که می‌تواند به ارزش تبدیل شود( ادوینسون110 ،1996).
پژوهش بونتیس در مالزی نشان داد، بین عناصر سرمایه فکری(انسانی،ساختاری و مشتری) با عملکرد صنایع همبستگی مثبتی وجوددارد. سرمایه انسانی صرفنظر از نوع صنعت بر عملکرد شرکت اثر دارد. سرمایه ساختاری با عملکرد مالی رابطه مثبت دارد( بونتیس،1996).
بونتیس به دنبال مباحث دارایی‌های دانشی سازمان، بونتیس چارچوبی جامع به همراه بررسی مقدماتی که از هر دو جنبه علمی و تجربی، اجزای سرمایه فکری و اثرات آن بر عملکرد سازمانی رابه آسانی قابل فهم می‌کرد. در این تحقیق ساختار سرمایه فکری به سه جزء سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه ارتباطی تقسیم شد( بونتیس ،1998).
کیتسا و همکارانش به بررسی دارایی‌های غیرملموس و سرمایه فکری پرداختند. نتایج رابطه معنادار بین دارایی‌های غیرملموس و سرمایه فکری را تأیید کرد(کیتسا و همکاران111،2001).
ریاحی اثرات تکنولوژی اطلاعات و تفاوت‌های فرهنگی بر رفتار سازمانی در صنایع خدمات مالی را مورد بررسی قرار داد. به نظر وی، تکنولوژی اطلاعات بر رفتار سازمانی در صنایع خدمات مالی اثر دارد(ریاحی-بلکویی112،2003).
چن و همکارانش سرمایه فکری را در بانک‌های مالزی اندازه‌گیری کردند. این مطالعه نشان داد که بانک هنگ کنگ گرچه دارای سرمایه فیزیکی کمتری نسبت به بانک “می” است، اما به دلیل آن که بالاترین ضریب سرمایه فکری را داشت، کارآمدترین بانک داخلی شناخته شد(چن و همکاران ،2005).
چین چو و همکارانش رابطه بین سرمایه فکری و ارزش بازار سهام و عملکرد مالی شرکت‌های بورس تایوان را بررسی کردند. آن ها مدل ارزش افزوده سرمایه فکری پالیک(2000) را معیار اندازه‌گیری سرمایه فکری به کار بردند و با اجرای مدل رگرسیون نشان دادن، سرمایه فکری بالاتر شرکت‌ها موجب بهبود عملکرد مالی و افزایش ارزش بازار سهام شرکت ها می‌شود(چین چو و همکاران،2005).
پیوتان و همکارانش رابطه بین سرمایه فکری و عملکرد مالی در بورس سنگاپور را بر اساس سه شاخص مالی (سود هر سهم، نرخ بازده حقوق صاحبان سهام و نرخ بازده سالانه) بررسی کردند. نتایج نشان داد که بین سرمایه فکری و شاخص‌های عملکرد مالی رابطه مثبتی وجود دارد و تفاوت معناداری بین ضریب سرمایه فکری در صنایع مختلف وجود دارد(پیوتان و همکاران113،2007).
تان و همکارانش در تحقیق خود ارتباط سرمایه فکری را بر بازده مالی شرکتها بررسی کرده‌اند. نتایج حاکی از آنست که اولاً بین سرمایه فکری و بازده مالی فعلی و آتی شرکت‌ها رابطه مثبت معناداری وجود دارد، ثانیاً سرمایه فکری در بازده مالی شرکت‌ها در صنایع مختلف متفاوت می‌باشد(تان و همکاران،2007).
کامت نشان داد که در بین اجزاء سرمایه فکری، سرمایه انسانی تأثیر عمده‌ای روی سوددهی، بهره‌وری و ارزش شرک‌ های داروسازی در هند داشته است(کامت،2008).
ون با استفاده از رگرسیون چند متغیره ثابت کرد که بین سرمایه فکری و ارزش بازار شرکت‌های الکترونیکی در آمریکا رابطه مثبتی وجود دارد(ون،2008).
دومنیک و تالیا114نتایج تحقیق آنها در اندونزی حاکی از تأثیر سرمایه فکری بر عملکرد مالی شرکتهاست. نرخ رشد درآمد چندان تحت تأثیر(IC) نبود در این تحقیق و نتایج بر تأثیر سرمایه فکری در سودآوری و رشد تولید در سالهای آتی تأکید داشت(دومنیک و تالیا،2009).
دیمیتریس و همکاران115 درتحقیقی به بررسی رابطه بین سرمایه فکری و ارزش بازار و عملکرد مالی شرکت‌های بورس یونان در چهار صنعت عمده پرداخته‌اند. روش مورد استفاده در تحقیق مشابه روش پالیک می‌باشد. نتایج رابطه بین کارایی سرمایه‌های انسانیVAHU و ROA را تأیید نمود(دیمیتریس و همکاران،2011).
تحقیقات داخلی انجام شده در این زمینه:
در پژوهشی توسط انواری رستمی و رستمی(1382) روش‌ها و مدل‌های مختلف اندازه‌گیری سرمایه فکری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش دیگری توسط انواری رستمی نشان داد که سرمایه فکری با ارزش بازار سهام همبستگی بالایی دارد .یزدانی رابطه بین سرمایه‌های فکری و عملکرد بانک ملت استان تهران را بررسی کرد. نتایج او نشان داد که سرمایه فکری تأثیری روی عملکرد شعب بانک ملت ندارد(انواری رستمی و رستمی (1382).
نورش و همکارانش در تحقیقی با عنوان بررسی رابطه جریان‌های نقدی عملیاتی، سود عملیاتی و ارزش افزده اقتصادی با ارزش ایجاد شده برای سهامداران، میزان اعتبار این شاخصها را در بورس اراق بهادار تهران مورد بررسی قرار دادند. نتایج حاصل از تحقیق نشان میدهد که در شرکتهای فعال در بورس تهران،EVA شاخص بهتری برای پیش بینی CSV بوده و قادر است به سهامداران نشان دهد مدیریت تا چه حد در ثروت آنها دخیل بده است( نورش و همکاران ،1383).
رستمی و سراجی به بررسی رابطه میان سرمایه فکری وارزش بازار سهام شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران را مورد سنجش قرار دادند. وبه دنبال پاسخ‌گویی به چند سوال اساسی بودند. اولین سوال اینکه چگونه می‌توان ارزش سرمایه فکری را براورد را براورد یا محاسبه کرد؟ سوال اساسی دوم این است که ایا رابطه معناداری میان میزان سرمایه‌های فکری محاسبه شده شرکتها و ارزش بازار سهام انها وجود دارد؟ و در نهایت این که، جهت محاسبه سرمایه‌های فکری کدام یک از روش‌های سنجش از توان تبیین بالاتری برخوردارند و رابطه بهتری را با ارزش بازاری سهام شرکت‌ها نشان می‌دهند؟ تحقیق بر اساس داده‌های 7ساله بورس اوراق بهادار تهران انجام گرفته، نتایج آزمون‌های آماری بیان‌گر اهمیت سرمایه‌های
فکری، درک اهمیت ارزش آن از سوی سرمایه‌گذاران و همبستگی بالای سرمایه‌های فکری با ارزش بازاری سهام شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران است( رستمی و سراجی،1384).
قلیچ‌لی و همکارانش نشان دادند که سرمایه انسانی و ساختاری تأثیر مثبتی بر بهبود مزیت رقابتی دو شرکت خودرویی بازار ایرانی دارد. اما چنین تأثیری در مورد سرمایه رابطه‌ای مشاهده نشد نتایج این پژوهش نشان داد که عناصر سرمایه فکری این دو شرکت به ترتیب اولویت عبارتند از: سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری و سرمایه رابطه‌ای(قلیچ لی و همکاران،1385) .
جعفرنژاد و قاسمی به ارائه مدل اکتساب فن‌آوری با توجه به راهبرد سرمایه‌های فکری(مطالعه موردی شرکت‌های مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران) پرداختند. از جمله اهداف این تحقیق شناسایی و تبیین نقاط قوت و ضعف هر یک از روش‌های کسب فناوری و تعیین ارتباط آن با ابعاد سرمایه‌های فکری بوده است. نتایج حاصل از مطالعه آماری صورت گرفته نشان از تفاوت معنادار ما بین راهبرد فعلی و مطلوب اکتساب فناوری و همچنین عدم توجه کافی به سرمایه‌های انسانی و ارتباطی و توجه ضعیف به سرمایه ساختاری در مؤسسات مورد مطالعه بوده است(جعفرنژاد و قاسمی،1387).
چاوشی و همکارانش سطح کارایی سرمایه فکری را در صنعت بیمه ایران مورد بررسی قرار دادند. هدف این مقاله بررسی سطح کارایی و روند سرمایه فکری در صنعت بیمه ایران و تأثیر آن بر ارزش افزوده شرکت‌های فعال در حوزه مذکور بود. در این تحقیق از مدل پالیک(1998_2004) برای اندازه‌گیری ارزش افزوده سرمایه فکری (VAIC) استفاده شده است. نتیجه این تحقیق نشان می‌دهد، که از بین 13 شرکت مورد ارزیابی قرار گرفته از سال 1382 تا 1386 رتبه اول برای شرکت بیمه ملت و رتبه آخر برای شرکت بیمه آسیاست. تحلیل مقایسه‌ای بخش دولتی و بخش خصوصی(غیر دولتی) حاکی از کارایی بیشتر بخش خصوصی در این زمینه است. بررسی روند تغییرات ارزش افزوده سرمایه فکری نشان دهنده کاهش کارایی بکارگیری سرمایه فکری در صنعت بیمه ایران است(چاوشی و همکاران ،1387).
رضایی و همکارانش به بررسی ارتباط بین سنجه‌های اندازه‌گیری عملکرد مبتنی بر ارزش و سرمایه فکری در یک دوره 10ساله در نمونه آماری 70 شرکت فعال در بورس پرداختند. نتایج حاکی از ارتباط معنی‌داری بین سنجه‌های اندازه‌گیری عملکرد مبتنی بر ارزش و سرمایه فکری در کلیه شرکتهای مورد مطالعه بود (رضایی و همکاران،1389).
عباسی و گلدی صدقی درمقاله‌ای به بررسی تأثیر کارایی هر یک از عناصر سر مایه فکری بر شاخص‌های مالی شرکت‌ها در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند. در این پژوهش تأثیر شاخص‌های سرمایه فکری (کارایی سرمایه انسانی، فیزیکی و ساختاری) بر عملکرد مالی(سود هر سهم، نرخ بازده حقوق صاحبان سهام و نرخ بازده سالانه) برای 99شرکت طی سالهای 1379_ 1382 به رگرسیون پنل دیتا بررسی شدند. نتایج روش حداقل مربعات ترکیبی نشان داد، ضریب کارایی هر یک از عناصر سرمایه فکری بر نرخ بازده حقوق صاحبان سهام تأثیر مثبت و معناداری داشتند. تأثیر ضریب کارایی سرمایه فیزیکی و انسانی بر سود هر سهم مثبت اما تأثیر ضریب کارایی سرمایه ساختاری منفی و معنادار بود .تأثیر ضریب کارایی سرمایه‌های فیزیکی و ساختاری بر نرخ بازده سالانه مثبت اما تأثیر ضریب کارایی سرمایه انسانی بر آن منفی و معنادار بود. همچنین نتایج نشان داد که شرکت‌هایی که سرمایه فکری بالاتری دارند عملکرد مالی بهتری دارند. به علاوه میانگین ضریب سرمایه فکری در بین 7 صنعت تفاوت معناداری داشت(عباسی و گلدی صدقی،1389).
2-26- خلاصهی فصل
در این فصل ابتدا مبانی نظری مربوط به سرمایه فکری و اجزای تشکیل‌دهندهاش و عملکرد مالی همراه با معیارهای ارزیابی عملکرد مورد استفاده در این پژوهش به طور تفصیلی مورد بررسی قرار گرفته، سپس ارتباط بین هرکدام از مباحث بالا با یکدیگر بررسی شده است. در آخر به بیان گزیدهای از تحقیقات داخلی و خارجی مرتبط با موضوع پرداخته شده است.

فصل سوم

روش‌شناسی تحقیق

فهرست مطالب فصل سوم

مقدمه
متدولوژی تحقیق
متغیرهای تحقیق و نحوه سنجش آنها
روش آزمون فرضیه ها

3-1- مقدمه
پایه هر دانشی، روش شناخت آن است و اعتبار و ارزش قوانین هر علمی به روش شناختی مبتنی بوده که در آن علم به کار می رود. بنابراین دستیابی به هدف‌های تحقیق میسر نخواهد بود مگر زمانی که جستجوی شناخت با روش شناسی116 درست صورت پذیرد(خاکی،1384).
دستیابی به هدفهای تحقیق میسر نخواهد بود مگر زمانی که جستجوی شناخت با روش شناسی درست صورت پذیرد. هر پایان نامه در حوزهء علوم اجتماعی بویژه مدیریت و حسابداری در زمره تحقیقات کاربردی است. و به طور معمول پژوهشگر سعی میکند به یک مساله و پرسش واقعی که در عمل وجود دارد، طی یک فرایند علمی تحقیق پاسخ دهد. با توجه به اینکه آگاهی از جامعهای که در آن تحقیق صورت میگیرد بسیار مهم است، لذا پژوهشگر ابتدا باید سازمانی که در آن آزمودنیهای خود را مورد بررسی قرار میدهد، ابتدا به خوبی بشناسد و سپس این شناخت را به طور مختصر به بررسی کنندگان پایان نامه خود ارائه دهد(خاکی،1387).
در این فصل ابتدا نوع روش تحقیقی که در این پژوهش به کار رفته است توضیح داده می‌شود سپس روش‌شناسی تحقیق شامل قلمرو زمانی و مکانی، جامعه و نمونه آماری و روش گردآوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات و متغیرهای تحقیق و نحوه اندازه‌گیری آنها مورد بحث قرار خواهد گرفت.
3-2- روش تحقیق< br />تحقیق یک مطالعه منظم و سازمان یافته، مبتنی بر دادهها، انتقادی و علمی در زمینهء مسأله خاصی که باید پاسخ آن به دست آید تعریف می‌شود. تحقیق علمی مشکل گشایی و پیگیری یک روش گام به گام، منطقی، منظم و دقیق برای شناسایی مشکلات، گردآوری دادهها، تجزیه و تحلیل دادهها و استنتاج‌های معتبر از آنهاست. از این رو، تحقیق علمی صرفاً مبتنی بر تجربه یا برداشت‌های شخصی و درک مستقیم نیست، بلکه هدفمند و دقیق است(اوما سکاران،1388).
3-3- روش شناسی تحقیق
تحقیقات از لحاظ ماهیت و روش به تحقیقات تاریخی، توصیفی، همبستگی یا همخوانی، علی یا(پس از وقوع ) و تجربی یا آزمایشی تقسیم میشوند(تقیزاده،1386).
این تحقیق از لحاظ تحقیقات حسابداری از نوع تحقیقات بازار سرمایه است و از لحاظ روش شناسی با توجه به عنوان تحقیق، از نوع علی پس از وقوع می‌باشد و از نقطه نظر هدف، کاربردی است. این نوع تحقیقات برای کسب اطلاع از رابطه بین متغیرها انجام می‌پذیرد در این نوع تحقیقات محقق می‌خواهد بداند که آیا بین دو گروه از اطلاعات رابطه و همبستگی وجود دارد یا خیر، و در صورت وجود

Written by 

دیدگاهتان را بنویسید