منبع پایان نامه ارشد با موضوع تعلیمات اجتماعی

دانلود پایان نامه

پرسشها و تکالیف درسی کتابهای علوم دوره ابتدایی ایران بیشتر به پرورش سطح “تفکر همگرا”، توجه دارند. در حالیکه کتابهای علوم دوره ابتدایی آمریکا بیشتر به روش “تفکر همگرا” و “واگرا” تاکید دارند، بعلاوه توزیع پرسشها و تکالیف درسی کتابهای آمریکا متوازنتر است. یعنی تا حدود زیادی به سطوح “حافظه شناختی ” و “تفکر ارزشیاب” نیز توجه شده است. 3- در هر دو مجموع کتابهای علوم دوره ابتدایی ایران و آمریکا قسمت عمده دانش ارائه شده در محتوای توصیفی، نظری است. 4- محتوای توصیفی در کتابهای علوم دوره ابتدایی ایران بیشتر به ارائه “مفاهیم” میپردازند. در حالیکه کتابهای علوم دوره ابتدایی آمریکا بیشتر به ارائه “حقایق” “مفاهیم” میپردازند و در آنها به ارائه “روش کار” نیز توجه کافی شده است. لازم به ذکر است که هر دو مجموع کتابهای علوم ایران و آمریکا “قوانین علمی” کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. 5- در محتوای توصیفی کتابهای علوم دوره ابتدایی ایران و آمریکا “عملکرد مورد انتظار” بیشتر عملکرد “یادآوری” و “کاربرد” است و به عملکرد “کشف و ابداع” کمتر توجه شده است. به طور کلی مشخص گردید که تفاوتهای اساسی کتابهای علوم دوره ابتدایی ایران و آمریکا در نوع پرسشها و تکالیف درسی است. یعنی نوع فعالیتهای علمی در کتابهای درسی علوم دوره ابتدایی آمریکا بسیار بیشتر و متنوعتر از کتابهای درسی ایران است بنابراین ضرورت دارد که برنامهریزان درسی به فعالیتهای علمی که توسط خود دانشآموزان صورت میگیرد اهمیت بیشتری بدهند و بین فرآیندهای علمی هماهنگی و ارتباط بیشتری ایجاد نمایند. همچنین انتظار میرود که در محتوای یک کتاب “حقایق”، “مفاهیم” ، “روش کار” و “قوانین” به صورت متوازن مورد توجه باشد، در حالیکه در کتابهای علوم دوره ابتدایی ایران بیش از نصف “محتوای توصیفی” کتاب درسی را، “مفاهیم” تشکیل میدهد از این رو محتوای توصیفی کتابهای درسی باید هر چه بیشتر در جهت توزیعی متوازنتر سازماندهی شوند. علاوه بر کتابهای درسی علوم دوره ابتدایی ایران باید به سمت و فعالیتهای مداری، سو ق داده شوند و رویکرد حل مسئله در فعالیتهای یاددهی، یادگیری اعمال شوند. در کتابهای راهنمای معلم ایران “روش حل مسئله” بسیار مورد تأکید قرار گرفته و انتظار برنامه ریزان درسی ایران این است که معلمان و دانشآموزان رویکرد مذکور بهره گیرند، اما سازماندهی کتابهای درسی علوم دوره ابتدایی ایران در جهت “روش حل مسئله” طراحی نشده است. از این رو پیشنهاد میشود که برنامه ریزان درسی ساختار کتابهای درسی را به نحو کاملتری بر مبنای “روش حل مسئله” تنظیم کنند.
شکوهی، راحله
در پژوهشی با نام تحلیل محتوای فارسی جدید دوم دبستان بر مبنای طبقهبندی اهداف آموزشی در حیطه شناختی (بلوم و همکاران) / راحله شکوهی ؛ استاد مشاور: علیرضا محمودنیا به نتایج زیر دست یافت:
مطالب و محتوای کتاب فارسی جدید دوم دبستان به گونهای تدوین شده است که تأکید اصلی به هدفهای سطح دانش و فهمیدن است به طوری که 62% اهداف سطح دانش و 52% به سطح فهمیدن اختصاص دارد.
به سطح کار بستن فقط 14% توجه شده و این درحالی است که باید بر کاربرد یافتهها بیشتر تأکید شود.
هیچکدام از مباحث فارسی جدید دوم دبستان به سطح تحلیل نپرداخته است.
سطح تأکید و ارزشیابی بعد از سطوح دانش، فهمیدن و کاربرد هر یک 8/0 % توجه را به خود اختصاص دادهاند.

مرادی، منیره
در پژوهشی با نام تحلیل سئوالات آخر فصل کتب علوم دوره ابتدایی بر اساس حیطه شناختی بلوم و مناسب بودن سئوالات از دیدگاه معلمان استان آذربایجان غربی و تحلیل سئوالات درون متن با توجه به روش لوری و لئونارد/ منیره مرادی؛ به راهنمایی: اسکندر فتحی آذر، به منظور بررسی وضعیت کیفی سئوالات کتاب درسی علوم دوره ابتدایی، سئولات پنج کتاب مقطع ابتدایی، از دو جنبه یعنی روش های تحلیل سئوالات بلوم، لوری و لئونارد و دیدگاه معلمان مورد مطالعه قرار گرفتند.

قندیلی، جواد
در پژوهشی با نام بررسی و تحلیل سئوالهای کتابهای تعلیمات دینی دورهی آموزش ابتدایی بر اساس طبقهبندی هدفهای پرورشی بلوم و همکاران در حیطه های سه گانه، سال تحصیلی 1373 – 1372 . / جواد قندیلی؛ به یافتههای زیر دست یافت.
از 81 سئوال استخراج شده از کتاب دینی سال دوم ابتدایی، 71/6 % در سطح دانش، 13/5% در سطح فهمیدن 14/8% درصد پاسخ دادن قرار داشت.
از 110 سئوال استخراج شده از کتاب دینی سال سوم ابتدایی، 80/9% در سطح دانش، 14/5% در سطح فهمیدن و 4/5% در سطح پاسخ دادن قرار داشت.
از 114 سئوال استخراج شده از کتاب دینی سال چهارم ابتدایی، 93/5% در سطح دانش، 5/2% در سطح فهمیدن، 8% در سطح پاسخ دادن قرار داشت.
از 142 سئوال استخراج شده از کتاب دینی سال پنجم ابتدایی، 936/6% در سطح دانش، 6/3% در سطح فهمیدن قرار داشت.
از 66 سئوال استخراج شده از کتابهای دینی دورهی ابتدایی در بخش خداشناسی، 71% در سطح دانش، 19/6% در سطح فهمیدن و 9% در سطح پاسخ دادن قرار داشت.
از 33 سئوال استخراج شده از کتابهای دینی دوره ابتدایی در بخش جهان آخرت 9/1% در سطح دانش، 9% در سطح فهمیدن قرار داشت.
از 113 سئوال استخراج شده از کتابهای دینی دوره ابتدایی در بخش نبوت 92% در سطح دانش، 6/1% در سطح فهمیدن و 1/7% در سطح پاسخ دادن قرار داشت.
از 66 سئوال استخراج شده از کتابهای دینی دوره ابتدایی در بخش اخلاق، 74% در سطح دانش، 13/6% در سطح فهمیدن و 12% در سطح پاسخ دادن قرار داشت.

تقی پور سهل آبادی، حبیب اله
در پژوهشی با نام تعیین سطوح شناختی پرسشها و تکالیف کتب علوم دوره ابتدایی در وضع موجود و اعتلای این سطح به وضع مطلوب بر اساس طبقهبندی بلوم و استفاده از چهار خانواده الگوهای تدریس در سال تحصیلی 72-71 / حبیب اله تقی پور سهل آبادی به تعیین سطوح شناختی پرسشها و تکالیف کتب علوم دوره ابتدایی در وضع موجود و اعتلای این سطوح به وضع مطلوب بر اساس طبقهبندی بلوم و استفاده از چهار خانواده الگوهای تدریس. این پژوهش شامل تعداد 581 سئوال از پرسشها و تکالیف کتب علوم پنج پایه مقطع ابتدایی در دو گروه : “به این پرسشها پاسخ دهید” و “آیا میدانید که” میباشد و ملاک مقایسه، طبقهبندی هدفهای پرورشی بلوم در حیطه شناختی است که شش سطح دانش، درک، کاربرد، تجزیه و تحلیل، ترکیب و ارزشیابی را در بر میگیرد. این تحقیق از نوع توصیفی است و برای جمعآوری اطلاعات از روش مطالعه کتابخانهای استفاده شده است. داده های بدست آمده از تحقیق با بهره گرفتن از آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتهاند و جداول نمودارها و درصدها، معرف این روش آماری در تحقیق میباشند. نتیجه تحقیق نشان میدهند که سئوالات کتاب اول و دوم بیشتری در سطح درک و مربوط به سطح پایین طبقهبندی شناختی و سوالات کتب سوم ، چهارم و بخصوص پنجم بیشتر در سطح دانش میباشند و متأسفانه از سطوح بالای طبقهبندی شناختی بلوم هیچ سئوالی گزارش نشده است. بدین معنی که جای سطوح تجزیه و تحلیل، ترکیب و ارزشیابی در کتب علوم دوره ابتدائی خالی است. تغییر وضع موجود در جهت تأکید بر یادگیری سطوح بالاتر طبقهبندی بلوم، تحول اساسی در روش های تدریس را میطلبد. برای این منظور در طرح سئوالات، باید از تأکید بر جنبه حفظ کردن فاصله گرفته و در جهت تأکید بر فرصت اندیشیدن و تحلیل مطالب به شاگردان تغییر یابد بطوریکه معلم نقش راهنما را داشته باشد و مسئولیت یادگیری، تعمق، تحلیل، کشف و ارزشیابی را بعهدهی شاگردان بگذارد. بدین جهت مرحله دوم تحقیق، انواع الگوهای تدریس معرفی شده است و جدول تطبیق این الگوها و موضوعات درسی و همچنین یک سناریوی پیشنهادی از یکی از الگوهای تدریس مطرح میشود، تا معلم با بهره گرفتن از آنها بتواند روشی مناسب برای تدریس مفاهیم علوم در پیش گیرد. پیشنهادات مطرح شده برای استفاده برنامه ریزان درسی، محققان و معلمان است که اگر عملی گردد، میتواند تغییرات اساسی و مفیدی را برای انتقال از وضع موجود آموزشی به وضع مطلوب در کتب علوم دوره ابتدائی به وجود آورد. بویژه نمونه سئوالات پایانی که تمام سطوح طبقهبندی شناختی را در بر میگیرد و عملاً طرح سئوالات مطلوب را پیشنهاد میکند، در خور توجه است.

محمودی ، رضا
در پژوهشی به ارزیابی محتوای کتابهای فارسی دوره ابتدائی و ارائه یک چهارچوب نظری در خصوص تدوین و اصلاح کتابهای فارسی مقطع ابتدائی/ رضا محمودی، نتایج تحلیل بدست آمده از این تحقیق نشان میدهد که: 1- مسئله جنسیت در علاقه و عدم علاقه به موضوع و دشواری متن در تمام مقطع ابتدائی دخالتی ندارد. 2- درجات دشواری تکالیف در پایه های مختلف دوره ابتدائی از نظر دختران و پسران دانشآموز تفاوتی ندارد و یکسان است. 3- مسئله جنسیت دانشآموزان پایه های مختلف دوره ابتدائی در جذابیت تصاویر کتابهای فارسی ابتدائی اثری ندارد. 4- علاقه به رنگها از نظر دانشآموزان دختر و پسر کلاسهای دوره ابتدائی متفاوت است. 5- هماهنگی حجم تکالیف با وقت دانشآموزان در پایه های مختلف دوره ابتدائی بستگی به ویژگیهای دختران و پسران و توانائیهای ذهنی و همچنین وظایف آنها در خانواده دارد و نظر واحدی نمیتوان در این مورد بر اساس یافتهها ارائه کرد. 6- درجات دشواری تکالیف دروس کتابهای فارسی دوره ابتدائی از دید معلمان و دانشآموزان یکسان است. 7- درجات دشواری متون کتابهای فارسی دوره ابتدائی از نظر معلمان و دانشآموزان یکسان است. 8- درجات علاقه و عدم علاقه به دروس کتابهای فارسی دوره ابتدائی از دید معلمان و دانشآموزان یکسان است. 9- تناسب حجم کتابهای فارسی دوره ابتدائی با زمان تعیین شده برای تدریس از دید معلمان کلاسهای مختلف متفاوت است و نتیجه میشود که حجم کتابهای فارسی دوره ابتدائی با توجه به سطح سنی و تحصیلی دانشآموزان باید متفاوت باشد و با آن به صورت موردی باید برخورد کرد. 10- مناسبت تقویمی موضوعات در کتابهای فارسی دوره ابتدائی دقیقاً مورد توجه قرار نگرفته و رعایت نمیشود. 11- نظر معلمان در مورد تطابق حجم تکالیف با وقت دانشآموزان در کلاسهای مختلف دوره ابتدائی متفاوت است و نمیتوان بر اساس یافتهها نظر واحدی در مورد همه کلاسها عنوان نمود. بررسی پرسشهای کتابهای فارسی دوره ابتدائی بر اساس تقسیمبندی هدفهای تربیتی در حیطه شناختی نشان میدهد که: پرسشهای هر پنج جلد کتاب فارسی دوره ابتدائی بیش از حد به حافظه و درک و فهم دانشآموزان توجه داشته و فراگیران را به مطالعه سطحی عادت داده و آنها را از فهم عمیقتر مطالب باز میدارد، البته باید توجه داشت که این نسبت در کلاسهای مختلف دوره ابتدائی متفاوت است، ولی به طور کلی این نتیجه حاصل میشود که تکالیف و پرسشهای کتابهای فارسی کمتر به هدفهای تربیتی در سطوح بالا توجه دارند. نتایج حاصل از بررسی مفاهیم انتزاعی کتابهای فارسی دوره ابتدائی بر اساس نظریه رشد ذهنی پیاژه بر طبق تقسیمبندی این مفاهیم در جدول شماره 61 ارائه گردیده است. با ملاحظه جدول مذکور مشاهده میشود که مفاهیم اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی در هر پنج جلد کتاب فارسی دوره ابتدائی بیشترین فراوانی و درصد فراوانی را به خود اختصاص داده و مفاهیم سیاسی و اقتصادی کمترین فراوانی را دارا میباشد با توجه به جدول مورد اشاره، کلیه مفاهیم در کلاسهای دوم و سوم ابتدائی در مقایسه با سال اول ابتدائی، تقریبا به صورت تصاعدی افزایش یافته و در کلاس چهارم و پنجم ابتدائی سیر این افقزایش به کندی گراییده و در یک مورد (مفاهیم سیاسی، اقتصادی فارسی سال پنجم ابتدائی) افزایش نشان نمیدهد. البته باید توجه داشت که در کلاسهای بالاتر (دوم، سوم، چهارم و پنجم) تعداد کتابهای افزایش یافته و مفاهیم مورد نظر در کتابهای مختلف ارائه میگردد. این جدول نشان میدهد که مفاهیم اعتقادی، مذهبی در کتابهای فارسی سال اول و سوم ابتدائی از لحاظ درصد فراوانی نسبت به سایر مفاهیم، در مرتبه دوم قرار دارد. در صورتیکه در کتابهای فارسی دوم و چهارم و پنجم ابتدائی نسبت به سایر مفاهیم در مرتبه سوم قرار دارد. مفاهیم علمی – فلسفی در کتابهای فارسی سال اول و سوم ابتدائی از لحاظ فراوانی رتبه سوم را به خود اختصاص داده درحالی که در کتابهای فارسی سال دوم و چهارم و پنجم ابتدائی در اولویت دوم قرار دارد. با استناد به جدول یالد شده متذکر میشویم که مطالب علمی، فلسفی در کتابهای فارسی اول تا پنجم ابتدائی بیشترین رشد را دارد. در مجموع میتوان چنین نتیجه گرفت که تکرار این مفاهیم کتاب در کتابهای فارسی دوره ابتدائی بر اساس نظم و هدف خاصی نبوده است.

ایراندخت کلبعلی
در پژوهشی بررسی محتوای کتابهای تعلیمات دینی – تعلیمات اجتماعی و ادبیات فارسی (مقطع ابتدائی و راهنمایی) در رابطه با آشنا سازی دانشآموزان با ارزشهای اسلامی و ایرانی مورد مطالعه قرار داد این پژوهش در پی بررسی جامع و با هم نگر و فرا تحلیلی دستاوردهای تحقیقات انجام شده در کشور در رابطه با محتوای کتب درسی (علوم اجتماعی – ادبیات فارسی و تعلیمات دینی) در دوره آموزشی عمومی به منظور : 1- آسیبشناسی محتوای کتب مذکور در جهت اشناسازی دانشآموزان با ارزشهای اسلامی – ایرانی و تحکیم ارزشهاست. 2- ارائه راهکارهای مفید در جهت اصلاح و بهینه سازی و رفع اشکالات و نارسائیهای احتمالی محتوای کتب درسی در جهت تحقق هدف مذکور میباشد. روش انجام این پژوهش، اسنادی یا پیمایشی بوده که به بررسی فرا تحلیلی تحقیقات انجام شده در خصوص تحلیل محتوای کتب درسی تعلیمات اجتماعی – تعلیمات دینی و ادبیات فارسی که توسط مراکز تحقیقاتی کشور اعم از ” سازمان پژوهش و برنامه ریزی درسی – وزارت آموزش و پرورش- شورا یعالی آموزش و پرورش، مرکز اسناد و تحقیقات انجام شده در مراکز دانشگاهی ” پرداخته است. از این رو تعداد 63 عنوان مقاله و پایاننامه، 7 عدد سند فارسی و 11 عدد کتاب به زبان انگلیسی استفاده قرار گرفته است.
بررسی نتایج تحقیقات در مورد کتابهای فارسی نشان میدهد که ارائه ارزشهای اسلامی (اصول عقاید، ارزشهای اخلاقی و احکام) مطابق آنچه در تدوین اهداف این دروس ارائه شده است از نظر کمی در کتابهای فارسی ابتدائی و راهنمایی آمده است اما این کتب، دانشآموزان را با ارزشهای ایرانی مطابق با آنچه در طرح اهداف این کتب و اهداف مصوب آن آمده است، آشنا نمیسازد.
در مورد کتابهای دینی نتایج بررسی نشان میدهد که مطالب مربوط به ارزشهای اسلامی از نظر کمیت پراکندگی در این کتابها واجد رتبه یکسانی نبوده است. برخی تحقیقات به کفایت کمی ارزشهای اسلامی و برخی به عدم کفایتِ کمی اشاره نمودهاند اما در خصوص ارزشهای ایرانی، نتایج بررسی همخوان بوده و نشان میدهد که محتوای کتب دینی به انتقال و توسعه میراث فرهنگی اهتمام جدی نورزیده است.
نتایج بررسیهای این تحقیق در مورد کتب تعلیمات اجتماعی نشان میدهد که انتخاب محتوای این کتب در جهت

این نوشته در علمی _ آموزشی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

پاسخی بگذارید