رشد قابل توجه کلاهبرداری‌ سایبری در سال ۹۶

فضای سایبری دنیای بی انتهاییه و کلاهبرداری در اون هرروز  ابعاد متفاوت و جدیدی به خود میگیره اما برداشت از حسابای بانکی، بیشترین راه واسه کلاهبرداریای سایبریه. این درحالیه که بر خلاف انتشار اخبار جورواجور از حملات فیشینگ و دزدی از حساب کاربران، بازم آمار این حملات رو به رشده.

بنا به گفته پلیس فتا، در سال ۹۶ رقمی حدود ۱۴۲ میلیارد تومن از کاربران فضای مجازی کلاهبرداری شده. سردار «کمال هادیان فر» رئیس پلیس فتای ناجا، تنها ۹۳ میلیارد تومن از این رقم رو به طور قطعی تائید می کنه و میگه:

«اندازه برداشت از حسابای بانکی و کلاهبرداری رایانه ای در سال ۹۶ نسبت به سال قبل به ترتیب ۶۵ و ۵۵ درصد بالا رفته.»

چه دلیلی باعث ادامه و افزایش این روند شده، تا جایی که این نوع از کلاه ورداریا ۶۵ و ۵۵ درصد رشد داشتن؟ «مجتبی رحیمی» کارشناس امنیت شبکه و سایبری دلیل کلاهبرداریای مالی سایبری رو در دو عامل می دونه: اول کمبود آگاهی و علم مردم از فضای سایبری و دوم نبود ناظر بر فضای سایبری. این کارشناس در گفتگو با سایت ما میگه:

«بدیش اینه مردم اطلاعات کمی از فضای سایبری و استانداردهای اون دارن. مثلا داشتن نماد اعتماد الکترونیک یکی از عامل هاییه که امنیت فروشگاه های اینترنتی رو نشون میده. حضور فعال نهادهای امنیتی و نظارتی، بازرسی همیشگی سایتا، صفحات اینستاگرامی و هم اینکه شناسایی رفتارای نامتعارف اونا مثل فروش اجناس بدون مجوز و بستن این صفحات یا اطلاع رسانی در موردشون می تونه تاثیر به سزایی در کاهش جرایم سایبری داشته باشه.»

نکته ای که در حملات و تهدیدات سایبری جدی گرفته نمی شه، استفاده هکرها و حمله کنندگان از مسیرهای ساده و ضعیف تره. واسه یه مهاجم که قصد خالی کردن حسابای بانکی رو داره چه گزینه ای بهتر از یه کاربر کم اطلاعات هست؟ رحیمی عقیده داره بعضی کاربران با دیدن شکل و طراحی زیبای صفحات وب سریع تر به اونا اعتماد می کنن و همین، کار رو واسه متخلفان سایبری راحت می کنه. سوء به کار گیری نیازای مردم روش دیگه ایه که کلاهبرداران، قربانیان رو به سمت خود می کشونن:

«آگهی وام ۱۰۰ میلیونی با کمترین بهره، بدون ضامن و در سریع ترین زمان، موردی بود که شهروند گرفتار رو به طرف خود کشوند اما با درخواست اطلاعات کامل بانکی و رضایت نامه از کاربر، موضوع شک برانگیز شد و در آخر این کلاهبرداری با هوشیاری و راهنمایی پلیس فتا شکست خورده موند.»

حمله کنندگان سایبری هر روز از راه های جدید واسه کلاهبرداری استفاده می کنن که این مسیرها پس از شناسایی در مجلات، کتب و رسانه ها منتشر می شن. خوندن اخبار روز و کسب باخبر شدن از تحولات فضای مجازی بهترین راهیه که رحیمی واسه آزمایش فضای سایبری پیشنهاد می کنه:

«کانالای تلگرامی زیادی واسه خرید و فروش وجود دارن و افراد زیادی عضو اونا هستن اما شاید افراد بسیار کمی از امتیازات «کدشناسایی» کانالای خرید و فروش تلگرامی باخبر باشن. این کد، راهیه تا اگه کلاهبرداری انجام شد، کاربران بتونن از راه اون اقدام به شکایت کنن.»

کلاهبرداری سایبری در همه جای دنیا هست اما متغیرهای زیادی در کمتر یا بیشتر شدن اون نقش دارن. رحیمی میگه:

«بیشترین حمله کنندگان سایبری که صفحات فیشینگ طراحی می کنن هندی و پاکستانی هستن. کلاهبرداری نیجریه ای هم از جمله کلاهبرداریای معروف سایبریه که در اون ایمیلی مبنی بر مرگ یه فرد پولدار و ارث چند میلیارد دلاری بدون وارث واسه کاربر فرستاده میشه. در ادامه از فرد خواسته می شه تا مرحله به مرحله واسه انجام کارای قانونی بانکی و وراثتی مبالغی واریز کنه.»

به جز ایران که به دلیل کمبود آگاهی مردم از فضای سایبری، حملات زیادی در اون انجام می شه، کشورای اروپایی هم هدف خوبی واسه حمله کنندگان هستن اما آمار دقیقی از حملات سایبری در ایران به نسبت بقیه کشورها وجود نداره.

چیزی که مشخصه نقش اطلاع رسانی و آموزش در کاهش جرایم سایبریه. موضوع مهمی که در سطح کلان نه هادها و موسسات دولتی و در کوچیکترین سطح یعنی خونواده پدران و مادران مسئول اون هستن. اون طور که کودکان و نوجوانان به دلیل کنجکاوی و هیجانات مخصوص سن خود در برابر تهدیدات بیشتری قرار می گیرن و شهروندان بسیاری هم به دلیل ناآگاهی مبالغ خیلی زیادی رو از دست میدن.