منابع تحقیق درمورد الربا

دانلود پایان نامه

دوره بدهی چند برابر و موجب ورشکستگی بدهکار خواهد شد.
گروهی دیگر از مفسران منظور از ربای «اضعافاً مضاعفه »، ربای جاهلی می‌دانند که قبلاً توضیح داده شد; یعنی اگر شخص صد درهم به دیگری وام می‌داد، در پایان مهلت، اگر بدهکار قادر به بازپرداخت نبود، تقاضای مهلت می‌کرد. بر اساس این دیدگاه، وام دهنده در ابتدا سودی مطالبه نمی‌کرد; در پایان مهلت، اگر بدهکار قدرت پرداخت بدهی خود را داشت، بدون اضافه می‌پرداخت; در صورت ناتوانی از بازپرداخت، از طلبکار تقاضای مهلت در برابر تعهد پرداخت بیشتر را می‌کرد «زدنی فی الاجل و ازیدک فی المال» یا طلبکار از او می‌خواست: «اتقضی ام تربی» «بدهی‌ات را می‌پردازی یا بر مبلغ آن اضافه می‌کنی؟»
اگر معاملات به‌صورت کالا بود; مثلا شتربچه یک ساله را بدهکار بود در پایان مهلت و عدم توان بدهکار در بازپرداخت قرض، در برابر تمدید زمان و مدت دین، شتر بچه یک ساله تبدیل به دو ساله، در صورت تمدید مجدد تبدیل به شتر سه ساله می‌شد; این قسم دیگری از «ربای جاهلی» بود. بنابراین، منظور از ربای «اضعافاً مضاعفه» ربای جاهلی به این معنا می‌باشد. طبق این نظر، برخی از علمای اهل سنت، بهره بانکی را حرام نمی‌دانند.
4- «الذین یاکلون الربا لایقومون الا کما یقوم الذی یتخبطه الشیطان من المس ذلک بانهم قالوا انما البیع مثل الربا و احل الله البیع و حرم الربا فمن جآئه موعظه من ربه فانتهی فله ما سلف و امره الی الله و من عاد فاولئک اصحاب النار هم فیها خالدون »
«کسانی که ربا می‌خورند به پا نمی‌خیزند مگر مانند کسی که بر اثر تماس شیطان دیوانه و آشفته حال شده است. به دلیل آن است که گفتند: بیع همانند رباست (تفاوتی میان آن دو نمی‌بینند) در حالی که خداوند بیع را حلال و ربا را حرام کرده است. کسی که اندرز الهی به او رسید، دست از رباخواری کشید; سودهایی که در گذشته به دست آورده مال اوست. خداوند او را می بخشد، اماکسی که مجدداً به رباخواری برگردد، در آتش دوزخ جاودان گرفتار می‌ماند.»
5- «یمحق الله الربا و یربی الصدقات و لله لایحب کل کفار اثیم »
«خداوند ربا را نابود می‌کند و صدقات را افزایش می‌دهد و انسان ناسپاس و گنهکار را دوست ندارد.»
6- «یآ ایها الذین امنوا اتقوا الله و ذروا ما بقی من الربآ ان کنتم مؤمنین »
«ای ایمان آورندگان، از خدا بترسید، اگر ایمان به پروردگار دارید، آن‌چه از ربا باقی مانده رها کنید.»
7- «فان لم تفعلوا فاذنوا بحرب من الله و رسوله و ان تبتم فلکم رؤس اموالکم لاتظلمون و لاتظلمون »
«اگر دست از رباخواری نکشید، بدانید که با خدا و رسول او به جنگ برخاسته‌اید و اگر توبه کنید، اصل سرمایه از آن شماست. در این‌صورت نه ستم کرده‌اید و نه ستم شده‌اید.»
8- «و ان کان ذو عسره فنظره الی میسره و ان تصدقوا خیر لکم ان کنتم تعلمون »
«اگر بدهکار قدرت پرداخت بدهی خود را ندارد به او تا زمان توانایی بازپرداخت، مهلت دهید ولی اگر ببخشید کار بهتر است.»
بنابراین بدون تردید رباخواری از نظر قرآن حرام است. وعده آتش برای رباخواران، وضعیت نامتعادل و جن زده آن‌ها، فرمان دوری گزیدن و نگرفتن ربا به مؤمنان، نافرمانی از دستور او در مورد ترک ربا به معنای اعلان جنگ با خدا و پیامبر(ص) است; همه حکایت از شدت حرمت ربا دارد. هرچند در رابطه با مصادیق ربا اختلاف نظرهایی وجود دارد که در جای خود بحث خواهد شد.
بند دوم: ربا از نظر سنت
در سنت که یکی از منابع مهم فقه اسلامی است نیز ربا نهی شده است. روایات زیادی از رسول خدا (ص) توسط شیعه و سنی، و روایات زیادی از ائمه علیهم­السلام توسط شیعه نقل شده است. در این روایات ربا از گناهان کبیره، و بدترین شغل برشمرده شده و حتی حضور در جلسۀ ربا به‌عنوان نویسنده سند و شاهد نیز حرام اعلام شده است .در این‌جا به ذکر برخی از آنها بسنده می‌کنیم:
1- پیامبر(ص): «من اخذ الربا وجب علیه القتل و کل من اربی وجب علیه القتل » پ. «هرکس ربا بگیرد، کشتنش واجب است».

2- از پیامبر(ص): «من اکل الربا ملاالله بطنه نار جهنم بقدر ما اکل، فان کسب منه مالا لم یقبل الله شیئا من عمله، و لم یزل فی لعنه الله و ملائکته مادام معه قیراط».
«خداوند در روز قیامت شکم رباخوار را به اندازه ربایی که خورده است، از آتش جهنم پر می‌کند. هیچ‌یک از اعمال و کارهای نیک او را نمی‌پذیرد; تا زمانی که قیراطی از اموال ربوی در دستش است، پیوسته مورد لعن و نفرین خدا و فرشتگان قرار خواهد گرفت.»
3- از پیامبر(ص): «شر المکاسب کسب الربا». «بدترین کسبها رباخواری است.»
4- ابن بکیر از امام صادق(ع) روایت می کند: «بلغ لاباعبدالله(ع) عن رجل انه کان یاکل الربا و یسمیه اللبا. فقال: لئن امکننی الله منه لاضربن عنقه ».
«امام صادق به مردی برخورد که ربا می‌خورد و آن را شیر می‌نامید. امام فرمود: اگر قدرت اجرایی می‌داشتیم او را گردن می‌زدم.»
5- از امام علی(ع): «اذا اراد الله بقریه هلاکا، ظهر فیهم الربا».
«زمانی که خداوند بخواهد مردمی را نابود کند، ربا در میانشان رواج پیدا می‌کند; یعنی ربا موجب نابودی می‌گردد.»
بند سوم: ربا از دیدگاه اجماع
از جمله منابع احکام، اجماع است. اغلب فقها اجماع را از جمله ادله حرمت ربا شمرده‌اند. شیخ محمد طوسی می‌گوید که علما اجماع دارند بر این‌که ربا از گناهان کبیره است.
شهید ثانی در کتاب دروس، علاوه بر نص، دلیل حرمت ربا را اجماع می‌داند. در تحریرالوسیله امام خمینی(س) آمده است: «حرمت ربا به کتاب و سنت و اجماع مسلمین ثابت شده است. بلکه بعید نیست از ضروریات دین باشد».
صاحب جواهرالکلام و محقق اردبیلی، اجماع را از دلایل حرمت ربا در اسلام می‌دانند.
در تفسیر القرطبی آمده که حرمت ربا اجماعی است: «هذا کله محرم باتفاق الامه ».
در نتیجه، از نظر ادیان آسمانی و اسلام، گرفتن و دادن ربا حرام است; اسلام، رباخوار را مهدورالدم و مفسد فی‌الارض دانسته و رباخواری را از بزرگترین گناهان یعنی همتای شرک و دشمنی با خدا شمرده است; بنابراین، به‌هر نحوی باید مقابل آن گرفته شود.
نکته شایان ذکر این‌که ربای قرضی نه حقیقت شرعیه است و نه حقیقت متشرعه; این لفظ برای مردم عربستان، قبل از ظهور اسلام، شناخته شده بود; قرآن، قوم یهود را به‌دلیل رباخواری و سرپیچی آن‌ها از دستور الهی تهدید کرده است که منع رباخواری در تورات «و اخذهم الربا و قد نهوا عنه…» مؤید این حقیقت است.
ربای رایج در عربستان، مطلق زیاده‌خواهی در مبادلات نبوده بلکه نوع خاصی از زیاده‌خواهی قرض‌دهندگان می‌باشد; از آیه «فلکم رئوس اموالکم » نیز همین معنی تداعی می‌شود; ربا به نوع خاصی از فعالیت اقتصادی اطلاق می‌شد که در آن ثروتمندان افراد نیازمند و معمولاً تهیدست را یاری می‌کردند بدین‌ترتیب که قرض با بهره معین و از قبل تعیین شده می‌پرداختند و در سررسید قرض و ناتوانی بدهکار از پرداخت بدهی، مبلغی به اصل وام اضافه می‌کردند.
اما در رابطه با وجود ربای معاملی قبل از ظهور اسلام بویژه در عربستان جاهلی، ظاهراً دلیلی وجود ندارد. به‌همین دلیل بعضی از مفسرین ربای معاملی را به سنت‌گذاران اسلام نسبت داده‌اند. تردیدی نیست که روایاتی از ائمه در رابطه با حرمت ربای معاملی موجود می‌باشد. در مشروطه کردن حرمت در مکیل و موزون قطعاً اختلاف نظرهایی وجود دارد که مشهور علمای شیعه معتقد به اختصاص حرمت ربا در مکیل و موزون می‌باشند.
گفتار سوم: مفهوم ربا
در این‌که ربا حرام است و دلایل محکم قرآنی و روایی وجود دارد، جای تردید نیست ولی در رابطه با مصادیق ربا و شناسایی معاملات ربوی و این‌که چه کالاها یا معاملاتی ربوی هستند، اتفاق نظر کامل میان صاحب‌نظران مسلمان وجود ندارد.
بند اول: معنای لغوی ربا:

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

ربا در لغت به‌معنای زیادی سود آمده است. در فرهنگ لاروس می‌خوانیم: الربا و الرباء: فزونی. زیادی. – سودی که وام‌دهنده از وام خود گیرد – فی‌الشرع: در شرع زیادتی مال است از عوض شرط برای یکی از دو طرف عقد. ربا. تنزیل پول. – ا ق (اقتصاد): مبلغی که وام‌دار بنابر شروطی معین به وام‌خواه افزون بر مبلغ وام بپردازد. ربح. سود.
در لسان‌العرب این‌گونه تعریف شده: «والاصل فیه الزیاده من ربا المال اذا زاده و ارتفع و نما» ربا در لغت یک نوع زیادی است که در اموال به‌وجود می‌آید.
المنجد ربا را به‌طور مطلق افزایش و «زیادی» معنا کرده که این معنا در قرآن نیز آمده است: «فلا یربوا عندالله» یعنی در نزد پروردگار افزایش نمی‌یابد. در جای دیگر آمده: «یربی الصدقات» یعنی خدا پاداش کارهای نیک را افزایش می‌دهد. هم‌چنین در سوره حج آیه 5 می‌خوانیم: «فاذآ انزلنا علیها المآء اهتزت و ربت…» «چون باران را بر زمین بفرستیم، به اهتزار درآید و نمو کند…» بنابراین، ربا به معنای لغوی در قرآن نیز آمده است.
اما معنای لغوی ربا مساوی با اصطلاح شرعی آن نیست. زیرا در لغت ربا به‌طور قطع زیادی اطلاق می‌شود. در حالی که در شرع، به هر زیادی‌ای در معاملات و مبادلات ربا گفته نمی‌شود و حرام نیست. شاید بشود گفت: معنای لغوی ربا عامتر از معنای شرعی آن است. به‌همین دلیل، در مفردات راغب آمده است: «الربا الزیاده علی راس المال لکن خص فی الشرع بالزیاده علی وجه دون وجه ».
ربا در اصل زیادی بر اصل مال است ولی از نظر شرع زیادی خاصی را ربا می‌نامند.
بند دوم: تعریف فقهی ربا
تعریف فقها می‌تواند راهگشایی در شناخت دقیق ربا باشد. اما تعاریفی که علما ارائه داده‌اند با توجه به مبنای روایی‌شان متفاوت است.
در کنزالعرفان چنین تعریف شده: «الربا لغه هو الزیاده و شرع هو الزیاده علی راس المال من احد المتساویین جنسا مما یکال اویوزن ». معنای لغوی ربا زیادی و در شرع به آن زیادی ربا گفته می شود که دو کالای هم‌جنس مکیل و موزون را به تفاضل مبادله کنند.
در مسالک الافهام آمده: «… و فی عرف الشارع بیع احد المثلین بالاخر مع الزیاده ».
تعاریف دیگری که توسط اغلب علمای اهل سنت اعم از حنفی، شافعی، مالکی و حنبلی ارائه شده است; تنها ربای معاملی را شامل می‌شود همانند تعاریفی که در این‌جا آمده است. عیب اساسی این تعاریف در این می‌باشد که ربای قرضی را شامل نمی‌شود.
اغلب فقهای شیعه در تعریف ربا گفته‌اند:
ربا عبارت است از دریافت زیادی در مبادلات دو کالای هم‌جنس که موزون یا مکیل باشند و یا دریافت اضافی در قرض با شرط قبلی.

این تعریف نسبت به تعاریف قبلی کامل‌تر است. ربای قرضی نیز در این تعریف آورده شده است.
با توجه به تعریف فوق می‌توان یکی دریافت زیادتی و یا اضافی در معامله (اعم از قرض و غیره) و دیگری شرط و توافق قبلی اراده طرفین بر دریافت آن را، از مهم‌ترین ارکان ربا دانست.
گفتار چهارم: انواع ربا
ربای حرام در اسلام دو گونه است:

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید