زندگی پدیدآورنده اثر قابل نقل و انتقال نیست . با وجود این ، اعمال هر یک از حقوق مذکور پس از مرگ پدیدآورنده اثر به ترتیب به وصی یا ورثه خواهد بود و در صورت فقدان وصی و ورثه ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در صورت تجاوز به حقوق معنوی عنوان شاکی خصوصی خواهد داشت . در لایحه استثنائی را در ماده 152 برای دارندگان حقوق معنوی برنامه های رایانه ای پیش بینی نموده است « استفاده کننده قانونی برنامه رایانه ای می تواند تغییراتی در آنها جهت کارکرد بهتر یا رفع اشکال برنامه ای بدهد مشروط بر اینکه به حیثیت یا شهرت پدیدآورنده آسیب نرساند و یا در جایی که به موجب قرارداد انتقال ، استفاده صورت گرفته است در قرارداد شرط خلافی به نفع پدیدآورنده نشده باشد ». چنانکه اشخاص یاد شده در این ماده نسبت به افشای اثر اختلاف داشته باشند ، دادگاه
با توجه به مصالح پدیدآورنده حکم مقتضی را صادر خواهد نمود ».
مبحث دوم : در موافقت نامه تریپس
گفتار نخست : حقوق مادی
الف ) انواع حقوق مادی
در کنوانسیون برن ، به حقوق انحصاری که برای مولّفان در نظر گرفته شده است ، پرداخته و موارد زیر را به خود اختصاص داده است :
1 – حق ترجمه ؛
2 – حق تکثیر ؛
3 – حق عرضه و اجرای آثار نمایشی و موسیقی ؛
4 – حقوق مرتبط به پخش اثر از وسایل ارتباط جمعی ؛
5 – حق گزارش عمومی ؛

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.