منبع تحقیق با موضوع سرمایه اجتماعی

دانلود پایان نامه

نیاز به نیروی کار ماهر به دلیل تغییرات سریع تکنولوژیکی و تحولات اقتصادی مرتباً در حال افزایش است. و از این رو ضرورت هماهنگی مستمر بین نظام آموزشی و بازار کار بیش از پیش محسوس است. به همین خاطر یکی از وظایف اساسی نظام آموزشی فراهم کردن شرایطی است که در آن نیروهای تحصیلکرده بتوانند از دانش و تواناییهایی برخوردار شوند که با نیازها متغیر و نوین اقتصادی و صنعتی متناسب باشد .
2-3- نظریه سرمایه اجتماعی
برخی دیگر از نظریه پردازان به نوع دیگری از سرمایه تحت عنوان سرمایه اجتماعی، اشـاره کرده اند. در حالی که سرمایه انسانی جنبه خصوصی و فردی دارد، سرمایه اجتماعی مربوط به روابط بین افراد و گروه ها است. به عبارت دیگر سرمایه اجتماعی بیانگر قابلیت اعتماد بین افراد، گروه ها، دولت، مردم و … است (سوری و دیگران، 1386). بوردیو یکی از نظریه پردازان معروف، سرمایه اجتماعی را یکی از اشکال سرمایه می داند. به نظر بوردیو، سرمایه سه شکل بنیادی دارد؛ سرمایه اقتصادی، سرمایه فرهنگی و سرمایه اجتماعی (رحمانی و دیگران، 1386). از منظر بوردیو، سرمایه اجتماعی به ارتباطات و مشارکت اعضای یک سازمان تـوجه دارد و می تواند به عنوان ابزاری برای رسیدن به سرمایه های اقتصادی باشد (صالحی امیری، 1387).
سرمایه اجتماعی به پیوندها و ارتباطات میان اعضای یک شبکه به عنوان یک منبع با ارزش اشاره دارد؛ زیرا این ارتباطات با خلق هنجارها و اعتماد متقابل موجب تحقق اهداف می شوند. به عبارت دیگر، سرمایه اجتماعی در پرتو ارتباطات متقابل، باعث نزدیکی انسان ها به یکدیگر شده و همکاری را تسهیل می نماید (صالحی امیری، 1387).
فوکویا (1995) سرمایه اجتماعی را توانایی افراد برای کار کردن با یکدیگر به منظور دستیابی به اهداف مشترک در گروه ها و سازمانها می داند. فرانسیس (2002) نیز معتقد است که سرمایه اجتماعی را می توان حاصل پدیده های اعتماد متقابل، تعامل اجتماعی متقابل، کار گروهی، احساس هویت جمعی و گروهی، احساس وجود تصویری مشترک از آینده و کار گروهی در یک سیستم اجتماعی دانست (الوانی و دیگران، 1386).
هر چند گسترش و کاربرد مفهوم سرمایه اجتماعی در متون علمی و پژوهشی و اسناد مربوط به سیاستگذاری ها و برنامه ریزی های توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در کشورهای مختلف تازگی دارد؛ ولی می توان گفت توجه نظریه پردازان توسعه به سرمایه اجتماعی، از نشانه های تحول در نظریه های توسعه است که شاید بتوان به وجوهی از آن اشاره کرد.

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

خروج از دایره یکسو نگری های اقتصادی و مادی توسعه و ورود به مرحله ای نو از توجه دادن به ابعاد غیر اقتصادی توسعه؛
گسترش دامنه شمولیت سرمایه و افزودن شدن سرمایه اجتماعی به زمره سرمایه های که تاکنون محدود به سرمایه های فیزیکی، مالی و انسانی بوده است؛
جهت یابی نگاه ها از فرد محوری در توسعه به روابط اجتماعی؛
حرکت تدریجی از اندازه گیری کمی اجتماعی به اندازه گیری کیفی؛
هماهنگ شدن روابط اقتصادی با دیگر حوزه های علوم اجتماعی؛ (نقل از صالحی امیری، 1387).
2-3-1- مؤلفه ها و ابعاد نظریه سرمایه اجتماعی

پژوهشگران عناصر اصلی سرمایه اجتماعی را شامل اعتماد و همکاری، صداقت، وجدان کاری، مشارکت و ایجاد ارتباط معقول با دیگران، مسؤلیت پذیری، احترام متقابل و تلاش برای انجام کار مولد، ارزش مداری و کارآمدی، صداقت، داشتن صراحت در تبادل نظر و دادن اطلاعات، داشتن مهارت و دانش در زمینه فنی و روابط انسانی، کارگروهی، تعهد و پاسخگویی میدانند (نیکومرام و دیگران، 1387).
ناهالپیت و گوشال با رویکرد سازمانی جنبه های مختلف سرمایه اجتماعی را در سه طبقه جای می دهند: جنبه شناختی، رابطه ای و ساختاری
جنبه شناختی سرمایه اجتماعی شامل تلاش به منظور ایجاد ارزش ها و چشم انداز سازمانی مشترک است. معیارهای اندازه گیری این بعد شامل وجود ارزش های و اهداف مشترک، شناخت و همکاری براساس کدها و حکایات مشترک است. (قلیچ لی و دیگران، 1385). از نظر ناهاپیت و گوشال (1998)، بعد شناختی سرمایه اجتماعی به آن منابعی اطلاق می شود که اظهارات، برداشت ها و سیستم های معانی مشترک در بین اعضای گروه را فراهم می کنند (الوانی و دیگران، 1386).
جنبه رابطه ای سرمایه اجتماعی نشانگر اعتماد، تعهدات و هویت مشترک بین افراد سازمانی است. در این جنبه از سرمایه اجتماعی، سازمان بر روی مهارتها و شایستگی های چون روابط مبتنی بر صداقت و اعتماد متقابل، همکاری به عنوان یک الزام، وجود کار تیمی، انتقاد پذیری، تعهد به اهداف تاکید می کند. سرانجام در بعد ساختاری سرمایه اجتماعی بحث از ساختارمند بودن ارتباطات کاری است. برای اندازه گیری این بعد، مؤلفه های چون روابط شخصی گرم، ارتباطات کاری خوب و زیاد و ساختار ارتباطی تسهیل کننده منظور می شود (قلیچ لی و دیگران، 1385). بعضی از پژوهشگران بر این باورند که لایه ساختاری به قابلیتها و توانمندیهای فرد جهت پدید آوردن ارتباط مربوط می شود. ابعاد ارتباط نیز به پیوند افراد به یکدیگر نظیر تعامل، همکاری و اعتماد مربوط می شود. همچنین مبادله اطلاعات، شناسایی موضوع، اداره امور، بحث در خصوص حل و فصل مسائل و مشکلات مورد نظر ابعاد دیگر سرمایه اجتماعی از دید آنهاست (نیکو مرام و دیگران، 1387).
به طور کلی روح حاکم بر سرمایه اجتماعی با مجموعه ای از ارزش ها و هنجارها انطباق دارد که بر روند فعالیت های اقتصادی و اجتماعی جامعه مؤثر هستند. اعتماد، تعهد، وجدان کاری و کار گروهی نمونه ای از این موارد است (صالحی امیری، 1387).
2-3-2- جایگاه نظریه سرمایه اجتماعی در مباحث اقتصادی و مدیریت سازمانی
در جهان پرشتاب امروز، سازمانهای زیادی در تلاشند تا برای رسیدن به اهداف سازمانی و اقتصادی و تداوم حیات خود، از الگوها و شیوه های مختلف بهره ببرند و مزیت رقابتی جدیدی کسب نمایند تا بتوانند از خطرات ناشی از دگرگونی های سریع محیطی و فناوری در امان بمانند (رحمانپور، 1382).
وجود سرمـایه اجتماعی می تواند فعالیت های اقتـصادی را تسهیل کند و هزینه های آن را کاهش دهد. هر چه سرمایه اجتماعی رو به کاهش رود، فرایند تولید که مستلزم بـه کـارگیری عوامل تولید است، پر هزینه می شود. زیرا بکارگیری عوامل تولید نیازمند قرارداده های دو طرفه بین کارفرما و صاحبان عوامل تولید است. در غیاب سرمایه اجتماعی اجرای این قراردادها بسـیار پرهزینه می شود و از اینرو بازدهی نسبی عوامل تولید از جمله سرمایه انسانی کاهـش می یابد. این امر بـاعث می شود تا انگیزه سرمایه گذاری در سرمایه انسانی کاهش یابد. زیرا در فقدان سرمایه اجتماعی، بویژه اگر همراه با ناکارآمدی باشد، کسب درآمد از راه ها و فعالیت هایی که نیاز به تحصیلات و تخصص ندارد بسیار ساده تر و کم هزینه تر می باشد (سوری و دیگران، 1386).
در دیدگاه های سنتی مدیریت توسعـه، سـرمایه های اقتصادی، فیزیکی و نیروی انسانی مهمتریـن نقـش را ایفا می کردند؛ اما در حال حاضر برای توسعه، مدیران بیشتر از آنکه به سرمایه اقتصادی، فیزیکی و انسانی نیازمند باشند، به سرمایه اجتماعی نیاز دارند؛ زیرا در جامعه ای که فاقد سرمایه اجتماعی است، سایر سرمایه ها اثربخشی خود را از دست داده، وپیمودن راه های توسعه و تکامل فرهنگی و اقتصادی، ناهموار و دشوار می شود (الوانی، 1378).
هر چند تا مدت ها پس از مطرح شدن مـفهوم سرمایه اجتماعی، چنین سرمایه ای صرفاً در مباحث جامعه شناسی محصور مانده بود و وجود آن یک شایستگی ضروری برای سازمان محسوب نمی شد، اما امروزه این ضرورت کاملاً درک و پذیرفته شده است و به عنوان بستری مناسب برای بهره وری سرمایه انسانی و فیزیکی و راهی برای نیل به موفقیت قلمداد می شود. مسیر این تغییر نگرش، همراه و همگام با تغییر دیدگاه نسبت به سازمان و مدیریت می باشد و شاید بتوان ادعا کرد عدم توجه مدیران به سرمایه اجتماعی در گذشته به دلیل احساس بی نیازی آنان به این مفهوم در سازمان ها بوده است. این احساس بی نیازی، خود تحت تأثیر رهیافت های سنتی سازمان و مدیریت قرار داشته است (رضایی، 1385). اما در حال حاضر تغییرات پر شتاب محیطی از قبیل نیازهای رو به رشد برای اطلاعات و آموزش، پیشرفت مداوم در زمینه فناوری اطلاعات، نیازهای ضروری برای نوآوری و خلاقیت، تغییر به سوی طراحی ساختار سازمانی مسطح و منعطف، ارتباط تنگاتنگ بین سازمان و شبکه های مشتریان، تأمین کنندگان و رقبا ایجاب می کند که کارمندان و مدیران سازمانها، سرمایه اجتماعی را به منزله یک شایستگی مشخص سازمانی، ایجاد کنند (رحمانپور، 1382).
این تغییرات محیطی، مدیران را متقاعد کرد که برای اعضای سازمان یک هویت جمعی و حقیقت فرافردی (اجتماعی) قائل شوند و به جای محصور کردن تفکر خود به بهره وری، راهبردهای و استراتژی های سازمانی، رقابت همه جانبه و …، اعتراف کنند که حداقل بخشی از توفیقات و موفقیت های سازمانی در قدرت بالقوه شبکه های میان فردی و شغلی و در میان خود اعضای سازمان نهفته است (رضایی، 1385).
در یک نگاه اجمالی به کارگیری سرمایه اجتماعی در سطـح سازمـانی دارای مـزایای مـانند؛ ایـجاد سازمان و تیم های کاری و منعطف، ارائه ساز و کارهایی برای بهبود مدیریت عملکرد گروهی ، زمینه سازی برای توسعه سرمایه های غیر مادی در سازمان و افزایش تعهد اعضا و کارکنان سازمان نسبت به مصلحت عامه است (حق شناس، 1386).
علاوه بر موارد بالا افزایش اعتماد در سازمان، تسهیم بهتر اطلاعات و دانش به خاطر روابط اعتمادگونه، مراجع و اهداف مشترک، کاهش هزینه های مبادله به خاطر سطح بالای اعتماد و روحیه همکاری، همبستگی بسیار در عمل به خاطر ثبات سازمانی و درک مشترک از اهداف سازمان،کاهش نرخ جابجایی در سازمان و کاهش هزینه های آموزش و استخدام، دوری از گسیختگی های مرتبط با تغییرات دائمی کارکنان و حفظ اطلاعات با ارزش سازمان و …. از دیگر مزایای سرمایه اجتماعی در سازمان به شمار می رود (رضایی، 1385).
براساس پژوهشی که در سال 1998 به وسیـله مـرکـز تـوسعه نـیروی کار انجام شد 70 درصد دانشی که در محیط های کاری آموخته می شود از طریق روابط غیر رسمی منتقل می شود. سازمان های هوشمند، بر دانش مورد نیاز شرکت تسلط پیدا کرده و با ایجاد سرمایه های اجتماعی به عنوان یک شایـستگی سازمانی این دانش را به مرحله اجرا می گذارد. به هم جهت امروزه از ضروری ترین مهارت های انسانی، مهارت کسب و ایجاد سرمایه اجتماعی می باشد (رضایی، 1385).
2-3-3- بررسی و نقدی بر نظریه سرمایه اجتماعی
در مجموع طرح‌‌ رویکرد سرمایه اجتماعی در بسیاری‌ از مباحث‌ اقتصادی، اجتماعی‌ و فرهنگی، نشان‌ دهنده‌ اهمیت‌ نقش‌ ساختارها و روابط‌ اجتماعی‌ بر متغیرهای‌ اقتصادی، اجتماعی‌ و فرهنگی‌ است. به بیانی دیگر سرمایه‌ اجتماعی از مفاهیم‌ مهم و کلیدی‌ است‌ که‌ امروزه‌ در بررسی‌ های اقتصادی‌ و اجتماعی‌ جوامع‌ توسعه یافته ‌ مطرح‌ شده‌ است.
و سرمایه گذاری سازمانها در توسعه سرمایه اجتماعی، از طریق آموزش ارتباطات و تعاملات میان کارکنان و مدیران در داخل و خارج سازمان، ایجاد فرهنگ و جوی آکنده از همکاری، اعتماد متقابل و کار تیمی و گروهی، همگی موجب توسعه سرمایه اجتماعی در سازمان و حرکت سازمان را به سمت سازمانی نوآور و یادگیرنده تسریع خواهد کرد (الوانی و دیگران، 1386).
با وجود این اهمیت، در بررسی این رویکرد و طرح آن در بحثهای اقتصادی و مخصوصاً بحث شایستگی ها با مشکلات متعددی روبرو می شویم. در زیر به نمونه ای از این مشکلات و مسائل اشاره می کنیم.
نحوه سنجش سرمایه اجتماعی، همانند تعریفش، در میان پژوهش گران از گستردگی زیادی برخوردار است. دلیل این گستردگی همان تعاریف متعددی است که از این مفهوم ارائه شده است. به عبارت دیگر، آن چه ما به عنوان شاخص سرمایه اجتماعی در نظـر می گیـریـم بستـگی به تعریفی دارد ما که از آن ارائه می دهیم. به هـر حـال ارائه شـاخص اندازه گیری برای چنین مفهوم گسترده ای ممکن نیست و یا حتـی در صـورت امـکـان، مـورد قبـول همـگانی قرار نمی گیرد. چرا که نخست، دقیق ترین تعریف های ارائه شده برای سرمایه اجتماعی، به ماهیت چند بعدی آن اشاره دارند و آن را حاوی سطوح و واحدهای تحلیلی متفاوت می دانند. دوم، هر گونه تلاش برای سنجش مفاهیم پیچیده ای چون اجتماع و شبکه مشکل خواهد بود. سوم، بحث درباره سرمایه اجتماعی چالش برانگیز است به این دلیل که ناظر بر یک مفهوم نیست و مفاهیمی که تشکیل دهنده سرمایه اجتماعی هستند متعددند و به سختی کمی می شوند. علاوه بر این مسأله، چالش بر سر این موضوع وقتی بیشتر می شود که برخی، مسأله اصلی را در کمیت ها جستجو نمی کنند و به دنبال کیفیت وجودی این مفاهیم هستند (علمی و دیگران، 1384).
فوکویا در رابطه با سنجش سرمایه اجتماعی به سه مشکل اشاره می کند. مشکل اول، که در بالا نیز به آن اشاره شد، همان اهمیت بعد کیفی سرمایه اجتماعی است که برای برآورد جامع آن نیز باید میزان هم بستگی و درجه انسجام درون گروهی آن نیز مد نظر قرار گیرد. مشکل دوم، نحوه برخورد با اثرات مثبت خارج از حوزه عضویت گروهی است. منظور، تأثیرات مثبتی است که گروه به واسطه فعالیتش بر افراد غیر عضو می گذارد (فوکویاما و دیگران، 2000).
بحث روش شناختی دیگری که در این زمینه مطرح می شود این است که سرمایه اجتماعی بیشتر یک خصلت جمعی است، ولی با این حال سنجش آن مـعمـولاً با سؤال از افراد و سپس پاسخ های از آنها به دست می آید. پورتز و لندلت معتقدند، نمی توان به سادگی جمع سرمایه اجتماعی افراد را نشان گر سرمایه اجتماعی جمعی دانست. هم چنین برخی برای ساده سازی مطالعات، سرمایه اجتماعی را فقط به سنجش اعتماد اجتماعی محدود می سازنند. در حالیکه مردم در فرهنگ های و زمینه های مختلف، برداشت ها و تعاریف متعددی از اعتماد دارند (علمی و دیگران، 1384) و محدود کردن بحث گسترده ای چون سرمایه اجتماعی به یکی از ابعاد آن، یعنی بعد اعتماد مناسب بـه نـظر نمی رسد.
به علت جدید بودن بحث سرمایه اجتماعی، مطالعه و تحقیق چندانی پیرامون چگونگی کاربرد سرمایه اجتماعی در فعالیتهای اقتصادی و هم چنین تأثیری را که این سرمایه بر مقوله شایستگی ها وارد می آورد، صورت نگرفته است. به بیانی دیگر، با مطرح شدن سرمایه اجتماعی در فعالیتهای اقتصادی، سازمانها مجبورند علاوه بر شایستگی های سازمانی خود به چه شایستگی های دیگری نیز توجه داشته باشند. عمده پژوهش های انجام شده در رابطه با سرمایه اجتماعی، ناظر به ارائه چارچوب نظری این مفهوم بوده اند و کمتر پژوهشی به سنجش آن و میزان تأثیر گذاری که این سرمایه بر حوزه اقتصاد دارد، پرداخته است.

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخی بگذارید