افت قند خون و درمان آن

وقتی که سطح قندخون به ۷۰ میلی گرم رسید، می توان یه لیوان شیر کم چربی و نصف یه ساندویچ رو مصرف کرد.

به طور طبیعی با خوردن غذا و ورود اون به معده، هضم در معده شروع می شه. به دنبال اون غذا در روده باریک به قند تجزیه شده و قند حاصله وارد جریان خون می شه. همزمان انسولین هم بوسیله لوزالمعده به داخل خون آزاد می شه. در آخرً گلوکز یا قند با کمک انسولین وارد سلول های بدن شده و جهت تولید انرژی و زنده موندن اون ها به کار می رود.

هیپوگلیسمی معنیش چیه؟

اندازه طبیعی قند خون ناشتا واسه یه فرد غیر دیابتی ۷۰ تا ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتره.

مقادیر قند خون مطلوب واسه افراد گرفتار به دیابت به توضیح زیر می باشه:

قند خون ناشتا: ۷۰ تا ۱۳۰ میلی گرم در دسی لیتر

قند خون پس از وعده غذایی: کمتر از ۱۸۰ میلی گرم در دسی لیتر

قند خون ۲ ساعت پس از خوردن غذا: کمتر از ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر

قند خون ۲ ساعت بعد از خوردن غذا در فرد عادی باید کمتر از ۱۲۰ میلی گرم در دسی لیتر باشه، ولی هدف مطلوب در بیماران دیابتی اینه که این قند خون به کمتر از ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر برسه.

وقتی که غلظت گلوکز خون به کمتر از ۷۰-۶۰ میلی گرم در دسی لیتر کم بشه، افت قند خون یا هیپوگلیسمی رخ میده.

علائم هیپوگلیسمی

علائم اولیه هیپوگلیسمی شامل حالت گیجی، رنگ پریدگی، عرق کردن، عصبی بودن، گرسنگی و ضعف می باشه. اگر سطح قند خون به زیر ۴۰ میلی گرم در دسی لیتر افت کنه، مشکل در کارکرد سیستم عصبی مرکزی مثل پریشونی و گیجی، بی حالی، صحبت کردن شل و غیرقابل کنترل و تغییرات خلق و خو خودنمایی می یابد.

علل افت قند خون

از دلیلای افت قند خون می توان به موارد زیر اشاره کرد:

* مصرف زیادتر از اندازه الکل: وجود الکل در خون با ایجاد یه عملکرد خاص تولید گلوکز در کبد رو متوقف می کنه.

* ورزش دراز مدت

* گرسنگی طولانی

* مصرف کم مواد غذایی: مثلاً در افراد گرفتار به بی اشتهایی عصبی

* دریافت یه رژیم فقیر از کربوهیدرات

* مصرف بعضی از داروها: مانند مصرف داروی کینین در افراد گرفتار به مالاریا، مصرف سالیسیلات ها در افراد گرفتار به مریضی های روماتیسمی، مصرف داروی پروپرانولول در افراد گرفتار به فشارخون بالا.

* دچار شدن به بعضی از مریضی های کبدی یا کلیوی

* مشکل در غددی که ترشح کننده هورمون های تنظیم کننده قند خون هستن: مانند لوزالمعده، هیپوفیز و آدرنال

* وجود توموری در پانکراس (لوزالمعده) : اگه فردی با اندازه انسولین طبیعی، قند خون پایینی بعد از صرف یه وعده غذایی غنی از کربوهیدرات داشته باشه، این می تونه نمایانگر وجود تومور در پانکراس ایشون باشه.

در افراد دیابتی که از انسولین و یا دیگه شکل های جور واجور داروهای خاص دیابت استفاده می کنن، فعالیت بدنی می تونه دلیل افت یهویی قند خون شه.

* دیابت: اصلی ترین دلیل هیپوگلیسمی در بیماران دیابتی به قرار زیره:

– نبود استفاده درست از انسولین

– نخوردن میان وعده

– افزایش فعالیت بدنی

در افراد دیابتی که از انسولین و یا دیگه شکل های جور واجور داروهای خاص دیابت استفاده می کنن، فعالیت بدنی می تونه دلیل افت یهویی قند خون شه. افت قند خون می تونه موقع ورزش، بدون این دست اون دست کردن پس از تمرین و یا حتی یه روز پس از تمرین رو شه. پس لازمه بیماران دیابتی قبل و بعد از فعالیت بدنی قند خونشون رو بررسی کنن. اگه قندخون زیر ۸۰ باشه احتمال افت قندخون خیلی زیاده و مشکلات جانبی داره.

