منبع تحقیق درباره ارزشیابی آموزشی-دانلود متن کامل

دانلود پایان نامه

ر است(بازرگان،1374). در دنیای امروز که علم و تکنولوژی با رشد و گسترش وسیع و جهان شمول به عنوان عامل مهم و اساسی در فرایند رشد و توسعه ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جوامع بشری به حساب می آیند، نهادها و نظام های آموزش و پرورش نقش بس عظیم و پراهمیتی را به دست آوردهاند (بولا؛ترجمه بازرگان،1362). عنایت و توجه روز افزون به نوع و گسترش آموزش ضرورتی انکار ناپذیر است که ناشی از آهنگ سریع تغییرات در عرصه های مختلف فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی جوامع میباشد(بازرگان،1380).
ترقی و پیشرفت های علمی و تکنولوژی در دنیای امروز و سرعت تغییرات و دگرگونی در اسلوب و روش های علمی و تکنولوژی بسیار سریع و حیرت انگیز است و غفلت و عدم توجه کافی به آموزش های لازم و مناسب و غفلت از هماهنگی و تطابق سطح کیفی و کمی و نیروی انسانی با سطح رشد علمی و فنی از هر جامعه ای نهایتاً تنگناها و مشکلات عدیده ای را فرا راه رشد و توسعه اقتصادی و اجتماعی جامعه ایجاد خواهد نمود(مشایخ،1370).
حال که روز به روز به سوی جهانیتر شدن پیش می رویم، انسان در آستانهی قرن بیست و یکم با شتاب تکنولوژی آن چنان میرود که از خود نیز میماند. بیسوادی و فقر آگاهی، انزوای جهانی در پی میآورد و انزوا یعنی پیمودن مسیر نابودی و نیستی که اگر ندانیم و بر آن نتازیم، آنان که می دانند میآیند و بر ما میتازند و باقی داستان را رقم میزنند(بازرگان،1380).
برای رسیدن به آگاهی و سواد، امروزه دیگر بینش و ضرورت آموزش و پرورش در بسیاری از کشورها کاملاً شناخته شده و تلاش آنها در جهت بهبود این رکن اساسی و انسان ساز جوامع است و مستلزم رسیدن به این باور است که امروز دانایی، و توانایی است (نیکنامی ،1377).
نظامهای آموزشی در سراسر جهان برای نیل به اهداف مشخصی به وجود آمده و به حیات خود ادامه میدهند . وزارت آموزش و پرورش در کشور ما نیز دارای اهداف تعریف شدهای است که به صورت جامع و مفصل در شورای عالی آموزش و پرورش تدوین و تصویب شده و به عنوان سندی معتبر، مبنای فعالیت تمامی بخشهای این وزارت قرار گرفته است. برای اطلاع از میزان تحقق اهداف آموزشی باید به تدوین و استقرار سازوکار منظم «نظام ارزیابی آموزشی»اقدام کرده و بر این اساس ابتدا باید عناصر نظام آموزشی را به صورت نظام مند در نظر آورد آنگاه با بهره گرفتن از الگوی مطلوب ارزیابی آموزشی، نسبت به مشخص کردن چگونگیهای این عناصر اقدام کرد . (کافمن و هرمن، ترجمه مشایخ و بازرگان، 1374 ).
تعریف آموزش از منظر متخصصین
آموزش به انگلیسی: «education» دارای مفهوم و کاربردی گسترده و پیچیده، و در نتیجه مبهم است(شعبانی،1371). آموزش به مفهوم تغییر دانش،نگرش وتعامل باهمکاران است آموزش کوشش در جهت تغییر آگاهیهای افراد است که فرد را برای کسب آگاهیهای تازه؛برانگیخته و در جهت تغییر عادات و رفتارهاپرورانده و جهت فکری و سرنوشت انسانها را عوض میکند(سیف،1378). در تعریف این مفهوم، نه تنها میان مردم عادی، بلکه میان صاحب‌نظران تعلیم و تربیت هم اختلاف‌نظر وجود دارد.
هوشیار: آموزش مجموعه منظمی از اعمال و رفتار است؛ به بیان دیگر آموزش و پرورش فعل و انفعالی است میان دو قطب سیال (آموزگار و فراگیر) که مسبوق به اصلی و متوجه هدفی و مستلزم برنامه‌ای است(شکوهی،1368)
رابینز :آموزش ،مجموعه روشهایی است که بوسیله آن مهارتهای لازم برای انجام دادن کارها به مستخدمان متناسب با نیازشان یاد داده میشود(رابینز1988)
مطهری: آموزش، پرورش دادن و به فعلیت رساندن استعدادها و ایجاد تعادل و هماهنگی میان آنها است تا از این راه متربی (فراگیر) به حد اعلای کمال خود برسد(شریعتمداری،1364).
نقیب‌زاده: آموزش، سپردن دانستنی‌ها به دیگران است(نقیب زاده،1374).
نقش آموزش در تربیت نیروی انسانی:
امروزه آموزش و پرورش منشأ تغییرات و نوآوری های اجتماعی در جامعه محسوب میشود(کومبز ،1985؛ترجمه آل آقا،1373). تغییر در آموزش و پرورش یعنی انجام دادن کارها و برنامهها و روندها به گونهی متفاوت و با توجه به گستردگی و تنوعی که در ساختار اجتماعی جامعه وجود دارد(بازرگان،1374). برنامه ریزی و فناوری و نوآوری راه ها، روشها و عناصر جدیدی هستند که در تغییرات و بهبود کارها و مطلوبیت آنها مؤثر واقع میشود. آموزش و پرورش باید در میان تغییرات و نوآوری ها اثبات و ایستایی ابزار تعادلی باشد.(صدری، 1380،ص14).بنابرایم انسان مبنا و اساس توسعه می باشد و توسعه قبل از هر چیز تعهدی است به وسیله انسان، با انسان و برای انسان تحقق می یابد. (آل ابراهیم، 1380).
دستیابی به توسعه، آرزوی هر جامعه انسانی است. نیروی انسانی هر جامعه برای رسیدن به توسعه با ارزش ترین سرمایه است. توسعه نیازمند نیروی انسانی است که از تواناییهای قابل تطبیق با شرایط کار و تکنولوژی برخوردار باشد. توسعهی بشری وابستگی به نیروی انسانی مولد دارد.بنابراین اساس توسعه را با نیروی انسانی توانا و مولد مرتبط دانستهاند( توفیق، 1376،ص 17).
با آنکه در گذشته تنها سرمایهی مادی به عنوان عامل توسعه محسوب میشد لیکن با مشخص شدن نقش و اهمیت نیروی انسانی در توسعه، نوع دیگری از سرمایه، یعنی سرمایه انسانی نیز به تدریج جایگاه شایسته خود را در تحلیلها و برنامهریزیهای توسعه یافت سرمایه به مفهوم سرمایهی مادی و سرمایه انسانی از عوامل اصلی توسعه محسوب میگردد و در واقع جمع این دو نوع سرمایه است و اهداف توسعه را تحقق میبخشد(قبادی پور،1381).
تأمین سرمایه انسانی مستلزم انجام فعالیتهای آموزشی است، بنابراین انجام هرگونه سرمایه گذاری آموزشی، سرمایهگذاری برای تأمین سرمایه انسانی تلقی میگردد و هم شرایط بهبود کیفیت این سرمایه ها را فراهم میآورد(مشایخ،1379). آموزش مانند دیگر انواع سرمایهگذاری در سرمایهی انسانی میتواند به توسعهی اقتصادی کمک نماید. سرمایه انسانی در واقع کلید رشد و توسعه در هر جامعهای میباشد، آن جامعهای مراحل رشد و توسعه را سریعتر و بهتر طی میکند و به قله های پیشرفت و موفقیت می رسد که از نیروی انسانی ماهر، متخصص و شایسته برخوردار باشد و چنین نیروی انسانی زمانی تأمین خواهد گردید که سرمایه گذاری های مناسب در زمینه های مختلف آموزشی صورت پذیرد(فیوضات،1350). تنها از طریق آموزش است که میتوان تواناییها و مهارت های لازم را به نیروی کار منتقل نمود و موجب افزایش قدرت تولید جامعه و نیز بازدهی کار افراد گردید.” امروز افراد، خانواده ها و دولت ها تمایل زیادی به سرمایه گذاری در بخش آموزش از خود نشان می دهند چرا که آموزش و پرورش از یک سو قابلیت های نیروی انسانی را ارتقاء میبخشد و در شکوفا ساختن استعدادها نقش مؤثری دارد و از سوی دیگر نیروی کار را برای استفاده بهتر از تکنولوژی برتر تولید آماده و مهیا میسازد و این دو نقش آموزش و پرورش در رشد و توسعهی اقتصادی سهم مهمی دارد و دقیقاً به همین علت است که کشورهای توسعه یافته هر روز مبالغ بیشتری را به این بخش اختصاص میدهند.” (عمارزاده 1374).
بخش دوم؛ ارزیابی آموزشی و الگوهای آن
ارزیابی در لغت به معنای «مشخص کردن ارزش یک چیز به کار می رود»، معمولاً «ارزشیابی آموزشی» و «ارزیابی آموزشی»مترادف به کار برده میشود و آنها را یکی می دانند( معین، 1371، به نقل میرزامحمدی 1385).
تعاریف ارزشیابی از دیدگاه متخصصین:
از ازرشیابی تعاریف متعددی ازسوی صاحبنظران ارائه شده که به چند نمونه بسنده می کنیم :
ارزشیابی فرایند تعیین کردن ،بدست آوردن ،فراهم ساختن اطلاعات توصیفی و قضاوتی در مورد ارزش ومطلوبیت هدف ها،طرح ،اجرا ونتایج به منظور هدایت ،تصمیم گیری ،خدمت به نیازهای پاسخگویی ودرک بیشتر از پدیدها ی مورد بررسیمی باشد. در این تعریف دونقش برای ارزشیابی در نظر گرفته شده است 1.نقش تصمیم گیری یا نقش تکوینی.2.نقش پاسخگویی یا نقش پایانی ( استافل بیم ،1986؛ ترجمه،کیامنش،1379)
(کولی1980 به نقل از سنجری، 1378) ) ارزشیابی را چنین تعریف می کند:
“فرآیندی است که از طریق آن داده های مرتبط جمع آوری ودر جهت اتخاذ تصمیم، تبدیل به اطلاعات می شود “.چنانچه ازتعریف فوق برمی آید .ارزشیابی یک فرآیند است تا یک بازده ،ارزشیابی ورای تحقیق است و منجر به اتخاذ تصمیم می گردد .
تاریخچه ارزشیابی آموزشی در جهان و ایران
ارزشیابی آموزشی به صورت غیررسمی و غیرعلمی از زمانهای بسیار دور انجام میگرفته است بگونهای که در زمان باستان در تمدنهای بزرگ یونان، ایران و روم استفاده از این امر به منظور آزمون کودکان برای ورود به مدرسه، معلمان به منظور سنجش صلاحیتهای احراز حرفه معلمی و حتی افسران در آموزش های مرسوم بوده است(میرزامحمدی،1385).
تایلر در فاصله سال های 1930 تا 1945 ضمن فعالیت های خویش به این نتیجه رسید که هر برنامه آموزشی باید حول«هدف های مشخص آموزشی » سازمان و تدوین یابد . قضاوت در مورد موفقیت یا عدم موفقیت برنامه باید با توجه به میزان موفقیت یادگیرندگان در رسیدن به هدف های تعیین شده در برنامه انجام پذیرد . وی همچنین ضرورت تهیه، تدوین، طبقه بندی و توصیف هدف های آموزشی با واژههای رفتاری را در آغاز مطالعه ارزشیابی مورد تأکید قرار داده است. به این ترتیب تایلر ارزشیابی آموزشی را به عنوان فرایند تعیین میزان انطباق هدف ها و عملکردهای برنامه تعریف میکند(تایلر،1950 به نقل از میرزامحمدی 1385).
بعد از تایلر، افراد دیگری مانند بلوم و همکارانش در آمریکا به طبقه بندی هدف های آموزشی و تدوین رویکرد هایی برای ارزشیابی آموختههای فراگیران پرداختند(بلوم،1956). در دهه های 1960 ، مفهوم آزمون«ملاکمدار » پیشنهاد شد . از روش های پیچیده آماری برای آزمون مساوی قضاوت های مربوط به ارزشیابی آموزشی، در سال های1970 و 1980 رایج شد. (میرزامحمدی،1385).
در ایران، کوشش نظامدار برای استفاده از امتحان جهت ارزشیابی دانش و عملکرد فردی همزمان با ایجاد مدارس جدیدی در دهه 1290 شمسی آغاز شد. در این کوشش ها، به منظور قضاوت درباره پیشرفت تحصیلی یادگیرندگان در دوره های ابتدایی، متوسطه و عالی، اجرای امتحانات داخلی و نهایی و در دوره های تحصیلی رایج شد اما کاربرد اندازهگیری آموزشی در مقیاس وسیع کشوری، در بیرون از نظام امتحانات داخلی و نهایی در دهه 1340 شمسی آغاز شد . در این دهه برای گزینش دانشجو در دوره آموزش عالی، آزمون های ورودی دانشگاهها به اجرا درآمد . یک دهه بعد؛ اولین دوره کارشناسی ارشد اندازهگیری و ارزشیابی آموزشی در نظام آموزش عالی کشور در دانشگاه بوعلی سینا همدان برگزار شد(میرزامحمدی،1385 ).
به طور کل، با توجه به مطالب فوق، در تحول مفهوم ارزشیابی آموزشی میتوان چهار دوره را مشخص کرد(بازرگان، 1380 ب: 313 -311).
دوره اول : دهه های قبل از 1950 میلادی، در این دوره برخی از کشورهای صنعتی به ساختن و استفاده از آزمون های روانی آموزشی که بیشتر برای دسته بندی دانش آموزان و تصمیم گیری درباره پذیرش داوطلبان ورود به مراکز آموزش عالی بود پرداختند.
دوره دوم: دهه 1960 میلادی در این دوره با توجه به تجربه های به دست آمده از کاربرد ارزشیابی صاحب نظران به « مفهوم پردازی » درباره ارزشیابی پرداختند . همچنین به تحولات موجود در نظام های آموزشی کشورهای صنعتی توجه شد و نیز ضرورت استفاده از سازوکارهایی که به کمک آنها بتوان فعالیت ها و برنامههای آموزشی را به طور سنجیده طراحی و اجرا کرد بیشتر محسوس گردید از جمله ویژگیهای ارزشیابی آموزشی در این دوره؛ توصیف فعالیت ها و برنامههای آموزشی و مقایسه آنها با هدف های موردنظر است.
دوره سوم : اواخر دهه 1970 و اوایل دهه 1980 در این دوره ارزشیابی آموزشی بر سنجش پویایی نظام های آموزشی تأکید داشت و منظور؛ قضاوت کردن درباره ارزش یا اهمیت دادن به پدیده های آموزشی بود.
دوره چهارم : اواخر دهه 1980 میلادی به بعد؛ در این دوره استفاده از رویکردهای کیفی رایج و ارزشیابی با « توافق » میان افراد ذیربط و ذینفع درباره ارزش یا اهمیت پدیده های آموزشی مترادف شد . همچنین استفاده از سازوکارهای ارزشیابی که بیشتر توجه آنها به استفاده از شاخص ها و استانداردهای آموزشی است از این زمان رایج شد.
نقش ارزیابی در آموزش و پرورش
سنجش و ارزیابی، یکی از مسائل عمده تربیتی است(جوادی،1386). طرح اموری از قبیل تامین احتیاجات اساسی روانی افراد، توجه بر رشد فرد و احتیاجات او در هر مرحله از رشد، در نظر گرفتن تفاوت های فردی افراد در جنبه های مختلف رشدی و اینکه تعلیم و تربیت باید اسباب رشد همه افراد را فراهم کند، اهمیت سنجش و ارزیابی را آشکار می سازد (بازرگان،1380).
سنجش و ارزشیابی جز لاینفک تعلیم و تربیت بشمار میرود که بدون استمرار دقیق آن، رسیدن به اهداف مورد نظر بصورت مطلوب، نا ممکن خواهد بود. شکوفایی و کاربرد استعدادهای افراد در حیات اجتماعی، به ابزارهای معتبر و مهارت نیاز دارد و از آنجا که دانش تعلیم و تربیت، اصولی را دربر می گیرد که خاستگاه رفتار دو قطب شاگرد – معلم است، درک سازه ها و صفات مکنون این دو قطب مهم، بدون به کار گیری وسایل سنجش و ارزشیابی امکان پذیر نیست(نفیسی، 1376).
  بنا بر گفته بازرگان (1380)، هر نظام آموزشی دارای اجزای زیر است :

درونداد: یادگیرنده، یاد دهنده، فضای آموزشی، تجهیزات، تسهیلات آموزشی، تشکیلات و سازمانها  و…
فرایند: جریان یاددهی یادگیری، فرایند ساختی و سازمانی و…
محصول(برونداد واسطه ای): نتایج واسطه ای بدست آمده در پایان هر دوره زمانی
برونداد نهایی: دانش آموختگان، آثار علمی تولید شده  وخدمات تخصصی
پیامد: اشتغال دانش آموختگان، بیکاری، ادامه تحصیل آنان و…
نقش ارزشیابی در ارتباط با اجزا نظام آموزشی؛
 دروندادهای نظام آموزشی در چه سطحی هستند و از کجا باید آموزش را شروع کرد(ارزیابی تشخیصی)؟
نظارت بر نحوه پیشروی فرایند های آموزشی.
مطلوبیت بروندادهای واسطه ای چه میزان است؟(ارزشیابی پایانی)
مطلوبیت عملکرد برنامه های مورد اجرا چقدر است؟
مطلوبیت پیامد برنامه های اجرا شده چقدر است؟
الگوهای ارزشیابی آموزشی
واژه الگو را به عنوان اطلاعات، داده ها یا اصولی که در شکل کلامی، تصویری و گاه ریاضی دسته بندی شده اند تا عقیده وضعیت یا پدیده ای را معرفی و توصیف نمایند تعریف کرده اند ( بو لا؛ترجمه ابیلی1375). که به علت تجربیات مختلف ارزیابی ها، ملاحظات ارزشی و موقعیت های مختلف ارزشیابی ها متنوعند. اما به طور کلی الگوهای ارزیابی را می توان در شش دسته زیر تقسیم کرد (ورتن و ساندرز، 1987 به نقل از سیف، 1375).

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

الگوهای ارزشیابی آموزشی به دنبال رشد این حوزه از دانش در علوم تربیتی به ویژه در سال های اخیر بسیار متنوع و گسترده شده اند. این الگوها را می توان از جنبههای مختلف مورد نظر قرار داد و دسته بندی کرد . یکی از کامل ترین دسته بندی ها

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید