آذر ۱۲, ۱۳۹۹

پژوهش – عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در شرکت‌های تولیدی استان گیلان- قسمت ۴

فرهنگ اعتماد محوری: اعتماد موجب تسهیل تبادل دانش در سازمان می شود وقتی که سطح اعتماد در روابط میان اعضای سازمان بالا باشد افراد تمایل بیشتری به تبادل دانش دارند. فقدان اعتماد در بین کارکنان یکی از مهمترین موانع انتقال دانش است افزایش و تبادل دانش در اثر اعتماد متقابل موجب خلق دانش می شود. وجود اعتماد در سیستم های فرا وظیفه ای و بین سازمانی نیز یک عامل ضروری است. زیرا مضایقه در اطلاعات اسیب جدی به خلق دانش خواهد رساند. (لی و چویی،۲۰۰۳)
فرهنگ تسهیمیکی از مهمترین مباحث مورد توجه در سازمان دانش محور اینست که اطلاعات و دانش چگونه در میان واحد های مختلف سازمانی تسهیم می شود. فرهنگ تسهیم دانش یکی از مهمترین عواملی است که باید قبل از هر استراتژی جدیدی در سازمان های دانش محور مورد توجه قرار گیرد. استوارت(۲۰۰۱)، عنوان می کند تسهیم دانش تنها در صورتی انجام می گیرد که فرهنگ سازمان از آن حمایت کند. هر تغغییری باید در جهت فرهنگ سازمان انجام گیرد. منظور از تسهیم دانش اقداماتی است که به منظور انتقال و اشاعه دانش از یک فرد، گروه و یا سازمان به فرد، گروه و یا سازمان دیگر انجام می گیرد. (منوریا ن و همکاران ۱۳۸۶)
در فرهنگ تسهیم دانش، باورها و تصورات، توسط اعضای سازمان به اشتراک گذارده می شود. ارزش سازمان، اصول و مقررات نانوشته و روش های اجرایی، منابع فرهنگی دانش را تشکیل می دهند( نوروزی،۱۳۹۰).
فرهنگ گشودگی: در سازمان دانش محور فرهنگ گشودگی، از اهمیت خاصی در موفقیت سازمان بر خوردار است. در این سازمان ها افراد نسبت به کلیت سیستم، ارتباط اجزا و نحوه تعامل بخشهای مختلف سازمان با یکدیگر و با محیط، آگاهی دارند(لادانز،[۱۵] ۱۹۸۸: ۴۹).
فرهنگ یادگیریوجود فرهنگ تشویق یادگیری در سازمان توانایی سازمان در خلق دانش جدید را افزایش می دهد. سازمان ها با تاکید بر یادگیری، به کارکنانشان کمک می کنند که نقش فعالتری در خلق دانش ایفا کنند. زمانی که صرف یادگیری می شود رابطه مستقیمی با میزان دانش دارد. بنابراین سازمان ها باید برای موفقیت در خلق دانش فرهنگ یادگیری را در سازمان تشویق کنند. یادگیری سازمانی در فرایندی پیچیده، مداوم، مستمر و پویا آشکار می گردد و حاصل این فرایند دانش سازمانی است. (منوریان و همکاران ۱۳۸۶)
۲-۲-۲-۲- اﺑﻌﺎد ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ
ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻗﺪرت: ﻣﯿﺰان ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮ ی ﯾﺎ ﺗﻔﺎوت و ﻗﺪرت دو ﻓﺮد ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻗﺪرت زﯾﺎد ﺣﺎﮐﯽ از اﯾـﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻗﺪرت ﯾﺎ ﭼﻬﺮه ﻫﺎی ﺻﺎﺣﺐ اﺧﺘﯿﺎر از اﻣﺘﯿـﺎزاﺗﯽ ﺑﻬـﺮه ﻣﻨـﺪ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﮐـﻪ در ﭼﺎرﭼﻮب رواﺑﻂ ﻗﻮی و ﻣﺸﺨﺺ ﻓﺮا دﺳﺖ – ﻓﺮو دﺳﺖ ﻣﯿﺎن اﻋﻀﺎی ﺳـﺎزﻣﺎن ﺷـﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳﺖ.
اﺟﺘﻨﺎب از ﻋﺪم اﻃﻤﯿﻨﺎن: ﻣﯿﺰان ﺛﺒﺎت ﯾﺎ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨـﯽ ﺳـﺎزﻣﺎن ﮐـﻪ از ﺳـﻮی اﻋﻀـﺎء ﺗﺮﺟﯿﺢ داده ﻣﯽ ﺷﻮد. اﺟﺘﻨﺎب از ﻋﺪم اﻃﻤﯿﻨﺎن زﯾﺎد، ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ آن اﺳﺖ ﮐـﻪ اﻋﻀـﺎی ﺳـﺎزﻣﺎن ﺑـﻪ ﺷﺪت ﺑﺮای ﻗﻮاﻧﯿﻦ و ﻣﻘﺮرات ﮐﺘﺒﯽ و ﺗﻮاﻓﻖ ﺟﻤﻌﯽ ارﺟﺤﯿﺖ ﻗﺎﺋﻞ اﻧﺪ ودر ﺑﺮاﺑﺮ ﺳـﻄﻮ ح ﺑـﺎﻻی اﺿﻄﺮاب و ﻓﺸﺎر آﺳﯿﺐﭘﺬﯾﺮﺗﺮﻧﺪ.
ﻓﺮدﮔﺮاﯾﯽ: ﺑﺮﺗﺮی ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪن ﺑﺮای اﻋﻤﺎل ﻓﺮدی ﯾﺎ ﺟﻤﻌﯽ، اﺗﮑﺎی ﻋﺎﻃﻔﯽ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن، ارﺟﺢ داﻧﺴﺘﻦ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻫﺎی ﻓﺮدی ﺑﻪ ﺟﺎی ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻫﺎی ﮔﺮوﻫﯽ و ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﮐﺎر ﻓﺮدی از ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎی ﻓﺮدﮔﺮاﯾﯽ زﯾﺎد اﺳﺖ.
ﻣﺮد ﮔﺮاﯾﯽ: اﻟﮕﻮی ﻏﺎﻟﺐ ﺟﻨﺲ، ﻧﻘﺸﯽ ﮐﻪ در آن ﺟﻨﺲ ﻣﺬﮐﺮ ﻧﻘﺶ ﺗﻌﯿـﯿﻦ ﮐﻨﻨـﺪه دارد و ﻣﺆﻧﺚ ﻧﻘﺶ ﺧﻨﺜﯽ دارد ﻣﺮدﮔﺮاﯾﺎن ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﺑﺰرﮔﺘﺮ را ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﯽ دﻫﻨـﺪ . و اﻧﮕﯿـﺰه ی ﻧﯿـﺮوﻣﻨﺪﺗﺮی ﺑﺮای ﮐﺴﺐ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ دارد.
ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻫﺎﻓﺴﺘﺪ و ﺳﺎﻧﺪرز اﻧﺠﺎم دادﻧﺪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ رﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐـﻪ ارزش ﻫـﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ اﺳﺎﺳﺎً از ﻃﺮﯾﻖ ﻓﺮﻫﻨﮓ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ وﺳﯿﻊﺗﺮی ﮐﻪ از ﻃﺮﯾﻖ ﻓﺮاﯾﻨﺪ اﺳﺘﺨﺪام ﺑﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن راه ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ، ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽ ﺷﻮد در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ روﯾﻪ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺳﺎزﮔﺎری اﻋﻀـﺎی ﺟﺪﯾـﺪ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﯽ آﯾﺪ. ﺣﺎل ﻣﯽ ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﻧﺸﺎن دﻫﯿﻢ ﮐﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ در ﭼـﻪ ﺳـﻄ ﻮﺣﯽ وﺟﻮد دارد.(عسگریان،۱۳۸۸،۱۱۱)
۲-۲-۲-۳- ﻧﻘﺶ و اﻫمیت ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ
در ﯾﮏ ﺳﺎزﻣﺎن، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻧﻘﺶ ﻫﺎی ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ اﯾﻔﺎء ﻣﯽ ﮐﻨﺪ، ﯾﺎ وﻇـﺎﯾﻒ ﮔﻮﻧـﺎﮔﻮﻧﯽ ﺑـﺮ ﻋﻬـﺪه دارد:
– ﻣﺮز ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ اﺳﺖ، ﯾﻌﻨﯽ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ را از ﻫﻢ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ؛
– ﻧﻮﻋﯽ اﺣﺴﺎس ﻫﻮﯾﺖ ﺑﻪ ﭘﯿﮑﺮه اﻋﻀﺎء ﺗﺰرﯾﻖ ﻣﯽﮐﻨﺪ؛
– ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ در اﻓﺮاد ﻧﻮﻋﯽ ﺗﻌﻬﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭼﯿﺰی ﺑﻪ وﺟﻮد ﺑﯿﺎورﻧـﺪ ﮐـﻪ ﺑﺴﯽ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺷﺨﺼﯽ ﻓﺮد اﺳﺖ؛
– ﻓﺮﻫﻨﮓ از ﻧﻈﺮ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻮﻋﯽ ﺑﺮ ﭼﺴﺐ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽ آﯾﺪ ﮐـﻪ ﻣـﯽ ﺗﻮاﻧـﺪ از ﻃﺮﯾﻖ اراﺋﻪ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎی ﻣﻨﺎﺳﺐ (در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ آن ﭼﻪ ﺑﺎﯾﺪ اﻋﻀﺎی ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﮕﻮﯾﻨـﺪ ﯾـﺎ اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ)، اﺟﺰای ﺳﺎزﻣﺎن را ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﺼﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ؛
– ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﻋﺎﻣﻞ ﮐﻨﺘﺮل ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﯾﺪ ﮐـﻪ ﻣﻮﺟـﺐ ﺑـﻪ وﺟـﻮد آﻣﺪن ﯾﺎ ﺷﮑﻞ دادن ﺑﻪ ﻧﮕﺮش ﻫﺎ و رﻓﺘﺎر ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﻣﯽ ﺷﻮد. آﺧﺮﯾﻦ وﻇﯿﻔﻪ ﯾﺎ ﻧﻘﺶ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﻓﺮﻫﻨﮓ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮد (راﺑﯿﻨﺰ،۱۳۷۸،۱۰۶۷).
۲-۲-۲-۴- آﺛﺎر ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ
ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﺑﺮ اﻟﮕﻮ ﻫﺎی ﭘﯿﻮﻧﺪ دﻫﻨﺪه ﭼﮕـﻮﻧﮕﯽ ﺗﻔﮑـﺮ، اﺣﺴـﺎس و ﻋﻤـﻞ اﻋﻀـﺎء در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﻮﺿﻮع ﻫﺎی اﺳﺎﺳﯽ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ اﻧﻄﺒﺎق ﺑﯿﺮوﻧﯽ و ﯾﮑﭙﺎرﭼﮕﯽ دروﻧـﯽ اﺛـﺮ ﻣـﯽ ﮔـﺬارد . ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ اﻣﻮر ﻣﺠﺎز و ﻏﯿﺮ ﻣﺠﺎز را ﺑﻪ ﯾﮏ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و اﯾﻦ ﭘﯿﺎم ﺻـﺮﯾﺢ را ﺑﻪ ﻫﻤﻪ اﻋﻀﺎء اﻋﻼم ﻣﯽ دارد ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد را را ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ وﻓﻖ ﻧﺪﻫﻨﺪ ﺑﻪ رﻏﻢ ﻫﻤﻪ ﺷﺎﯾﺴﺘﮕﯽ ﻫﺎ ﯾﺎ دﺳﺘﺎورد ﻫﺎ ﻣﻮﻓﻖ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد آﺛﺎر وﯾـﮋه ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﯽ ﺑـﺮ ﻋﻤﻠﮑـﺮد ﻫـﺎی ﺳﺎزﻣﺎن از ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﻗﯿﻖ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﯽ ﺷﻮد اﻣﺎ واﺿﺢ اﺳﺖ ﮐـﻪ ﺑﺴـﯿﺎری ﺗﺼﻮر ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻣﯿﺎن اﯾﻦ دو ﻣﺴﺄﻟﻪ ﭘﯿﻮﻧﺪ وﺟﻮد دارد و ﺷﻮاﻫﺪ ﺗﺠﺮﺑﯽ ﺗﺎ ﺣﺪ زﯾﺎدی اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه را ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺑﺎﻧﯽ ﻋﻨﻮان ﮐﺮده اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺒﻊ ﻣﺰﯾﺖ رﻗﺎﺑﺘﯽ ﺑﺎﺷﺪ
ﺑﻪ اﯾﻦ ﺷﺮط ﮐﻪ اﻋﻤﺎل اﻋﻀﺎی ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ را ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮوش ﺑﯿﺸﺘﺮ ﯾﺎ ﻗﯿﻤﺖ ﭘﺎﯾﯿﻦﺗـﺮ ﻣـﯽ اﻧﺠﺎﻣـﺪ، ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﺑﻪ ﺷﯿﻮه ﻫﺎی دﯾﮕﺮی ﺑﺮ اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺎﻟﯽ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﯿﻔﺰاﯾﺪ ﺑﻪ ﻋـﻼوه ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﭘﺪﯾﺪه ای ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺎدر از اﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﮐﻪ دارای ﻣﺸﺨﺼﻪ ﻫـﺎﯾﯽ اﺳـﺖ ﮐـﻪ ﻫـﯿﭻ اﺷـﺘﺮاﮐﯽ ﺑـﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻫﺎی ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی دﯾﮕﺮ ﻧﺪارد و ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻘﻠﯿـﺪ ﻧﯿﺴـﺖ و از اﯾـﻦ رو دﯾﮕـﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﻣﺸﺨﺼﻪﻫﺎی ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد آن ﻧﺴﺨﻪﺑﺮداری ﮐﻨﻨﺪ ﻧﮑﺘﻪ دﯾﮕﺮ اﯾﻦ ﮐـﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮد اﻓﺮاد در ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ، ﻣﺘﻌﺪد ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻫﺮ ﺳﺎزﻣﺎن ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧـﻮد را دارد . در ﺑﺮﺧﯽ از ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎ اﮔﺮ اﻓﺮاد ﭘﺮﺧﺎﺷﮕﺮ ﯾﺎ ﺻﺒﻮر ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ارزﯾﺎﺑﯽ ﻧﻤﺮه ﺑـﺎﻻﯾﯽ را ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ از ﺳﻮی دﯾﮕﺮ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ اﮔﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻓﺮد در ﺳﺎزﻣﺎن دﯾﮕﺮی ﻣﺸﻐﻮل ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺎﺷﺪ
و دارای ﭼﻨﯿﻦ وﯾﮋﮔﯽ ﺑﺎﺷﺪ در ارزﯾﺎﺑﯽ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻧﻤﺮه ﻣﻨﻔـﯽ ﺑﮕﯿـﺮد . ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ آﺷـﻨﺎ ﺷـﺪن ﺑـﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮاﻣﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﮑﺮد واﻗﻌﯽ ﻓﺮد و ﭘﻨﺪاﺷﺘﯽ ﮐﻪ دﯾﮕﺮان از آن ﺷﻐﻞ دارﻧﺪ اﺛﺮ ﻣﯽﮔﺬارد (ﻣﺸﺒﮑﯽ،۱۳۸۰،ص۴۵۶)
۲-۲-۳- فناوری اطلاعات
اگر چه دانش به طور انحصاری محصول فناوری اطلاعات نیست ولی فناوری اطلاعات به طور لاینفکی در ایجاد دانش و فرایند مدیریت دانش از گذشته مشارکت داشته است. فناوری اطلاعات می تواند به به عنوان ابزار ی قدرتمند عمل کرده و ابزارهایی موثر و کارامد برای همه وجوه مدیریت دانش شامل تسخیر اشتراک و کاربرد دانش را تامین کند. توانایی فناوری اطلاعات در کاوش، نمایه، تلفیق، بایگانی و انتقال اطلاعات می تواند تحولی در گردآوری، سازماندهی، رده بندی و اشاعه اطلاعات ایجاد کند.(سرلک، فراتی،۱۳۸۷،۲۳۳). قرن ها کتاب وظیفه انتقال دانش را برعهده داشت. کتاب و سایر وسایل چاپی احتمالا در خصوص انتقال دانش صریح توانمند هستند اما در زمینه دانش تلویحی و ضمنی نیاز به برقراری ارتباط در اشکال رسمی و غیر رسمی است: تعامل اجتماعی و گفت و شنود برای خلق دانش و تفسیر اطلاعات الزامی است. امروزه به کمک فناوری امکان گفتگو، فرغ از محدودیت های زمانی و مکانی آسان تر شده است و این امر زمینه خلق، کسب و انتقال دانش را آسان کرده است (سرلک و فراتی،۱۳۸۷،۲۲۰). اگر چه دانش به طور انحصاری محصول فناوری اطلاعات نیس، ولی فناوری اطلاعات به طور لاینفکی
به طور کلی فن آوری اطلاعات شامل دو مؤلفه است :
الف-فن آوریعبارت است از کاربرد علوم در صنایع با استفاده از رویه ها و مطالعات منظم و جهت دار. فن آوری، با بکارگیزی ایده ها ودستاودرهای علمی، خدمات و کالای مورد نیاز بشر را ارائه می کند. فن آوری عامل تبدیل منابع طبیعی، سرمایه و نیروی انسانی به کالا و خدمات است که عناصر متشکله یا ارکان آن عبارت است از : سخت افزار، انسان افزار یا نیروی انسانی متخصص فن آوری متبلور در اسناد و مدارک یا اطلاعات، سازمان ها یا نهاد افزار. با توجه به تمامی تعاریف، فن آوری مجموعه ای از فرآیندها، روش ها، فنون، ابزار، تجهیزات، ماشین آلات و مهارت هایی است که توسط آنها کالایی ساخته شده یا خدمتی ارائه میگردد.
ب-اطلاعاتتعاریف متعددی از اطلاعات وجود دارد که بعضی تعاریف مبتنی بر معنا (معنا شناختی) و برخی دیگر از تعاریف مبتنی بر کمیت هستند. در تعریف مبتنی بر نظریه اطلاعات، اطلاعات کمیتی است که با بیت ها اندازه گیری شده و بر حسب احتمالات پدیدار شدن نماد ها تعریف می شود. (این تعریف به بار معنایی توجه ای ندارد) در فرهنگ انفورماتیک اطلاعات عبارت است از هر مجموعه ای از عناصر دیجیتال حروفی یا نمادی که دارای مفهوم آشکار و مشخص بوده و می تواند در معرض پردازش اتوماتیک قرار گیرد(فتحیان و مهدوی نور، ۱۳۹۱ : ۴۴).
با توجه به تعاریف فن آوری و اطلاعات برای فن آوری اطلاعات نیز تعاریف متعددی ارائه شده است از جمله : فن آوری اطلاعات تلفیقی از دستاورد های مخابراتی، روش ها و راهکار های حل مسئله و توانایی راهبری با استفاده از دانش کامپیوتری است.
همچنان که بوسیله انجمن فن آوری اطلاعات آمریکا تعریف شده است : به مطالعه، طراحی، توسعه، پیاده سازی، پشتیبانی یا مدیریت سیستم های اطلاعاتی مبتنی بر رایانه، خصوصا برنامه های نرم افزاری و سخت افزاری رایانه می پردازد(زرگر، ۱۳۹۱ : ۱۶).
فناوری به اطلاعات، تجهیزات، فنون و فرایند های لازم برای تبدیل نهاده ها به ستاده ها اطلاق می شود. یعنی فناوری به اینکه چگونه نهاده ها به ستاده ها تبدیل می شوند اشاره می کند.(رابینز،۱۳۹۱،۱۵۶)
فناوری، به ویژه فناوری اطلاعات یکی از مهم ترین عوامل ارتباط بین بخش های مختلف سازمان و زمینه ساز انتقال دانش است.(حسن زاده،۱۳۸۶،۶۵)
فناوری اطلاعات در تعریف محدودش به سخت افزار و نرم افزارهای کامپیوتری و به مشخصات فیزیکی مانند الکترونیک، دیجیتال ، چاپگر، ارتباطات از را دور، پردازشگر ها و… مربوط می شود. در تعریف دیگری به بعد فنی یک سیستم اطلاعاتی اطلاق می شود که سخت افزارها، نرم افزارها، شبکه ها و دیگر دستگاههای جانبی را در بر می گیرد. تکنولوژی اطلاعات می تواند به عنوان زیر سیستم یک سیستم اطلاعاتی در نظر گرفته شود.(مقیمی، رمضان، ۱۳۹۲،۱۷۱)
فن آوری اطلاعات شاخهای از فن آوری است که با استفاده از سختافزار، نرمافزار و شبکهافزار، مطالعه و کاربرد داده و پردازش آن را در زمینههای: ذخیرهسازی، دستکاری، انتقال، مدیریت، کنترل و دادهآمایی خودکار امکانپذیر میسازد(فتحیان و مهدوی نور، ۱۳۹۱ : ۴۵).
فناوری اطلاعات می تواند به عنوان ابزاری قدرتمند عمل کرده و ابزارهایی مؤثر و کارآمد برای همه وجوه مدیریت دانش شامل تسخیر، اشتراک و بکارگیری دانش است.(گاندهی،۲۰۰۴)
همانطور که گفته شد یکی از عوامل مؤثر بر اجرای مدیریت دانش فناوری اطلاعات می باشد.از دیدگاه متخصصان، ظهور مدیریت دانش ریشه در پیشرفت تکنولوژی اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی دارد. بر اساس دیدگاه لیبوویتز(۲۰۰۱) مدیریت دانش به طور قطعی ریشه در مهندسی دانش دارد. تکنولوژی اطلاعات ابزارهای جدیدی برای بهتر انجام دادن فعالیت های ساخت سرمایه دانشی در اختیار قرار داده است.( فاتح و همکاران،۱۳۹۰،۵۹)
شاید یکی از مهمترین عوامل مؤثر، گسترش زیر ساخت های مناسب فناوری اطلاعات باشد. استفاده از اینترنت، اینترانت، پست الکترونیک، پست صدا، دورنگار و کنفرانس رادیویی/ تلویزیونی/ کامپیوتری، نمونه هایی از فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی هستند که در سازمان دانش محور مورد استفاده قرار می گیرند و از این لحاظ آن ها را به سازمان الکترونیک تبدیل می کند . استفاده از این فناوری ها موجب می شود سطوح سلسله مراتبی دیگر نتواند ارتباطات سازمانی را محدود نماید. کارکنان سازمانی می توانند فورا و در هر زمانی به هر شخصی و یا هر جایی به برقراری ارتباط بپردازند.(فرهنگی و همکاران،۱۳۸۳،۲۷۴-۲۷۰).
فناوری های اطلاعات دو قابلیت عمده برای مدیریت دانش را فراهم می کنند : اول به وسیله آشکار کردن دانش می توانند یک سیستم خبره و یا پشتیبانی تصمیم گیری را ایجاد کنند و دوم کمک می کند که افراد با تخصص های ویژه در جریان فعالیت یکدیگر قرار گیرند و امکان ارتباط سریع آن ها فراهم شود. (منوریان و همکاران،۱۳۸۶)
۲-۲-۳-۱- کارکرد های فناوری اطلاعات
فناوری اطلاعات میتواند شش و ظیفه زیر را انجام دهد:
دریافت، پردازش، ایجاد، ذخیره سازی، بازیابی و انتقال کارکرد های فناوری اطلاعات هستند. (مقیمی، رمضان، ۱۳۹۲،۱۷۱)
پاره ای از تکنولوژی های مورد استفاده برای مدیریت دانش به شرح زیر می باشد:
انتشارات الکترونیکی:
با توجه به اهمیت سهیم شدن در دانش ، در تلاش های مترتب به مدیریت دانش، انتشارات نقش حساس و مهمی ایفا خواهد کرد. یکپارچه شدن انتشارات الکترونیکی پیوسته با مدیریت دانش به سازمان این امکان را می دهد تا اطلاعات و دانش را در شکلی سازگار و قابل دسترس، بدون توجه به منبع، مولف یا مکان به سرعت ارایه دهد. ( سرلک و فراتی،۱۳۸۷، ۲۳۸)

یک مطلب دیگر:
اثربخشی فعال سازی رفتاری کوتاه مدت بر کاهش اضطراب دانشجویان با نشانگان ...

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است