– تزریق زیادتر از اندازه انسولین

– مصرف زیادتر از اندازه داروهای کاهنده قند خون

از بین داروهای بیماران دیابتی، همه باعث افت قند خون نمی شن، مثلاً قرص متفورمین، قرص آکاربوز و قرص گلی تازون از دلیل های افت قند نیستن و به عکس گلی بن کلامید یا گلی بورید، گلی کلازید و ریپاگلیناید اگر زیادتر از اندازه مصرف شن یا فرد بعد از مصرف اون ها غذا نخورد، باعث افت قند خون می شن.

درمان افت قند خون

درمان مناسب، مصرف کربوهیدرات های ساده و با جذب سریعه که به سرعت تبدیل به قند شده و جذب خون می گردند.

یعنی، می توان واسه درمان اولیه در فرد حواس جمع مراحل زیر رو استفاده کرد:

۱- مصرف ۱۰ تا ۲۰ گرم کربوهیدرات ساده مثل چند حبه قند، آب پرتقال یا آب سیب

۲- صبر کردن به مدت ۱۵ دقیقه و اندازه گیری دوباره قند خون

۳- اگه قند خون هنوز زیر ۷۰ میلی گرم بر دسی لیتر باشه و علائم هیپوگلیسمی مرتفع نشده باشه، باید ۱۵ گرم دیگه کربوهیدرات مصرف کرد و این کار رو ادامه داد تا قند خونتون طبیعی شه. هیچوقت نباید اجازه داد تا قند خون واسه یه مدت طولانی پایین بمونه.

منابع غذایی تأمین کننده ۱۵ گرم کربوهیدرات عبارتند از:

نصف لیوان آب سیب و یا آب پرتقال، سه چهارم لیوان شربت زنجبیل، نصف لیوان نوشابه، یه قاشق غذاخوری شکر یا عسل، نصف لیوان ژلاتین معمولی، ۲ قاشق غذا خوری کشمش، ۵ عدد آب نبات سفت.

۴- وقتی که سطح قندخون به ۷۰ میلی گرم رسید، می توان یه لیوان شیر کم چربی و نصف یه ساندویچ رو مصرف کرد.

چند نکته

* مصرف شکلات یا بیسکویت مناسب نیس، چون این غذاها شامل چربی فراوون هستن که باعث دیر جذب شدن قند موجود در اون ها می شه.

* هنگام هیپوگلیسمی در مصرف غذاهای شیرین باید میونه روی رعایت شه، چون مصرف زیادتر از اندازه و پشت سرهم این غذاها باعث بالا رفتن قند خون می شه.

* در هیپوگلیسمی شدید وقتی که مریض قادر به بلعیدن نمی باشه تجویز گلوکاگن یا گلوکز وریدی لازمه.

* بعضی وقتا بیماران حواس جمع نیستن. در این مواقع تزریق آمپول های گلوکاگون به خصوص در مورد مریضایی که انسولین تزریق می کنن لازمه. تزریق گلوکاگون زیرپوستیه و معمولاً یه بار تزریق واسه برگردوندن مریض به وضعیت عادی کافیه، اما اگه به هر دلیلی گلوکاگون موجود نباشه لازمه سرم های تغلیظ شده قندی (۵۰ درصد) در اورژانس یا مراکز درمانی تزریق شه.

* مریضی که می خواهد ورزش کنه، حتماً باید صبحونه یا ناهار خورده باشه و قبل از ورزش یه میان وعده کوتاه مانند یه عدد سیب یا یه لیوان شیر میل کنه و در طول ورزش هر یک ساعت از این مواد غذایی استفاده کنه.

* به مریضایی که تصمیم دارن ورزش کنن پیشنهاد می شه که روز قبل میان وعده عصر یا آخر شبشان رو بیشتر کنن و هنگام ورزش دوز انسولین یا قرص رو با نظر دکتر کم کنن، چون در فعالیت بدنی زیاد افت قندخون در مریضایی که دارو یا انسولین مصرف می کنن، بیشتره.

* بیماران دیابتی باید در هر شرایطی حتی اگه در سفر باشن دارویشان رو به موقع استفاده کنن و نکته مهم دیگه اینکه همیشه باید با خود میان وعده همراه داشته باشن. میان وعده شامل ساندویچ های کوچیک، سیب یا هر ماده غذاییه که اگه سر ساعت به غذا دسترسی نداشتن از اون ها استفاده کنن.

خون عصر ایران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *