نظریه های یادگیری:

بنیان گذار این مکتب واتسون۱ در سال ۱۹۱۳ بود. این مکتب بر مبنای جهان بینی تجربه گرایی، عقیده داره که تجربه تنها منبع اصلی علم و یادگیری از راه کسب تجربه صورت میگیره. واسه روانشناسان رفتاری موضوع مهم علم روانشناسی، رفتار آشکاره و کسب رفتار رو بیشترً با پروسه های شرط سازی توضیح میدن. این روانشناسان به اهمیت تمرین، تقویت و نزدیکی در یادگیری تأکید دارن.

روانشناسی

-۲-۳-۲نظریه شناختی:

در حدود هم وقتی که رفتار گرایان نظریه خود رو در ایالت متحده مطرح کردن، گروه کوچیکی از روانشناسان به اهمیت درک یا بینش و تشخیص فرد و کلا عوامل داخلی در یادگیری تأکید داشتن. عقاید گشتالت۲، پیاژه۳، لوین۴ از جمله عقاید شناختی یادگیری هستن. در سالای گذشته گروهی از روانشناسان با تأکید بر هر دو عامل داخلی و خارجی، مکتب دیگری با عنوان مکتب رفتاری-شناختی پایه ریزی کردن. از عقاید دیگری که بعد از این مکاتب شکل گرفت،میشه به نظریه عصبی فیزیولوژیک یادگیری و نظریه خبرپردازی اشاره کرد.

به طور عام، نظریه یادگیری شامل یه سری از اصول و قوانین در مورد پروسه یادگیریه. نظریه های یادگیری به بررسی پروسه های یادگیری می پردازن و تلاش می کنن چگونگی یادگیری و عوامل مؤثر بر اون رو بررسی کنن. واسه رسیدن به این هدف هر کدوم از صاحب نظران، این مسئله رو از زوایای مختلفی مورد بررسی قرار دادن که موجب به وجود اومدن نظریه های جور واجور در مورد یادگیری شده.

امروزه دو نظریه معروف در تبیین پروسه یادگیری عرضه شده. این دو نظریه شرطی کردن عامل و نظریه یادگیری اجتماعی هستن :

-۳-۳-۲ نظریه شرطی کردن عامل:

شرطس کردن عامل اینجور دلیل میاره که رفتار پیرو یافته های اون هستش. افراد یاد می گیرن که با در پیش گرفتن یه رفتار چیزی رو که دوست دارن یاد بگیرن یا از چیزی که نمی خوان دوری گزینند. رفتار عامل به معنی رفتار داوطلبانه فراگرفته شده که در مقابل رفتار واکنشی یا رفتار فراگرفته نشده قرار میگیره. گرایش به تکرار اینجور رفتاری تحت اثر تقویت یا نبود تقویت بدست اومده از عواقب اون رفتاره، پس تقویت رفتار رو استواری بخشیده و احتمال تکرار اون رو زیاد می کنه. برمبنای کارای اولیه انجام شده در این مورد، پژوهشای روانشناس دانشگاه هاروارد، بی.اف.اسکینر، علم ما درباره شرطی شده عامل رو گسترش داده. حتی منتقدان اون هم که نماینده گروه بزرگی هستن، نظر اون رو در این باره قبول دارن. انگار رفتار رو عوامل خارجی – یعنی درس ها- تعین می کنن نه عوامل داخلی یعنی بازتابا یا نه درس ها. اسکینر نشون میده که نتیجه مطلوب یه رفتار باعث تکرار اون می شه. هم اینکه رفتاری که جایزه به اون تعلق نگیره یا با تنبیه توأم باشه کمتر احتمال تکرار داره.

 

 

-۴-۳-۲نظریه یادگیری اجتماعی:

افراد با مشاهده چیزی که واسه بقیه اتفاق میفته و هم با شنیدن تجارب بقیه مثل اینکه خود تجربه کرده باشن آموزش می بینن. از این رو، بسیاری چیزها رو از الگوهایشان می آموزند. این نظر رو که ما می تونیم هم از راه مشاهده و هم از راه تجزیه مستقیم بیاموزیم، نظریه یادگیری اجتماعی می گن. نظریه یادگیری اجتماعی یه نوع گسترش شرطی کردن عمله- یعنی نظریه که میگه رفتار پیرو یافته هاس – اما وجود یاد گرفتن از راه مشاهده و اهمیت نقش درک در یاد گرفتن رو هم قبول داره.

مردم نسبت به برداشت و تعریفی که از عواقب چیزی دارن عکس العمل نشون میدن نه نسبت به خود عواقب عینی. اثر الگوها از لحاظ یاد گرفتن اجتماعی، اساسیه. چهار پروسه از تعیین اثر گذاری یه الگو به روی افراد شناخته شده :

  • پروسه های قابل توجه : مردم تنها وقتی از الگویی می آموزند که نتیجه اون رو مهم تشخیص بدن جذاب، مهم و یا مثل خودشون هستن، بیشترین اثر رو قبول کنن.
  • پروسه های نوآوری : اثر یه الگو بستگی به این داره که فرد تا چه حد عمل اون الگو رو به خاطر آورد، حتی بعد از این که اون الگو به آسونی در دسترس نباشه.
  • پروسه های الگو ورداری : پس از اینکه شخص، رفتاری جدید رو از الگو دید، مثل اون رو انجام میده. پس این پروسه ثابت می کنه که فرد توانایی انجام فعالیتای الگو ورداری رو داره.
  • پروسه های تقویتی : هروقت که انگیزه های مثبت یا جایزه وجود داشته باشه، آدما به اجرای رفتار الگو تشویق می شن. رفتارهایی که تقویت شدن مورد توجه بیشتر، یاد گرفتن بهتر و تکرار قرار می گیرن تا رفتارهایی که تقویت نشده ان (رابینز،۲۸۴:۱۳۸۴).

 

۲۴– تحلیل وضعیت یادگیری در سازمان:

بعضی صاحب نظران فکر می کنند تحلیل و آزمایش زمینه های یادگیری سازمانی رو میشه در دو سطح یادگیری و سیستم سازمان برابر شکل ۲-۲ گفت :

 

 

برنامه ریزی

طبقه بندی آزمایشعناصر زمینه های یادگیری
سطح یادگیری
یادگیری فردییادگیری مستقیم،برنامه های یادگیری فردی،یادگیری همیشگی
یادگیری تیمیگفتگو،یادگیری عمل و عکس العمل
یادگیری سازمانییادگیری روش هدف دار در عمل،کسب اطلاعات پروژه،تصرف مطالب یادگرفته شده
سیستم سازمان
دیدگاه و روش هدف دارمداخلات گروه،برنامه ریزی سناریو
رهبری و مدیریتیادگیری در عمل،نقش رهبری در یادگیری مدل سازی
فرهنگتطبیق فرهنگ با یادگیری سازمانی
ساختارساختارهای سازمان دهی شده
ارتباطات،سیستمای اطلاعاتی و سیستمای جایزهمدیریت علم و سیستمای انتقال
مدیریت کارکردرابطه کارکرد،اندازه گیری و جایزه واسه یادگیری
فناوریبه کار گیری فناوری واسه آسون کردن سازی یادگیری

جدول ۲-۱ -تحلیل و آزمایش زمینه های یادگیری سازمانی

هم اینکه واسه آزمایش و تحلیل وضعیت یادگیری در سازمان میشه از ممیزی یادگیری۱ و پرسشنامه جو یادگیری۲ استفاده کرد.

ممیزی یادگیری یه چک لیست واسه تمرکز بحثای گروهی بر تشخیص تقویت کننده ها و بازدارنده های یادگیری در سطح فردی و سازمانیه. هم اینکه میشه از اون واسه مشاحبه فردی و هم پس از

کاهش به عنوان وسیله اولیه بررسی۱ استفاده کرد.

پرسشنامه جو یادگیری یه وسیله کمکیه که به ابعاد یادگیری نمره میده. از این وسیله میشه واسه تشخیص اولیه و هم امتحان قبل و بعد از دخالت استفاده کرد.

۲۵– ممیزی یادگیری:

ممیزی یادگیری به وسیله مایکل پیرن و گریس مالرونی۲ مطرح شد.از اطلاعات بدست اومده از ممیزی میشه واسه ایجاد تعهد در مدیران ارشد یا به عنوان نقطه آغازی واسه جفت و جور یه برنامه اجرایی سازمان عمومیت استفاده کرد. ممیزی یادگیری یه ساختار پنج قسمتی داره که به خاطر آزمایش توانایی فردی و گروهی واسه تشویق و موندگاری یادگیری طراحی شده و در موارد زیر قابل استفاده س :

  • در کل سازمان
  • تو یه واحد یا یه بخش از سازمان
  • به وسیله مدیر خط یا سرپرست یه فرد
  • به وسیله واحد آموزش یا پیشرفت منابع انسانی
  • واسه جمع آوری نقطه نظرات شرکت کنندگان درباره عوامل تقویت کننده و بازدارنده یادگیری از کار و عواملی که یادگیری نیروی کار رو تشویق یا پشتیبانی می کنه.

ممیزی یادگیری رو میشه واسه استفاده در زمینه های جور واجور به آسونی کاهش کرد. مثلا میشه تو یه کارگاه، انجام مصاحبه تک تک یا بحث گروه متمرکز درباره وضعیت جاری یادگیری در سازمان یه به عنوان وسیله یه بررسی در بخش بزرگی از سازمان استفاده کرد.

با تعیین زیادی عبارات موافق هستم/  مخالف هستم و مقایسه واحدها یا یافته های ممیزی در طول زمان، میشه سنجشای کمکی از وضعیت یادگیری به دست آورد.

۱ Adyghavs

۱ watson

۲ Geshtatt

۳ Piaget

۴ Levin

۱ operant conditioning

۱ Learning audit

۲ climate questionnaire

۱ survey

۲ Michael pearn & chris mulrooney