اردیبهشت ۱۷, ۱۴۰۰

شناسایی و اعتبار یابی استانداردهای شغلی مدیران مدارس متوسطه- قسمت ۵

  • ویژگی‌ها

 

  • نقش‌ها

 

خنیفر، جندقی و عبدالحسینی (۱۳۸۶) نیز با مقاله‌ای تحت عنوان «شناسایی و تدوین استانداردهای علمی و عملکردی مدیران آموزشی مدارس متوسطه شهر تهران و ارائه الگوی مناسب» مؤلفه‌های استانداردهای مدیران مدارس متوسطه را در دو بعد دانش و عملکرد در گروه‌های زیر تعریف کرده‌اند:

 

 

    1. برنامه‌ریزی

 

    1. سازمان‌دهی

 

    1. بسیج امکانات و منابع

 

    1. هدایت و رهبری

 

    1. تصمیم‌گیری

 

    1. نوآوری و خلاقیت

 

    1. ارتباطات

 

  1. نظارت و ارزشیابی

 

همچنین رساله دکترای مهدی زیرک (۱۳۸۸) با عنوان «بررسی استانداردهای حرفه‌ای رؤسای دانشگاه‌ها به‌منظور ارائه چارچوب مناسب برای ارتقای کیفی مدیریت آموزش عالی» و مقاله غلامی، شیربگی و صیادی (۱۳۹۱) با عنوان «بررسی خصوصیات مدیران آموزشی موفق ازنظر معلمان: تلاش در جهت ساخت مقیاسی استاندارد برای مطالعه ویژگی‌های مدیریت موفق مدرسه» به چشم می‌خورد. به‌صورت رسمی نیز در سال ۱۳۸۱ وزارت آموزش‌وپرورش اقدام به تشکیل دفتری تحت عنوان «دفتر بهبود کیفیت و راهبری استانداردها» باهدف تهیه و تدوین شاخص‎های استاندارد منابع انسانی در آموزش‌وپرورش و به‌کارگیری روش‎های بهبود کیفیت و ارتقای بهره‌وری مطابق با این استانداردها و بومی‎سازی آن‌ ها بر اساس تجربیات داخلی نمود. این دفتر در اسفندماه سال ۱۳۸۲ اولین و به‌نوعی تنها همایش خود را برگزار نمود که در آن نظرات مختلفی درزمینه استاندارد‏سازی آموزش‌وپرورش مطرح شد. از میان ۱۶۰ مقاله پذیرش‌شده در این همایش ۳۵ مقاله تحت کتابی با عنوان «استاندارد و استانداردسازی در آموزش‌وپرورش» به چاپ رسید که دراین‌بین حدود ۷ مقاله به‌طور مستقیم و غیرمستقیم به‌صورت کلی به استانداردهای مدیران آموزشی و منابع انسانی آموزشی پرداخته است.
جالب‌توجه است که با مروری بر اسناد تاریخی می‌توان به استانداردهایی برای تعلیم و تربیت در نظریات دانشمندان اسلامی قرن‌های ۳ و ۴ دست‌یافت. دراین‌بین ابن سحنون و اخوان‌الصفا پیشرو در تعیین ملاک و شاخص‌هایی برای دانش‌آموزان، معلمان و حتی سیستم آموزشی بوده‌اند؛ به‌عنوان‌مثال شایستگی‌های معلمان ازنظر اخوان‌الصفا، به شرح زیر است:

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

 

 

    1. عالم و عارف به حقایق اشیا و امور

 

    1. یقین به‌روز جزا

 

    1. عالم به احکام دین

 

    1. آگاه به امور آخرت

 

    1. دانا به احوال معاد

 

    1. هوشمند و دارای بهره هوشی بالا

 

    1. خوش‌خلقی و خوش ذهنی

 

    1. عدم تعصب به مذهبی خاص

 

    1. رفاقت با دانش‌آموزان

 

  1. عدم آموزش به ناشایستگان (بهشتی و دیگران، ۱۳۸۸)

 

استانداردسازی

 

 

اصول استانداردسازی

 

مهرداد یگانه (۱۳۷۹) برای استانداردسازی ۵ اصل را معرفی می‌کند:
اصل اول: استاندارد کردن عمل ساده‌سازی است که مستلزم کاهش تعداد بسیاری از موضوعات است.
اصل دوم: استاندارد کردن فعالیتی است اجتماعی و اقتصادی که بر اساس توافق عمومی حاصل می‌شود.
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
اصل سوم: نشر یک استاندارد به‌خودی‌خود ارزشی ندارد مگر اینکه به اجرا درآید.
اصل چهارم: استاندارد کردن از طریق تهیه یک استاندارد، انتخاب و سپس تثبیت آنچه انتخاب‌شده است انجام می‌‎گیرد.
اصل پنجم: استانداردها باید در فواصل زمانی معین موردبازنگری و در صورت لزوم مورد تجدیدنظر قرار گیرند. معمولاً اکثر کشورها یک دوره پنج‌ساله را برای بازنگری و تجدیدنظر در نظر می‌گیرند.
همچنین کمیته اجرایی فعالیت‌های فنی در آمریکا در خصوص اصول استانداردسازی بایدها و نبایدهایی را مشخص کرده است (جابری مقدم، و خنیفر، ۱۳۸۶):
استانداردها باید:

 

 

    1. با زبان ساده و قابل‌فهم برای عموم بیان شوند.

 

    1. تنها شامل اطلاعات بخصوصی باشند.

 

    1. بر روی عملکرد نهایی محصول تمرکز داشته باشند.

 

  1. شامل یک سیستم بازخورد در مورداستفاده از معایب برای بهبودهای بعدی باشند.

 

استانداردها نباید:

 

 

    1. مانع از نوآوری شوند.

 

    1. مردم را در نظر نگیرند.

 

    1. زمان چرخه تولید را افزایش دهند.

 

    1. چگونگی ساخت چیزی یا انجام خدمتی را به شما بگویند.

 

  1. شامل اطلاعاتی باشند که بدون استفاده از داده به‌دست‌آمده‌اند.

 

قورچیان و محمودی (۱۳۸۳) اذعان دارند که برای استانداردسازی عوامل انسانی در سازمان‌های آموزشی باید به شرایط زیر توجه کرد:

 

 

    1. استانداردها توسعه‌ای و منعطف هستند. برای این منظور باید طیفی از عملکردهای قابل‌قبول ایجاد شود.

 

    1. استانداردها نیازمند طیف گسترده‌ای از ابزارهای ارزیابی و سیستم ارزیابی جامع و مستمرند.

 

    1. استانداردها دسترسی متعادل به محتوای پرمعنی را فراهم می‌سازند،

 

    1. استانداردها به ایجاد مجموعه‌ای متناسب برای اجرای استانداردها منجر می‌شود،

 

  1. استانداردها در حکم کاتالیزور برای سایر اصلاحات عمل می‌کنند.

 

انواع استاندارد

 

در مقالات و نظرات محققین دسته‌بندی‌های مختلفی از انواع استاندارد آمده است:
با توجه به توسعه نهضت استانداردسازی در آموزش‌وپرورش کشورهای گوناگون انواع‌ استانداردها‌ در سازمان‌های آموزشی استفاده می‌شود که مهم‌ترین آن‌ ها عبارت‌اند از:
الف) استانداردهای محتوا: استانداردهای محتوایی عبارت‌هایی برای مشخص کردن محتوای دانشی هستند که فراگیران باید یاد بگیرند.
ب) استانداردهای عملکرد: عبارت‌هایی که‌ سطح عملکرد مورد انتظار از فرد را بر اساس اهـداف، وظـایف، مسئولیت‌ها و شایستگی‌های عملکردی تعیین می‌کند. (قورچیان، و محمودی، ۱۳۸۳)
همچنین استانداردها بر اساس دودسته اصلی عینی و ذهنی به شرح ذیل است:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *