رشته روانشناسی-دانلود پایان نامه درباره سرمایه اجتماعی-فروش و دانلود پایان نامه

دانلود پایان نامه

(شورای همکاری های فرهنگی،2000:به نقل از جاویدی و عالی،1387: 283)
– مشارکت فعال: شهروند دموکراتیک علاوه بر این که در جامعه های گوناگون محلی و ملی و جهانی فعالانه شرکت می نماید، این مشارکت مسئولانه نیازمند استفاده درست و منصفانه و مراقبت کننده از منابع عمومی مادی و اجتماعی نیز هست. بانک جهانی، مشارکت را فرایندی می داند که در آن ذینفعان در ایجاد و توسعه نوآوری ها و تصمیم گیری ها و منابعی که بر این نوآوری ها و تصمیم گیری ها مؤثرند نفوذ و کنترل دارند. بر این اساس ، مشارکت مردم و شهروندان فعل و انفعالی است که برای شهروندان این امکان را فراهم می کند،در قاعده سازی و فرمول بندی سیاست و خط مشی هایی که بر کل جامعه مؤثر است، شرکت جویند. (مک ایوان،2003: به نقل از جاویدی و عالی،1387: 283- 284)
– انتقادگری و انتقادپذیری: یکی از ویژگی های بسیار مهم شهروند دموکراتیک، برخورداری از روحیه انتقادگری و انتقاد پذیری است. تفکر انتقادی فرایندی است که به افراد کمک می کند تا شیوه بررسی دقیق آن چه را که به آن معتقدند دریابند و با دلایل عقلانی موضوعات مختلف را مورد بررسی انتقادی قرار دهند. جوامع دموکراتیک به افرادی نیازمند است که صاحب تفکر منتقدانه باشند چراکه متفکران منتقد پیشگامان تغییر در جامعه هستند. یعنی آن ها آینده خود و جامعه شان را هیچ وقت تمام شده تلقی نمی کنند.(سامرز،2002: به نقل از جاویدی و عالی،284)
به عقیده قائدی، خصوصیات دموکراتیک شهروند آینده را می توان بدین صورت برشمرد:
مسئولیت پذیری اخلاقی و اجتماعی ( پانگل 2002، ساندرز 1999، پرایور2001 ، هودسن2001، بورن 1996، کوک 1999)
مشارکت در امور سیاسی ( تورنی – پورتا 1991، کوک 1999، نلس 2004، چیودو و لیزا 2005)
سواد سیاسی ( سینگ ، وازی ، وارلا ، 1990، کوک 1999، هودسن 2001، کورنول و استودارد 2006) (به نقل از قائدی، 1385: 207)
علاوه بر موارد ذکر شده، شهروندان دموکراتیک باید در سه سطح بردبار باشند: نخستین و اساسی ترین چیز ناهمنوایی است. هر پیشرفت مهمی که در جوامع بشری پدید آمده نتیجه نوعی ناهمنوایی دلیرانه بوده، پس در مقابل نمونه های فراوان که با اعتقادات شهروندان همنوا نیست، باید شکیبا بود. در دومین سطح، شهروندان دموکراتیک باید آماده باشند که نه تنها اجازه دهند که دیگران زندگی خویش را بدون مزاحمت بگذرانند، بلکه حتی مخالفت مستقیم دیگران با اعتقادات و اصول خود را نیز تحمل کنند. در سطح سوم، شهروندان باید مخالفت را حتی هنگامی که از جانب افراد عیبناک، مطرح می شود، تحمل کنند. این آمادگی تحمل و بردباری نه صرفاً از راه اظهار خویشتنداری، بلکه از راه عمل به آن، نمایان می شود. .(میرابراهیمی، 1381: 8) از سوی دیگر لازم است شهروندان دموکراتیک تجربی اندیش باشند. یعنی وقتی با موقعیت های مسئله انگیز مواجه می شوند آمادگی داشته باشند که انواع راه حل های پیشنهاد شده را بیازمایند. همچنین لازم است شهروندان دموکراتیک در برابر رهبرانشان نگرشی انتقادی از خود بروز دهند. در مفهوم دقیق تر، رهبر پاسخگوی شهروندان است. علاوه بر این ها لازم است که شهروندان دموکراتیک خود را با تغییرات همیشگی بزرگ و کوچکی که در شرایط زندگانی آن پیش می آید وفق دهند. دموکراسی به شهروندانی نیاز دارد که نه تنها به این معنا نرمش پذیر باشندکه آماده تحمل تغییرات باشند، بلکه به معنایی مثبت تر آماده باشند که جامعه ای تغییرپذیر را تأیید کنند و خود را با زندگی درآن وفق دهند. (سی وی تاس ، 2001: به نقل از ، جاویدی ، 1385: 165) همچنین شهروندان دموکراتیک باید آماده باشند که اختلاف هایشان را با سازش برطرف کنند. هرجا سازشی در میان نباشد از دموکراسی اثری نخواهد بود. در هر اجتماع وجود منافع و گرایش های متضاد انسانی اجتناب ناپذیر است، به ندرت می توان آن ها را چنان حل کرد که برای همه کاملاً رضایت بخش باشد. بنابراین دست کم باید راه حل هایی را جست و جو کرد که برای همه قابل تحمل باشد. فرایند تشکیل خط مشی ها و تدوین قوانین از راه متوازن ساختن کشمکش های منافع متضادی که در اجتماع وجود دارد، ناظر بر فرایند مصالحه است و مصالحه راه و رسمی است که قلب دموکراسی است. (کوهن ، 1373: به نقل از جاویدی ، 1385: 165)
همچنین لازم است که شهروندان دموکراتیک به استعداد و قدرت جمعی خود در حکومت کردن بر خویش اعتماد داشته باشند، وقتی که این اعتماد وجود نداشته باشد، شهروندان دست به دامن قدرتی بیرونی دراز خواهند کرد. به خصوص در مواقع بحرانی، آنچه دارای اهمیت وافری است، هم اعتماد به نفس فردی است و هم اعتماد به جامعه. اگر شهروند یک جامعه، به داوری های شخصی خود تکیه نکند و به خود معتمد نباشد، به احتمال فراوان در فرایند تصمیم گیری سهمی نخواهد داشت و اگر بعدها سهمی هم در این زمینه داشته باشد، بعید است که آن را به نحوی نیکو و مثمرثمر به انجام رساند. اعضای یک دموکراسی، از لحاظ فردی و هم به عنوان یک اجتماع، باید به خود اعتماد داشته باشند و مطابق این اعتماد خود عمل کنند.(میرابراهیمی، 1381: 8)
جمع بندی
همان گونه که در ابتدای مبحث شهروندی دموکراتیک آمده است، شهروندی دموکراتیک مفهومی جدید در تاریخ است. در واقع در جایی که اکثریت افراد جامعه – بالاخص – زنان، از شمار شهروندان خارج باشند، نمی توان از مفهوم شهروندی دموکراتیک سخن گفت. شهروندی دموکراتیک زمانی نمود پیدا می کند که حقوق سیاسی تعیین شده و برابر در جامعه شکل گرفته باشد. بر این مبنا در حقوق سه بعدی شهروندی مارشال که شامل حقوق مدنی، سیاسی و اجتماعی است، شهروندی سیاسی مارشال ارتباط نزدیکی با شهروندی دموکراتیک پیدا می کند که با توجه به داشتن حقوق سیاسی، خواهان مشارکت فعال در امور جامعه است. براین اساس شهروندی دموکراتیک، یک گام جلوتر از شهروندی منفعل و عادی است و با پذیرفتن حقوق سیاسی، درصدد مشارکت فعال در عرصه جامعه خصوصاً عرصه سیاسی است. با توجه به ویژگی هایی که درمورد شهروندان دموکراتیک بیان شد، از شهروند دموکرات انتظار می رود درباره جامعه پیرامون خود بی تفاوت نباشد، اخبار و اطلاعات مربوط به جامعه خود را دنبال کرده نسبت به آن آگاهی پیدا کرده و درصدد حل مسائل برآید. همچنین شهروند دموکراتیک باید قانون را بشناسد و در چارچوب قوانین به امور و مسئولیت های محول شده خود بپردازد و از طرف دیگر شهروند دموکرات، شهروندی است که مشکلات خود در جامعه را با سازش و مصالحه حل می کند. یک شهروند دموکرات با قدرت اعتماد به خود و جامعه خود نقش بسزایی را در فرایند تصمی گیری ها ایفا می کند و در نهایت شهروند دموکرات باید نسبت به ناهمنوایی ها در جامعه و ابراز عقاید مخالف بردباری به خرج دهد.
9-2 سرمایه اجتماعی و دموکراسی
با توجه به مطالب بیان شده در زمینه شهروندی دموکراتیک باید گفت، وجود شهروندی دموکراتیک از ملزومات هر جامعه دموکراتیک بوده و یکی از مؤلفه های کلیدی در رشد و توسعه سیاسی در جوامع محسوب می شود. لذا شناخت عوامل مؤثر بر شهروندی دموکراتیک که به گسترش آن در سطح جامعه کمک کند، ضروری می باشد. بدون شک عوامل متعددی در توسعه این مقوله نقش دارند، که در تحقیق حاضر به تأثیر سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار بر شهروندی دموکراتیک اشاره می شود. در ابتدا و پیش از تشریح رابطه سرمایه اجتماعی با شهروندی دموکراتیک به رابطه ای که بین سرمایه اجتماعی و دموکراسی برقرار است می پردازیم چرا که پژوهش های انجام شده در این زمینه به تأثیر مثبتی که سرمایه اجتماعی بر دموکراسی داشته است دست یافته اند. با این تفاسیر،مفهوم سرمایه اجتماعی دارای تأثیر فزاینده ای است. (غفاری، 1385: 77) این مفهوم، به طور کلی بر روابط میان انسان ها تمرکز دارد. روابطی که در تمام لحظات زندگی روزمره و در طول عمر انسان ها، جریان داشته و رفتار و نگرش آن ها را تحت تأثیر قرار می دهد. به همین لحاظ سرمایه اجتماعی در هر جایی حاضر است؛ چه در رفتار با نزدیکان و دوستان در خانه و مدرسه، چه در رفتار با همکاران و آشنایان در محل کار و تحصیل ، و چه در رفتار با مردم در جامعه. (علمی و شارع پور و حسینی، 1384: 240) در واقع، سرمایه اجتماعی از رابطه میان افراد به وجود می آید. روابطی که میان افراد جامعه شکل می گیرد، اگر به اندازه کافی قوی باشد، می تواند موجب به وجود آمدن سرمایه اجتماعی گردد. سرمایه اجتماعی چیزی است که در این روابط وجود دارد و افراد و جامعه از آن در جهت پیشبرد اهداف خود بهره می برند. (ردادی، 1387: 188)
مبحث رابطه سرمایه اجتماعی و دموکراسی و کارکرد سیاسی سرمایه اجتماعی در یک دموکراسی مدرن را، الکسیس دوتوکویل به بهترین وجه در کتاب «دموکراسی در امریکا» که عبارت «هنر به هم پیوستگی یا انجمن» را در وصف رغبت امریکائیان برای «به هم پیوستگی مدنی» به کار برده است، شکافته است. در دموکراسی مدرن، انسان ها به یک اندازه آزادند، ولی در این برابری ضعیف اند، زیرا با پیوستگی و انضمامات متعارف به دنیا نیامده اند. عیب دموکراسی مدرن این است که فردگرایی مفرط، یعنی دلمشغولی به زندگانی خصوصی و خانوادگی و بی میلی به ورود و مشارکت در امور عمومی را ترویج می کند و امریکاییان با کشش خود برای انجمن های داوطلبانه علیه این گرایش فردگرایی افراطی، جنگیدند. کششی که آن ها را وا می داشت تا برای همه جنبه های زندگی اعم از کم اهمیت و پر اهمیت گروه تشکیل می دهند. تنها با گردهم آمدن در انجمن های مدنی بود که فرد ضعیف قوی می شد. (احمدی: 238) توکویل، در بیان حاصل سفرهایش به سراسر ایالات متحده،به تفصیل به تشریح زندگی انجمنی مهیج و پررونقی پرداخت که بنیاد دموکراسی امریکایی و پیشرفت اقتصادی آن را تشکیل می داد. از نظر توکویل، تعامل در انجمن های داوطلبانه یک چسب اجتماعی ایجاد کرده است که به پیوستگی امریکایی ها کمک نموده است.(فیلد،1386: 13) توکویل بر سهم انجمن های مدنی و سیاسی در زندگی امریکایی تاکید خاصی می ورزد. زیرا انجمن ها می بایست در میان ملت های دموکراتیک به جای آن افراد خصوصی نیرومندی قرار بگیرند که تساوی شرایط آن ها را از میان برداشته است. بدین سان این انجمن ها ممکن است مانند «نیروهای میانجی» مونتسکیو میان فرد بی پناه و دولت بالقوه بس قدرتمند قرار بگیرند.(کالینیکوس،1385: 134) به علاوه، همواره استدلال شده که انجمن های مدنی به کارآمدی و ثبات حکومت دموکراتیک کمک می کند، هم به خاطر تأثیرات داخلی شان بر اعضاء و هم به خاطر تأثیرات خارجی شان بر نظام سیاسی وسیع تر. از لحاظ داخلی، انجمن ها عادات همکاری، همبستگی و روحیه جمعی را در اعضایشان تلقین می کنند. دوتوکویل مشاهده نمود که تنها به خاطر کنش متقابل افراد با یکدیگر، احساسات و افکار تجدید و احیاء شده اند، قلوب بزرگ شده اند و فهم و درک توسعه یافته است.(پوتنام، 1380: 160)
این اندیشه بعدها در کار اولیه پوتنام و تحلیل نقش سرمایه اجتماعی در جامعه مدنی و دموکراسی ایالات کشور ایتالیا و سپس در کتاب «تنهایی بولینگ بازی می کنیم» در رابطه با سرمایه اجتمای و دموکراسی تکمیل گشت. در پاسخ به این سوأل که چرا سرمایه اجتماعی برای دموکراسی مهم است؟ پوتنام معتقد است که سرمایه اجتماعی مهم است زیرا آن، توانایی نهادهای دموکراتیک را برای کار کردن، شدت می بخشد. وی این ادعا را مطرح می کند که مشارکت در انجمن های داوطلبانه سرمایه اجتماعی را به وجود می آورد؛ به این صورت که، هنجارهای حمایتی تقابل و مشارکت مدنی، اعتماد اجتماعی را می سازند و شبکه هایی از روابط اجتماعی را فراهم می کنند که می تواند تجهیز کننده فعالیت مدنی باشد.(Lee&Glasure,2007,p.103) از سوی دیگر، منابع سرمایه اجتماعی مانند اعتماد، هنجارها و شبکه ها معمولاً خود تقویت کننده و خود افزاینده هستند. دور بازتولید کننده فضایل، به تعادل اجتماعی همراه با سطح بالایی از همکاری، اعتماد، معامله متقابل، مشارکت مدنی و رفاه جمعی منجر می شود. این ویژگی ها معرف جامعه مدنی هستند. (پاتنام، 1380: 303) اعتماد اجتماعی، هنجارهای معامله متقابل، شبکه های مشارکت مدنی و همکاری موفقیت آمیز متقابلاً یکدیگر را تقویت می کنند. در مناطقی که فاقد هنجارها و شبکه های مشارکت مدنی هستند چشم انداز عمل جمعی تیره است. ایجاد سرمایه اجتماعی کار آسانی نخواهد بود اما آن کلید کارآمدسازی دموکراسی است. (همان، 309-317). به اعتقاد پاتنام، تفاوت در سرمایه اجتماعی علت اصلی ایجاد تفاوت بین مناطق مختلف در زمینه اجتماع مدنی است. به عبارت دیگر مناطق دارای سرمایه اجتماعی زیاد دارای اجتماع مدنی زنده و پرشوری بوده و در نتیجه اقتصاد پررونق داشته و نهادهای سیاسی فعال دارند ولی مناطق دارای سرمایه اجتماعی اندک هم در عرصه اجتماع و هم در عرصه اقتصاد و هم در عرصه سیاست دچار مشکل هستند. ادعای پاتنام این است که وجود فرهنگ مدنی قوی یا سرمایه اجتماعی، بستر شکل گیری دموکراسی و رشد اقتصادی می باشد.(احمدوند،1387: 38-37) سرمایه اجتماعی می تواند به توسعه اجتماعی و سیاسی یاری رساند، فقدان سرمایه اجتماعی مانع توسعه اقتصادی و اجتماعی است.(بن فاین،160:1385) مطابق با نظرات ارائه شده از سوی پاتنام در زمینه سرمایه اجتماعی باید گفت، وی می تواند مدعی سهم زیادی از مردمی کردن اصطلاحی شود که قبل از وی مبهم بود و وی آن را از حالت انتزاع، در نظریه اقتصادی و اجتماعی، نجات داد. ( فیلد، 1386: 11) کار پاتنام علاوه بر اینکه موجب مردمی شدن و انتقال این مفهوم به مخاطبان خود گردیده، دارای ریشه ای آشکار در شواهد تجربی بوده است و این مطلب به نوبه خود باعث ایجاد بحث های جدید مهمی شد زیرا دانشمندان به دنبال امتحان کردن ایده ها و شواهد او در مقابل ایده ها و شواهد خودشان بودند.(همان، 71).پوتنام، ژرف تر از بوردیو و کلمن به سرمایه اجتماعی پرداخته و بر خلاف آن دو که سرمایه اجتماعی را برپایه چگونگی برداشت فرد از بیشینه سازی منافع فردی تعریف می کنند، وی سرمایه اجتماعی را مالکیت جمعی اجتماعات و ملت ها می داند نه افراد، و آن را بخشی از کالاهای عمومی و منافع مشترک می شمارد. (سردارنیا، 134)از نظر وی، سرمایه اجتماعی به مثابه هسته ای بنیادی است که در طی قرون متمادی در دل تاریخ یک جامعه حفظ و تقویت شده و پایه لازم را برای دستیابی آن جامعه به توسعه سیاسی و اقتصادی پایدار فراهم می آورد؛ چنان که تاکید می کند « هرجا اعتماد و شبکه های اجتماعی شکوفا شوند، افراد، شرکت ها ، محله ها و حتی ملت ها پیشرفت می کنند». ( پوتنام ، 2000: به نقل از عطار ، 1388: 135)
به طور خلاصه، پاتنام سرمایه اجتماعی را به شکل زیر تعریف کرده است:
ویژگی هایی از سازمان اجتماعی چون، اعتماد، هنجارها و شبکه ها که می توانند کارایی جامعه را از طریق تسهیل کنش های

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخی بگذارید