تشخیص‌دهند. از آنجا که‌ استفاده‌کنندگان ‌صورت‌های ‌مالی‌علاقه‌مند به‌ مقایسه‌ وضعیت‌ مالی‌، عملکرد مالی ‌و جریانهای‌ وجوه‌ نقد واحد تجاری در طول ‌زمان ‌می‌باشند، ارائـه‌ اطلاعات ‌مقایسه‌ای ‌برای‌حداقل ‌یک‌ دوره‌ مالی ‌قبل ‌ضرورت‌دارد.

2-3-14 قابل‌فهم‌بودن‌31
یک‌ خصوصیت‌ کیفی ‌مهم ‌اطلاعات ‌مندرج‌ در صورت‌های‌ مالی ‌این ‌است ‌که ‌به ‌آسانی ‌برای ‌استفاده‌کنندگان ‌قابل ‌درک ‌باشد.

2-3-15 ادغام‌و طبقه‌بندی‌اطلاعات‌
یک‌ عامل ‌مهم‌ در قابل‌ فهم‌ بودن ‌اطلاعات ‌مالی ‌نحوه ‌ارائـه ‌آنهاست‌. برای ‌اینکه ‌ارائـه ‌اطلاعات ‌مالی ‌قابل ‌فهم ‌باشد لازم ‌است ‌که‌ اقلام‌ به‌ نحوی ‌مناسب ‌در یکدیگر ادغام‌ و طبقه‌بندی‌شود.

2-3-16 توان‌استفاده‌کنندگان‌
صورت‌های‌ مالی ‌برای ‌رفع ‌نیازهای ‌استفاده‌کنندگان‌ مختلفی ‌که ‌از درجات‌ مختلف‌آگاهی‌ از فعالیت‌های‌تجاری ‌و اقتصادی‌ و نحوه‌حسابداری ‌برخوردارند، تهیه‌ می‌شود. معهذا اطلاعات ‌مالی‌عموماً براساس ‌این‌ فرض ‌که ‌استفاده‌کنندگان ‌از آگاهی ‌معقولی‌ در مورد فعالیت‌های تجاری ‌و اقتصادی ‌و نحوه‌ حسابداری ‌برخوردارند و اینکه ‌مایل ‌به ‌مطالعه ‌اطلاعات‌ با تلاش‌ معقولی ‌هستند، تهیه ‌می‌شود. در عین‌ حال‌، اطلاعات ‌پیچیده‌ای‌ که‌ جهت ‌رفع ‌نیازهای ‌تصمیم‌گیری ‌اقتصادی‌ مربوط‌ تلقی ‌می‌شود نباید به ‌بهانه ‌مشکل ‌بودن ‌درک‌ آن ‌توسط ‌برخی ‌استفاده‌کنندگان‌ از صورت‌های ‌مالی‌حذف ‌شود، گرچه ‌این‌ گونه ‌اطلاعات‌ نیز باید حتی‌المقدور به‌ گونه‌ای ‌ساده ‌ارائه ‌شود.

2-3-17 محدودیتهای‌حاکم‌بر خصوصیات‌کیفی‌اطلاعات‌مالی‌
به ‌ندرت ‌می‌توان ‌اطلاعاتی‌تهیه ‌کرد که‌ کاملاً مربوط‌، قابل‌اتکا، قابل‌ مقایسه ‌و قابل‌ فهم‌ باشد. برخی ‌از مؤثرترین‌ محدودیت‌ها در بندهای ‌زیر تشریح‌می‌گردد:

