منبع پایان نامه ارشد با موضوع تربیت اجتماعی

دانلود پایان نامه

اهداف کلی تربیت اجتماعی است و به موضوعاتی چون مسائل روز، واقعیت جامعه، فرهنگ و ارزشهای آن توجه نموده است و به توسعه و درک و فهم دانشآموز از مسائل اجتماعی همت گماشته است. اما محتوای این کتب مطابق اهدافی که برای آن ترسیم شده است به ارزشهای اسلامی و اصول عقاید خصوصا اخلاق و احکام اسلامی نپرداخته است.
در انتهای پژوهش، به چهل و سه نکته که جهت بهینه سازی نظام تربیتی کشور در راستای انتقال و نهادینه سازی ارزشهای اسلامی و ملی در خور توجهند، اشاره شده است.

فصل سوم

روش شناسی تحقیق

مقدمه
دستیابی به هدفهای علم یا شناخت علمی میسر نخواهد بود، ‌مگر زمان یکه با روش شناسی درست صورت پذیرد. روش شناسی را می‌توان از چند دیدگاه مطمح نظر قرار داد: از دیدگاهی روش شناسی مطالعه منظم و منطقی اصولی است که تفحص علمی را راهبری می‌کنند. از این دیدگاه، روش شناسی بعنوان شاخه‌ای از منطق و یا حتی فلسفه است. لازارسفلد و روزنبرگ ، در اثرخود تحت عنوان” پژوهش اجتماعی” دیدگاهی دیگر دارند. به نظر آنان باید تاکید بر مسائل ملموس تحقیق نهاده شود. در این روند اندیشه و با بسط آن به جایی می‌رسیم که روش شناسی را، فارغ از ابعاد فلسفی، ‌به نظام یا مجموعه‌ای بهم پیوسته از قواعد، ‌اصول و شیوه‌های معمول در یک رشته از دانش اطلاق می‌کنند ((ساروخانی، 1385،ص 23و22).
روش شناسی مبحثی است که به بررسی روش های شناخت در علوم می‌پردازد. این مبحث می‌تواند شامل همه جوانب شناخت شود، در واقع راهی مبتنی بر اصول خاص برای دستیابی به واقعیت است. این راه، مجموعه‌ای از اقدامات و تدابیر را شامل می‌شود که برای شناخت واقعیت و دوری از لغزش بکار می‌رود. بطور کلی پایه هر علمی، روش شناخت است و اعتبار و ارزش قوانین هر علمی به روش شناختی مبتنی است که در آن علم بکار میرود.
هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که محقق مشخص نماید چه شیوه و روشی را اتخاذ کند تا او را هرچه دقیق تر و آسانتر و سریعتر در درستیابی به پاسخ یا پاسخ هایی برای پرسش یا پرسش هایی تحقیقی مورد نظر کمک کند. محقق به خوبی آگاهی دارد که آنچه یافته است تا حد زیادی بستگی به نوع کاوش او برای دست یافتن به آنها دارد. انتخاب روش تحقیق بستگی به هدف ها، ماهیت موضوع پژوهش و امکانات اجرایی آن دارد. بنابراین هنگامی می توان در مورد روش بررسی و انجام یک تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت موضوع پژوهش هدفها و نیز وسعت دامنه ی آن مشخص باشد.( نادری و نراقی 1382 ص 61)در این فصل به بیان روش تحقیق جامعه آماری نمونه آماری و روش نمونه گیری، ابزار جمع آوری اطلاعات، روایی و پایانی ابزار اندازه گیری، و روش تجزیه تحلیل اطلاعات در پژوهش حاضر پرداخته شده است.
3-1. روش تحقیق
تحقیق حاضر از نوع تحقیقات ترکیبی یا توصیفی ( کیفی کمی) بوده و متکی بر تحلیل محتوا است. تحلیل محتوا را می توان فرایند نظام مند شناسایی، طبقه بندی، تبیین و تفسیر استنباط و استخراج پیام ها، نمادها، آثار و مفاهیم پیدا و پنهان در متون نوشتاری، رسانه ها و سایر مجموعه های مورد بررسی براساس روش های پژوهش کمی و کیفی تعریف کردتحلیل محتوا فقط در مواردی بکار برده می شود که تحلیل گر بخواهد فراتر از محتوای ظاهری کلام برود بنابراین در این نوع تحلیل تأکید بر کشف رمز محتوای پنهان پیام هاست و هدف دستیابی به عمق ساختار متون و اسناد مورد بررسی است.( معروفی ، یوسف زاده ، 1388، ص 15 وص 71)
تحلیل محتوای کتاب درسی یک شیوه پژوهش دقیق عمیق و پیچیده است که از طریق تجزیه و تحلیل متون به تعیین تعداد مفاهیم و واژه های درون متن می پردازد تا ارتباط بین مفاهیم، معانی، تأکید است و دلالت ها را مشخص کند و ورای توصیف و طبقه بندی مقوله های جدید در پیام آشکار از طریق درک موقعیت و شرایط سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی نویسنده به تفسیر آثار و پیامدهای پیام در فراگیر بپردازد.( حسن مرادی، 1388، ص 116)

3-1-1. نوع پژوهش با توجه به هدف
پژوهش حاضر از نوع کاربردی است. پژوهش کاربردی به دنبال فراهم آوردن نتایج علمی و قابل استفاده است. پژوهش کاربردی، یک تحقیق پایه‌ای است با این تفاوت که علاوه بر بدست آوردن دانش علمی یا فنی جدید، از ابتدا برای رسیدن به یک هدف علمی مشخص جهت داده می‌شود و نتایج آن اساسا جهت افزایش کارایی یک محصول و یا عملیات، روشها و نظامها بکار گرفته می‌شود. ( اعرابی، 1378، 5).
هدف اصلی پژوهش کاربردی پیدا کردن راه حل برای مشکلات زندگی و یافتن زمینه‌هایی است که نتایج پژوهش‌های بنیادی را مورد استفاده قرار دهد. از این رو، بر خلاف پژوهشهای بنیادی که اصول و روابط کلی و انتزاعی را کشف می‌کند، پژوهش کاربردی موارد استفاده آن اصول را جستجو می‌کند. (سیف، 1380، 70).
پژوهش‌های کاربردی با هدف پاسخگویی به نیازهای مطرح در جامعه، شناسایی و توصیف پدیده‌ها به منظور حل مشکلات عینی و فوری صورت می‌گیرد. (طالب، 1380، 11).
بطور کلی هر پژوهشی(چه کمی و چه کیفی) بر شالوده‌ی پیش فرضی استوار است که به پژوهشگر می‌گوید:«اعتبار» تحقیق بسته به چیست و کدام شیوه برای انجام آن پژوهش مناسب تر است. بنابراین آگاهی از این پیش فرض‌ها برای انجام و یا ارزشیابی پژوهش‌های کیفی اهمیت زیادی دارد. (اعرابی و همکاران، بی تا).

3-1-2. روش
در پژوهش مورد نظر مقوله‌ی تعریف شده تحلیل محتوای دروس کتاب های فارسی دوره ی دوم ابتدایی (پایه های چهارم، پنجم، ششم) است. مولفه‌های آن هم اهداف به کار گرفته شده دراین کتابها که مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش هستند و واحد تحلیل هم کلیه فرصت‌های یادگیری ایجاد شده در کتاب مورد نظر می‌باشد.

3-2. جامعه آماری
هر جامعه آماری عبارتست از مجموعه‌ای که حداقل در یک ویژگی اشتراک دارند و همین اشتراک باعث گرد آمدن آن مجموعه است. اصطلاح جامعه منحصر به انسان نیست. در روانشناسی و علوم اجتماعی اگر چه اغلب با انسان وجامعه انسانی سروکار داریم اما مواردی هم وجود دارد که آزمودنی ‌ها موجوداتی غیر از انسان باشد و جامعه می‌تواند مجموعه‌ای از اشیاء، ‌نمادها، کتابها، روزنامه‌ها و… را شامل شود. جامعه آماری تحقیق مجموعه‌ای از افراد یا اشیاء می‌باشد که دارای ویژگیهای همگون و قابل اندازه گیری می‌باشند. (سرمد و دیگران، 1380،177). جامعه آماری این پژوهش کتابهای فارسی دوره دوم ابتدایی یعنی پایه های چهارم، پنجم و ششم ابتدایی می باشد. از نظر حجم محتوا، تمام محتوای مطرح شده در این کتابها (عناوین، اهداف، داستانها، جملات، و … ) مورد بررسی قرار گرفته است و با بهره گرفتن از این نمونه‌ها کلیه مفاهیم یکی از منظر اهداف (شناختی، عاطفی و روانی – حرکتی )و همچنین موارد انطباق محتوای متن، تصویر و تمرین کتاب ها با هر یک از این اهداف مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. همانطور که روشن است ما در این پژوهش با تمام جامعه آماری سروکار داریم و تمام جامعه آماری بعنوان نمونه انتخاب شده است و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
3-3. طرح تحقیق و تعیین طبقات تحلیل
در این پژوهش طبقه تحلیل با بهره گرفتن از روش جعبه ای تعیین شده است و براساس آن واحد محتوا در طبقات مشخص شده مورد شمارش قرارگرفته است.طبقات تحلیل فضاهایی است که واحدهای محتوا باید در آنها قرار گیرد این فضاها براساس فرضیات تحقیق تعیین می گردند و رسانه مورد نظر تحلیل و اجزای آن در طبقه مناسب خود قرار داده می شود.
همچنین باید توجه داشت که هر طبقه معرف یک متغیر است. تجربه نشان داد. فقط بررسی هایی که طبقاتشان به طور صریح تنظیم و با مسأله و محتوای پژوهش به خوبی تطبیق داده شده‌اند ثمربخش بوده‌اند هر طبقه بندی براساس یک معیار انجام می گیرد در تحلیل محتوا این معیارها بستگی به فرضیات و سوالات تحقیق دارد. (نوریان، 1387، ص 78)

3-3-1. طبقه بندی محتوا براساس مهارت های شناختی
حیطه شناختی :حیطه شناختی مشتمل بر رفتارهایی است که توانایی های ساده ذهنی تا مهارت های پیچیده عقلی مانند :بازشناسی و یاد آوری مطالب آموخته شده و تفسیر مطالب را در بر می گیرد.
حیطه عاطفی :حیطه عاطفی مربوط به رغبت ها ،نگرش ها و اعتقادات و ارزش ها است.
حیطه روانی –حرکتی :حیطه روانی حرکتی آن دسته از رفتار هایی را در بر می گیرد که با مهارت های عقلی و اعمال بدنی هر دو ارتباط دارند مانند نقشه کشی ،طراحی و حرکات ورزشی.
در این پژوهش منظورو هدف بررسی محتوای کتابهای فارسی با توجه به مهارت های شناختی ،عاطفی و روانی حرکتی است بدین طریق که محتوا،برنامه درسی ، متن نوشتاری و تصاویر در کسب مهارت های ذکر شده موثر است یا خیر.

3-4. ابزار جمع آوری اطلاعات
همانگونه که قبلا هم عنوان شده است در این پژوهش از روش تحلیل محتوا برای جمع آوری داده ها استفاده شده است. ملاک بررسی میزان انطباق محتوی کتاب های فارسی دوره ی دوم ابتدایی (پایه های چهارم، پنجم و ششم) با اهاف برنامه ی درسی فارسی است. بدین منظور چک لیست هایی که در پیوست آمده است براساس مراحل حل مسأله تهیه شده و جدولهای محقق ساخته نیز براساس چک لیستها طراحی گردیده است.

3-5. روش تجزیه و تحلیل داده‌ها
روش شمارش در این تحقیق شمارش فراوانی واحد ثبت است. در چک لیست های محقق ساخته، فراوانیها ثبت گردیده و سپس در جداول محقق ساخته قرار گرفته است.در این پژوهش با توجه به پیشینه و اهداف پژوهش روش تحلیل محتوا روشی مناسب برای جمع‌آوری اطلاعات تشخیص داده شده است. و برطبق فرایند تحلیل محتوا روند پژوهشی به شرح زیر انجام شده است:در مرحله قبل از تحلیل محتوا، یعنی مراحل آماده‌سازی و سازمان‌دهی پژوهش، بعد از بیان مساله و ضرورت آن، بیان اهداف، سوال‌ها و فرضیه‌های تحقیق و بررسی پیشینه تحقیق محتوای مرتبط با موضوع تحقیق مجموع کتابهای مورد پژوهش (کتابهای فارسی پایه چهارم،پنجم و ششم ابتدایی) انتخاب شده است. ملاک‌هایی که براساس آنها تفسیر نهایی صورت خواهد گرفت، کدگذاری و رده‌بندی، حضور و غیاب مولفه‌های اهداف مورد نظر در این کتابها است به طوری که با مشاهده هر واحد تحلیل یک فراوانی برای آن درنظر گرفته شد.در مرحله بعدی که مرحله‌ی بررسی مواد می‌باشد، بعد از انتخاب واحدهای تحلیل که در این پژوهش (اهداف درس، تصاویر و… ) موجود در کتابها می‌باشند، به بررسی کلیه محتوای کتابها پرداخته شد. مولفه‌ی مورد پژوهش و هسته‌ی مرکزی کار اهداف کتابهای مذکور است که توسط شورای عالی آموزش و پرورش تدوین و تصویب شده‌اند. سیستم شمارش در این پژوهش به این صورت است که با مشاهده هر واحد که بیانگر یکی از مولفه‌هاو اهداف می‌باشد یک فراوانی برای آن درنظر گرفته ‌شدوسپس میزان این فراوانی‌ها به تفکیک در هر درس این کتابها مشخص شدند و با توجه به سوال‌ها و اهداف تحقیق ، مجموع فراوانی‌ها در جداول جداگانه برای تجزیه و تحلیل آماده شده‌اند. در مرحله پردازش داده‌ها، از جداول آمار توصیفی برای نمایش فراوانی‌ها بصورت خلاصه و سازمان داده شده استفاده شده است.

3-5-1. اعتبار و پایایی
تحلیل محتوا باید از اعتبار و پایایی برخوردار باشد. برای افزایش اعتبار تحلیل محتوا، باید در اندیشه تعادل حقیقی بین محتوای مورد مطالعه و پرسشهای مطرح شده بود. (نایبی، 1386، 322)
اعتبار
اعتبار محتوای یک آزمون معمولا” توسط افراد متخصص در موضوع مورد مطالعه تعیین می شود از این رو اعتبار محتوا به فضاوت داوران بستگی دارد. ( بازرگان، 1386، ص 171)اساتید راهنما و مشاور و جمعی از دبیران علوم اجتماعی مراحل انجام شده را تأیید کردند.
پایائی
” قابلیت پایائی ” که به آن قابلیت اعتماد نیز گفته می شود نشان می دهد که نتایج حاصل از ابزار اندازه گیری تا چه اندازه ثبات دارد. ( نوریان، 1387، ص 94)این پژوهش یکبار بطور کامل انجام شده و بار دیگر پس از یکماه دوباره توسط محقق کد گذاری شده است.

3-5-2. روش های آماری
چون از جامعه نمونه گیری صورت نگرفته است ، بنابراین همه جامعه مورد سرشماری قرار گرفته و از آمار توصیفی استفاده شده است که شامل فراوانی، درصد، جداول و نمودارهای آماری می باشد.ضمنا برای پاسخ پرسشهای تحقیق از آزمون خی دو دومتغیری و همچنین از آزمون کروسکال والیس بهره گرفته شد. .

فصل چهارم

تجزیه و تحلیل یافته‌های تحقیق

مقدمه
به منظور بررسی میزان انطباق محتوای کتاب های فارسی دوره ی دوم ابتدایی (پایه های چهارم، پنجم، ششم) با اهداف برنامه ی درسی فارسی، ابتدا داده های جداول اهداف مربوط به هرپایه وارد نرم افزار SPSS گردید. سپس فراوانی مقوله ها در قالب جداول فراوانی ارائه شده اند. در نهایت به منظور پاسخ به پرسش های پژوهش و تحلیل محتوا از آمار استنباطی ( آزمون خی دو 2 متغیری و آزمون کروسکال – والیس ) استفاده شده است.

4-1. ارائه توصیفی یافته ها
در این بخش ابتدا داده های خام حاصل از بررسی کتاب های فارسی دوره دوم ابتدایی ( چهارم، پنجم و ششم ) از منظر اهداف شناختی، عاطفی و روانی – حرکتی و همچنین موارد انطباق محتوای متن، تصویر و تمرین کتاب ها با هر یک از این اهداف، ارائه می شوند.

جدول 4-1 : داده های خام حاصل از بررسی کتاب فارسی پایه ی چهارم
شماره درس عنوان درس اهداف تحلیل اهداف براساس طبقه و حیطه جمع تحلیل اهداف بر اساس محتوا جمع

شناختی عاطفی روانی-
حرکتی
متن تصویر تمرین
1 از همه مهربان تر 1- شناخت خدا از طریق طبیعت * 1 * * * 3

2- آشنایی با صفاتی چون مهربانی،علم،قدرت و زیبایی خدا از طریق مشاهده در طبیعت * 1 * 1

3- توصیه به دقت در مشاهدات خود * 1 * 1

4- تاکید بر این که باید خدا را در وجود خود جست و جو کنیم * 1 * * 2
2 باغچه اطفا ل 1- آشنایی با شغل آموزگاری * 1 * * * 3

2- پرورش روحیه همدلی * 1 * * 2

3- آشنایی با جبار باغچه بان ماسس اولین کودکستان در ایران و اولین معلم کودکان کر و لال * 1 * * * 3

4- تقویت روحیه ی پشت کار * 1 * * 2

5- پی بردن به ارزش شغل معلمی * 1 * * 2

6- پی بردن به ارزش خدمت به مردم * 1 * * 2

7- خشنود کردن خدا از خود از طریق خدمت به مردم * 1 * * 2

8- آشنایی با صفت تفضیلی و عالی * 1 * * * 3

9-تربیت مهارت برقراری ارتباط * 1 0

10- آشنایی با کلمات مرکب * 1 * * 2

11- آشنایی با جمع مکسر * 1 * * 2
3 سال های دور از خانه 1-

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخی بگذارید