2-3-17-1 موازنه‌بین‌خصوصیات‌کیفی‌
یکی‌از محدودیت‌ها این‌است‌ که‌ اغلب ‌نوعی ‌موازنه ‌یا مصالحه‌ بین‌ خصوصیت‌های ‌کیفی‌ ضرورت ‌دارد. به‌طور مثال ‌اطلاعاتی ‌که ‌قابل‌اتکاتر است‌ اغلب ‌از درجه ‌مربوط‌ بودن‌ کمتری ‌برخوردار است ‌و به ‌عکس‌. عموماً هدف‌، دستیابی ‌به ‌نوعی ‌توازن ‌بین ‌انواع ‌خصوصیات‌ به ‌منظور پاسخگویی ‌به ‌اهداف ‌صورت‌های ‌مالی‌است‌ .اهمیت ‌نسبی‌خصوصیتهای‌کیفی‌ در موارد مختلف ‌امری‌ قضاوتی‌است‌.
مثال ‌دیگری ‌از تضاد بالقوه ‌بین‌ خصوصیات‌ کیفی‌، تضاد بین ‌«بی‌طرفی» و «احتیاط» است‌که‌ هر دوی ‌آنها از خصوصیات‌ مربوط ‌به ‌قابلیت ‌اتکا محسوب‌می‌شود. بی‌طرفی‌عبارت‌از عاری‌بودن‌از تمایلات ‌جانبدارانه‌است‌. معهذا اعمال ‌احتیاط ‌بیش ‌از حد معمول‌، منجربه ‌بیان ‌کمتر از واقع ‌دارایی‌ها و درآمدها و بیان‌ بیشتر از واقع‌بدهیها و هزینه‌ها می‌شود. برای ‌اجتناب ‌از این‌خطری ‌که ‌متوجه ‌«بی‌طرفی» است‌، «احتیاط‌» را نباید به ‌عنوان‌یک ‌انحراف ‌سیستماتیک‌ در اندازه‌گیری ‌تعبیر کرد، بلکه ‌احتیاط‌را باید نوعی ‌طرز تفکر تعبیر کرد که ‌ارزیابی‌ دقیق ‌ابهامات ‌و توجه ‌هشیارانه ‌به‌ خطرات ‌احتمالی‌را می‌طلبد. حالت‌مطلوب‌ این ‌است ‌که ‌میزان ‌تردید ناشی‌از برخورد محافظه‌کارانه‌، کاملاً با تمایل ‌به ‌خوش‌بینی ‌بیش‌از حد جبران‌شود.

2-3-17-2 به‌موقع‌بودن‌32
هرگاه ‌تأخیری‌ نابجا درگزارش‌اطلاعات‌رخ‌دهد، اطلاعات ‌ممکن‌است‌ خصوصیت‌ مربوط ‌بودن ‌خود را از دست‌ بدهد. ممکن‌است‌لازم‌ شود که ‌مدیریت ‌نوعی ‌موازنه ‌بین ‌مزیت‌های ‌نسبی ‌«گزارشگری‌ به ‌موقع‌» و «ارائـه‌اطلاعات ‌قابل ‌اتکا» برقرار کند. برای‌ارائـه ‌به ‌موقع ‌اطلاعات‌، اغلب‌ ممکن‌است ‌لازم ‌شود قبل ‌از مشخص‌ شدن ‌همه‌ جنبه‌های ‌یک‌معامله‌یا رویداد، اطلاعات ‌موجود گزارش‌شود که ‌این ‌از قابلیت‌ اتکای‌ آن ‌می‌کاهد. به‌عکس‌، هرگاه ‌به ‌منظور مشخص‌شدن ‌همه ‌جنبه‌های‌ مزبور، گزارشگری ‌با تأخیر انجام ‌گردد، اطلاعات‌ممکن‌است ‌کاملاً قابل‌ اتکا شود، لیکن ‌برای‌ استفاده‌کنندگانی ‌که ‌باید طی ‌این ‌مدت ‌تصمیماتی ‌اتخاذ کنند بی‌فایده‌ شود. برای‌ نیل‌ به‌موازنـه ‌بین‌ خصوصیات‌ مربوط ‌بودن ‌و قابل ‌اتکا بودن‌، با توجه‌ به ‌الزامات‌قانونی‌در مورد زمان ‌ارائـه ‌اطلاعات‌، مهمترین ‌موضوعی‌که‌ باید مورد توجه‌ قرار گیرد این‌است‌که‌چگونه ‌به ‌بهترین ‌وجه ‌به ‌نیازهای‌ تصمیم‌گیری ‌اقتصادی ‌استفاده‌کنندگان ‌پاسخ‌ داده‌ شود. سود برای اثربخشی باید به موقع در دسترس قرار گیرد. به موقع بودن سود، موجب واقعی شدن بازده می‌گردد و در صورت ارائه در فواصل کوتاه مدت، موجب کاهش ریسک اطلاعاتی می‌گردد. در این حالت سود حسابداری به دنبال اندازگیری سود اقتصادی است، که تغییر دهنده ارزش بازار سهام است ( کردستانی 1386، 88).

2-3-17-2-1 عوامل موثر بر به موقع بودن سود و گزارشگری آن
در تحقیقات انجام شده قبلی، مهمترین عوامل موثر بر گزارشگری مالی به موقع به شرح زیر نوان شده‌اند:
الف اندازه شرکت: در بیشتر پژوهش های انجام شده قبلی در خارج از کشور، وجود رابطه معنی دار بین به موق
ع بودن گزارشگری مالی سالیانه با اندازه شرکت مورد تایید قرار گرفته است. بیشتر این محققین معتقد ندکه شرکت‌های با اندازه بزرگ زودتر از شرکت‌های کوچک، عملیات حسابرسی خود را اجرا و تکمیل می‌کنند.
اولاً) به دلیل استقرار سیستم‌های کنترل داخلی قوی درشرکت‌های بزرگ، احتمال وقوع اشتباه چه سهوی و چه عمدی در صورت‌های مالی کاهش پیدا می‌کند و به تبع آن حسابرسان می‌توانند اتکای بیشتری بر سیستم کنترل داخلی شرکت نموده و به نحو قابل ملاحظه ای از حجم آزمون‌های محتوا به کاهند. ثانیاً شرکت‌های بزرگ به دلیل داشتن منابع مالی زیاد قادرند کارمندان حسابداری بیشتر با تخصص و تحصیلات بالاتر و همچنین سیستم‌های اطلاعاتی پیشرفته تری را به خدمت به گیرند. از طرف دیگر این شرکت‌ها با در اختیار حسابرسان گذاشتن تعدادی از پرسنل خود و انجام قسمتی از کارهای حسابرسی و بکارگیری موسسات حسابرسی کارآمد و پرداخت حق الزحمه حسابرسی بیشتر، عملیات حسابرسی صورت‎های مالی آنها در مدت زمان اندکی بعد از اتمام سال مالی انجام می‌شود.
ثالثاً) شرکت‌های بزرگ از حساسیت بیشتری نسبت به شرکت‌های کوچک برخوردارند. شرکت‌های بزرگتر دارای هزینه های سیاسی بیشتری نسبت به شرکت‌های کوچک‌تر هستند. بزرگ بودن شرکت، تعداد زیاد ذینفعان را به همراه دارد که تمایل دارند، عملیات شرکت را با دقت و حساسیت زیادی تعقیب کنند. بنابراین مدیران شرکت‌های بزرگ تمایل دارند، مدت زمان تاخیر در اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی و گزارشگری مالی را کاهش دهند. زیرا آنها شدیداً از طرف سرمایه گذاران، اعتبار دهندگان، نهادهای قانونی و دیگر استفاده کنندگان برای ارائه به موقع صورت‌های مالی خود تحت فشارند. لذا، این فرض قابل تصور وجود دارد که ارتباط معنی دار آماری بین اندازه شرکت و مدت زمان اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی وجود دارد.
ب) نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام: این امکان وجود دارد ،شرکت‌هایی که نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام آنها بالا باشد؛ تمایل داشته باشند میزان و سطح ریسک خود را پنهان نمایند.آنها ممکن است برای این منظور درصدد برآیند، صورت‌های مالی سالانه خود را با تاخیر منتشر کنند. از طرف دیگر بالا بودن نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام، احتمال ناتوانی شرکت در بازپرداخت بدهی و ایفای تعهدات را افزایش می‌دهد. در چنین مواردی حسابرسان نگران کمتر از واقع نشان دادن بدهی‌ها توسط شرکت خواهند بود. بنابراین حسابرسان برای کاستن میزان مسئولیت خود در مقابل دعاوی مطروحه احتمالی در آینده، رسیدگی کامل‌تری را برنامه‌ریزی کرده و روش‌های حسابرسی را بگونه‌ای طراحی و اجرا می نمایند که از کامل بودن بدهی های ثبت شده اطمینان حاصل کنند. انجام این گونه اقدامات از جانب حسابرسان، موجب طولانی شدن زمان تکمیل عملیات حسابرسی و تاخیر در انتشار صورت‌های مالی خواهد شد.
ج)سودآوری: توان سودآوری شرکت به عنوان یکی از متغیرهای اثر گذار بر مدت زمان اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی مورد مطالعه قرار گرفته است. وجود یک رابطه منفی بین توان سودآوری شرکت با مدت زمان تاخیر در اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی شرکت قابل تصور است. بدین معنی که شرکت‌های سود ده زودتر از شرکت‌های زیان ده، عملیات حسابرسی خود را اجرا و تکمیل می‌کنند.
گزارش سود یا زیان می‌تواند به عنوان یک خبر خوب یا بد در مورد نتایج عملکرد سالانه شرکت مورد توجه قرار گیرد. در مورد شرکت‌های زیان ده، مدیران شرکت تمایل دارند انتشار گزارش‌های مالی سالانه با تاخیر باشد تا از عواقب انتشار یک خبر بد اجتناب نمایند. ازاین رو، مدیران شرکت‌های زیان ده تمایل دارند، حسابرسان از برنامه زمانی معمول حسابرسی عقب تر باشند و عملیات حسابرسی با تاخیر بیشتری انجام شود. همچنین در مورد شرکت‌های زیان ده، حسابرسان عملیات حسابرسی را با احتیاط و اعمال مراقبت حرفه‌ای بیشتری انجام می‌دهند. به ویژه زمانی که احتمال بروز ناتوانی مالی، ورشکستگی یا عدم تداوم فعالیت یا تقلب مدیران در شرکت‌های زیان ده وجود داشته باشد. در نقطه مقابل، شرکت‌های سود ده به منظور انتشار یک خبر خوب تمایل به انتشار زودتر از موعد صورت‌های مالی سالانه حسابرسی شده دارند. از این رو نسبت به تکمیل سریع عملیات حسابرسی و جلوگیری از تاخیر در تکمیل عملیات حسابرسی علاقه نشان می‌دهند. هم چنین در شرکت‌های سود ده، چنان چه حاشیه سود یا نرخ بازده آنها بالاتر از متوسط صنعت باشد، با انتشار این خبر خوب، از مزایای پیش‌بینی‌های بازار و تصمیمات استفاده کنندگان در مورد شرکت منتفع خواهند شد. عملکرد مثبت یک شرکت اثر برجسته‌ای بر روی ارزش سهام شرکت خواهد داشت.
د) نوع اظهارنظر حسابرسی: مدت زمان تاخیر در اجرا وتکمیل عملیات حسابرسی به عنوان تابعی از نوع اظهارنظرحسابرسی ارائه شده در نظر گرفته می‌شود. براین اساس عنوان می‌شود ؛ شرکت‌هایی که اظهار نظر حسابرسی ارائه شده در مورد صورت‌های مالی آنها به شکل مقبول است، احتمالا زودتر از شرکت‌هایی که اظهارنظر غیرمقبول دریافت می‌کنند، عملیات حسابرسی خود را اجرا و تکمیل می‌کنند. به عبارت دیگر، متوسط تاخیر در اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی برای شرکت‌هایی که اظهار نظر مقبول دریافت می‌کنند، کمتر از شرکت‌هایی است که اظهار نظر غیر مقبول دریافت می‌کنند.
اظهارنظرهای غیر مقبول به عنوان یک خبر بد در نظر گرفته شده و باعث کندی در انتشارصورت‌های مالی سالانه
حسابرسی شده شرکت می‌شود. علاوه بر آن، اختلاف نظرهای موجود بین حسابرس و شرکت در خصوص بندهای شرط گزارش حسابرسی مطرح شده، موجب افزایش مدت زمان تاخیر در اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی شرکت می‌شود(مرادی و پور حسینی، 1388).

2-4- عدم تقارن اطلاعاتی
2-4-1 عدم تقارن اطلاعات و کارایی بازار
عدم تقارن اطلاعات زمانی ایجاد می‌شود که سهامداران به اطلاعات محرمانه ای که مدیران شرکت در اختیار دارند، دسترسی نداشته باشند. وجود اطلاعات کافی در بازار و انعکاس بموقع و سریع اطلاعات بر روی قیمت اوراق بهادار ارتباط تنگاتنگی با کارایی بازار دارد. در بازار کارا، اطلاعاتی که در بازار پخش می‌شود به سرعت بر قیمت تاثیر می گذارد. در چنین بازاری، قیمت اوراق بهادار به ارزش ذاتی آن نزدیک است. به عبارت دیگر ویژگی مهم بازار کارا این است که قیمت تعیین شده در بازار، شاخص مناسبی از ارزش واقعی اوراق بهادار است. بازار کارا باید نسبت به اطلاعات جدید حساس باشد. اگر اطلاعات تازه ای به اطلاعات عموم می‌رسد، قیمت سهام عادی شرکت متناسب با جهت اطلاعات یاد شده تغییر خواهد کرد. اگر بازار نسبت به اطلاعات جدید بی تفاوت باشد و عکس العمل لازم را نشان ندهد، یعنی تحلیل کننده ای در بازار برای ارزیابی و بررسی اثر اطلاعات جدید برقیمت نباشد، طبعاً آن بازار کارایی نخواهد داشت (جهانخانی و عبده تبریزی، 1372).
جیانگ و کیم،2000، بیان داشتند که در شرکت‌هایی که سهامداران آنها را نهادها و شرکت‌های دیگر تشکیل می‌دهند، اطلاعات داخلی با ارزش درباره چشم

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید